Motu
austronesio (malayo-polinesio, oceánico, occidental, punta de Papúa)
El motu es la lengua austronesia autóctona del pueblo motu de la Provincia Central de Papúa Nueva Guinea, centrado en las aldeas de Hanuabada cerca de Port Moresby. La forma pura tiene solo unos 14 000 hablantes activos, pero el motu es la fuente léxica del hiri motu (hmo), el pidgin simplificado que llegó a ser una de las tres lenguas oficiales de PNG. El motu posee una morfología austronesia plena, que incluye marcadores de persona de sujeto/objeto, posesión alienable/inalienable y el característico sistema pronominal oceánico, todo lo cual el hiri motu simplificó drásticamente en el contexto del comercio colonial. La gramática de 1931 de Lister-Turner y Clark sigue siendo la referencia autorizada.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Motu
Agua
ranu
/ɾanu/
Fuego
lahi
/lahi/
Sol
dina
/dina/
Luna
hua
/hua/
Estrella
hisiu
/hisiu/
Madre
sinana
/sinana/
Padre
tamana
/tamana/
Yo
lau
/lau/
Tú
oi
/oi/
Nombre
ladana
/ladana/
Ojo
matana
/matana/
Mano
ima
/ima/
Corazón
kudouna
/kudouna/
Amor
lalokau
/lalokau/
Árbol
au
/au/
Casa
ruma
/ɾuma/
Perro
sisia
/sisia/
Gato
gosi
/ɡosi/
Comer
aniani
/aniani/
Beber
inuinu
/inuinu/
Uno
ta
/ta/
Dos
rua
/rua/
Hola
namo gida
/namo ɡida/
Gracias
oi namo
/oi namo/
Bueno
namo
/namo/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip) relacionadas
| Significado | Motu | Hiri Motu | Tokelauano | Fiyiano | Tetun | Atoni | Niueano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | wai /wai/ | bee /beː/ | oe /oe/ | vai /vai/ |
| Fuego | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | buka /mbuka/ | ahi /ahi/ | ai /ai/ | afi /afi/ |
| Sol | dina /dina/ | dina /dina/ | la /la/ | matanisiga /matanisiŋa/ | loron /loɾon/ | manas /manas/ | lā /laː/ |
| Luna | hua /hua/ | hua /hua/ | malama /malama/ | vula /βula/ | fulan /fulan/ | fun /fun/ | mahina /mahina/ |
| Estrella | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetu /fetu/ | kalokalo /kalokalo/ | fitun /ˈfitun/ | kfu /kfuʔ/ | fetū /feˈtuː/ |
| Madre | sinana /sinana/ | sina /sina/ | mātua /maːtua/ | tina /tina/ | inan /inan/ | ainaf /ainaf/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Padre | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | aman /aman/ | amat /amat/ | matua taane /matua taːne/ |
| Yo | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | ha'u /haʔu/ | au /au/ | au /au/ |
| Tú | oi /oi/ | oi /oi/ | koe /koe/ | iko /iko/ | ó /ɔ/ | ho /ho/ | koe /koe/ |
| Nombre | ladana /ladana/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iŋoa/ | yaca /jaða/ | naran /ˈnaran/ | kanan /ˈkanan/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Ojo | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ |
| Mano | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | liga /liŋa/ | liman /liman/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ |
| Corazón | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | uto /uto/ | fuan /fuan/ | nesa /nesa/ | fatu /fatu/ |
| Amor | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | loloma /loloma/ | domin /domin/ | nekat /nekat/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Árbol | au /au/ | au /au/ | lakau /lakau/ | kau /kau/ | ai /ai/ | hau /hau/ | akau /akau/ |
| Casa | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | vale /βale/ | uma /uma/ | ume /ume/ | fale /fale/ |
| Perro | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | koli /koli/ | asu /asu/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ |
| Gato | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busa /busa/ | mose /mose/ | pusi /pusi/ |
| Comer | aniani /aniani/ | ania /ania/ | kai /kai/ | kana /kana/ | han /han/ | ah /ah/ | kai /kai/ |
| Beber | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | inu /inu/ | gunu /ŋunu/ | hemu /hemu/ | ninu /ninu/ | inu /inu/ |
| Uno | ta /ta/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ | dua /ndua/ | ida /ida/ | mese /mese/ | taha /taha/ |
| Dos | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | rua /ˈrua/ | nua /ˈnua/ | ua /ua/ |
| Hola | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | malo ni /malo ni/ | bula /mbula/ | bondia /bondia/ | neut /neut/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Gracias | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | vinaka /βinaka/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | neno biluk /neno biluk/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Bueno | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | vinaka /βinaka/ | di'ak /diʔak/ | malaek /malaek/ | mitaki /mitaki/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.