Yugtun
yupik d'Alaska central
Eskimo-Aleut (Yupik)
Le yupik d'Alaska central est la plus grande langue yupik et l'une des langues autochtones les plus parlées en Alaska. Hautement polysynthétique : les suffixes verbaux peuvent s'accumuler quasi indéfiniment, un seul mot suffisant à former une phrase complète.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en yupik d'Alaska central
Eau
meq
/meq/
Feu
keneq
/keneq/
Soleil
akerta
/akerta/
Lune
iraluq
/iraluq/
Mère
aana
/aːna/
Père
ata
/ata/
Manger
ner'uq
/nerʔuq/
Boire
mertuq
/mertuq/
Amour
kenka
/kenka/
Cœur
irua
/irua/
Arbre
napa
/napa/
Maison
ena
/ena/
Chien
qimugta
/qimuɣta/
Chat
qassraaraq
/qassraːraq/
Main
unirak
/unirak/
Œil
ii
/iː/
Bonjour
waqaa
/waqaː/
Merci
quyana
/qujana/
Un
ataucik
/atautʃik/
Bon
assirtuq
/asːirtuq/
Mots comparés
Comparé aux langues Eskimo-Aleut (Yupik) apparentées
| Sens | yupik d'Alaska central | inupiaq | groenlandais | Youpik de Sibérie centrale | Inuktitut | Mandéen | makhuwa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | meq /meq/ | imiq /imiq/ | imeq /imeq/ | мэк /mək/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | maasi /maːsi/ |
| Feu | keneq /keneq/ | igniq /iɡniq/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | кэныг /kənəɡ/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | moro /moɾo/ |
| Soleil | akerta /akerta/ | siqiñiq /siqiŋiq/ | seqineq /seqineq/ | маасьихта /maːsʲixta/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | ettsuwa /etsuwa/ |
| Lune | iraluq /iraluq/ | tatqiq /tatqiq/ | qaammat /qaːmːat/ | аасʼта /aːsʼta/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | mweri /mweɾi/ |
| Mère | aana /aːna/ | aaka /aːka/ | anaana /anaːna/ | аакаг /aːkaɡ/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | maama /maːma/ |
| Père | ata /ata/ | aapa /aːpa/ | ataata /ataːta/ | аатаг /aːtaɡ/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | paapa /paːpa/ |
| Manger | ner'uq /nerʔuq/ | niġiruq /niʁiruq/ | nerivoq /neɾivoq/ | нэвлэк /nəvlək/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | ohuula /ohuːla/ |
| Boire | mertuq /mertuq/ | imiġuq /imiʁuq/ | imerpoq /imeɾpoq/ | эвлэк /əvlək/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | ohwèwa /ohwɛwa/ |
| Amour | kenka /kenka/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | asaaq /asaːq/ | сахвэк /saxvək/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | ophenta /opʰenta/ |
| Cœur | irua /irua/ | uumman /uːmːan/ | uummat /uːmːat/ | эунгэк /əuŋək/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | murima /muɾima/ |
| Arbre | napa /napa/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | orpik /oɾpik/ | эивкʼак /əivkʼak/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | ࡀࡊࡀࡍࡀ /akana/ | muri /muɾi/ |
| Maison | ena /ena/ | iglu /iɡlu/ | illu /iɬːu/ | нэӈэн /nəŋən/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | empa /empa/ |
| Chien | qimugta /qimuɣta/ | qimmiq /qimːiq/ | qimmeq /qimːeq/ | кагилхак /kaɡilxak/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | mphwa /mpʰwa/ |
| Chat | qassraaraq /qassraːraq/ | pussiq /pusːiq/ | qitsuk /qitsuk/ | пусʼик /pusʼik/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | paaka /paːka/ |
| Main | unirak /unirak/ | argak /arɡak/ | assak /asːak/ | унаак /unaːk/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | nikhono /nikʰono/ |
| Œil | ii /iː/ | iri /iri/ | isi /isi/ | ии /iː/ | ᐃᔨ /iji/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | nittho /nitːo/ |
| Bonjour | waqaa /waqaː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | aluu /aluː/ | аипак /aipak/ | ᐊᐃ /aj/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | salaama /salaːma/ |
| Merci | quyana /qujana/ | quyanaq /qujanaq/ | qujanaq /qujanaq/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | kosheni /koʃeni/ |
| Un | ataucik /atautʃik/ | atausiq /atausiq/ | ataaseq /ataːseq/ | атасʼек /atasʼek/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ࡄࡀࡃ /had/ | mosa /mosa/ |
| Bon | assirtuq /asːirtuq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | ratteene /ɾatːeːne/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.