Taetae ni Kiribati
Kiribatiano
Austronesia (Micronesian)
El gilbertés (Te taetae ni Kiribati) es la lengua nacional de Kiribati y posee un inventario consonántico muy reducido, de apenas unas 13 consonantes; no obstante, como su sistema de cinco vocales distingue la cantidad, el total asciende a unos 23 fonemas. Es además la única lengua micronesia importante con comunidades de hablantes significativas fuera de su área central, con grupos bien asentados en la isla de Rabi, en Fiyi (banabanos reasentados), y en Choiseul, en las Islas Salomón. El gilbertés presenta orden de palabras VOS y un rico sistema austronesio de pronombres inclusivos/exclusivos y clasificadores posesivos.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Kiribatiano
Agua
ran
/ɾan/
Fuego
ai
/ai/
Sol
taai
/taːi/
Luna
namwakaina
/namʷakaina/
Estrella
itoi
/iˈtoi/
Madre
tinau
/tinau/
Padre
tamau
/tamau/
Yo
ngai
/ŋai/
Tú
ngkoe
/ŋkoe/
Nombre
ara
/ˈara/
Ojo
mata
/mata/
Mano
bai
/bai/
Corazón
nano
/nano/
Amor
tangira
/taŋiɾa/
Árbol
kai
/kai/
Casa
auti
/auti/
Perro
kamea
/kamea/
Gato
katu
/katu/
Comer
amwarake
/amʷaɾake/
Beber
nima
/nima/
Uno
teuana
/teuana/
Dos
uoua
/uˈoua/
Hola
mauri
/mauɾi/
Gracias
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
Bueno
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian (Micronesian) relacionadas
| Significado | Kiribatiano | Rapanui | Tuvaluano | Maorí de las Cook | Niueano | Tokelauano | Atoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| Fuego | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| Sol | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| Luna | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| Estrella | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| Madre | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| Padre | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| Yo | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tú | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| Nombre | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| Ojo | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| Mano | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| Corazón | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| Amor | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| Árbol | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| Casa | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| Perro | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| Gato | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| Comer | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| Beber | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| Uno | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| Dos | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| Hola | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| Gracias | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| Bueno | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.