Yugtun
Yupik d'Alaska central
Eskimo-aléoute (Yupik)
Le yupik d'Alaska central est la plus grande langue yupik et l'une des langues autochtones les plus parlées en Alaska. Hautement polysynthétique : les suffixes verbaux peuvent s'accumuler quasi indéfiniment, un seul mot suffisant à former une phrase complète.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Yupik d'Alaska central
Eau
meq
/meq/
Feu
keneq
/keneq/
Soleil
akerta
/akerta/
Lune
iraluq
/iraluq/
Étoile
agyaq
/aɣjaq/
Mère
aana
/aːna/
Père
ata
/ata/
Je
wiinga
/wiːŋa/
Tu
elpet
/əɬpət/
Nom
ateq
/atəq/
Œil
ii
/iː/
Main
unirak
/unirak/
Cœur
irua
/irua/
Amour
kenka
/kenka/
Arbre
napa
/napa/
Maison
ena
/ena/
Chien
qimugta
/qimuɣta/
Chat
qassraaraq
/qassraːraq/
Manger
ner'uq
/nerʔuq/
Boire
mertuq
/mertuq/
Un
ataucik
/atautʃik/
Deux
malruk
/maɬʁuk/
Bonjour
waqaa
/waqaː/
Merci
quyana
/qujana/
Bon
assirtuq
/asːirtuq/
Mots comparés
Comparé aux langues Eskimo-Aleut (Yupik) apparentées
| Sens | Yupik d'Alaska central | Youpik de Sibérie centrale | Groenlandais | Inupiaq | Inuktitut | Mandéen | Shuar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | meq /meq/ | мэк /mək/ | imeq /imeq/ | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | yumi /jumi/ |
| Feu | keneq /keneq/ | кэныг /kənəɡ/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | ji /hi/ |
| Soleil | akerta /akerta/ | маасьихта /maːsʲixta/ | seqineq /seqineq/ | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | etsa /etsa/ |
| Lune | iraluq /iraluq/ | аасʼта /aːsʼta/ | qaammat /qaːmːat/ | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | nantu /nantu/ |
| Étoile | agyaq /aɣjaq/ | агьяӄ /aɣjaq/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulˈluːriaq/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ | yaa /jaː/ |
| Mère | aana /aːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | anaana /anaːna/ | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | nukur /nukuɾ/ |
| Père | ata /ata/ | аатаг /aːtaɡ/ | ataata /ataːta/ | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | apar /apaɾ/ |
| Je | wiinga /wiːŋa/ | хванга /xʷaŋa/ | uanga /uaŋa/ | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ | wi /wi/ |
| Tu | elpet /əɬpət/ | элпэк /əɬpək/ | illit /iɬːit/ | ilvich /iʎvitʃ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ | ame /ame/ |
| Nom | ateq /atəq/ | атэӄ /atəq/ | ateq /atəq/ | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ | naari /naːɾi/ |
| Œil | ii /iː/ | ии /iː/ | isi /isi/ | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | jii /hiː/ |
| Main | unirak /unirak/ | унаак /unaːk/ | assak /asːak/ | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | uwej /uweh/ |
| Cœur | irua /irua/ | эунгэк /əuŋək/ | uummat /uːmːat/ | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | enentai /enentai/ |
| Amour | kenka /kenka/ | сахвэк /saxvək/ | asaaq /asaːq/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | anentaiti /anentaiti/ |
| Arbre | napa /napa/ | эивкʼак /əivkʼak/ | orpik /oɾpik/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ | numi /numi/ |
| Maison | ena /ena/ | нэӈэн /nəŋən/ | illu /iɬːu/ | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | jea /hea/ |
| Chien | qimugta /qimuɣta/ | кагилхак /kaɡilxak/ | qimmeq /qimːeq/ | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | yawá /jaˈwa/ |
| Chat | qassraaraq /qassraːraq/ | пусʼик /pusʼik/ | qitsuk /qitsuk/ | pussiq /pusːiq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | micha /mitʃa/ |
| Manger | ner'uq /nerʔuq/ | нэвлэк /nəvlək/ | nerivoq /neɾivoq/ | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | yuata /juata/ |
| Boire | mertuq /mertuq/ | эвлэк /əvlək/ | imerpoq /imeɾpoq/ | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | umarta /umaɾta/ |
| Un | ataucik /atautʃik/ | атасʼек /atasʼek/ | ataaseq /ataːseq/ | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ࡄࡀࡃ /had/ | chikichik /tʃikitʃik/ |
| Deux | malruk /maɬʁuk/ | малгʼук /maɬʁuk/ | marluk /maɬːuk/ | malġuk /maʎɣuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /mɑˈruːk/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ | jimiará /himiaɾa/ |
| Bonjour | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | aluu /aluː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | ᐊᐃ /aj/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | pujamek /puhamek/ |
| Merci | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | qujanaq /qujanaq/ | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | yuminsajme /juminsahme/ |
| Bon | assirtuq /asːirtuq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | penker /peŋkeɾ/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.