dorerin Naoero
Nauruano
Austronesia (Micronesian)
El nauruano (en nauruano, dorerin Naoero; ISO 639-1: na) es la lengua indígena de Nauru y pertenece a la rama micronesia de la familia austronesia. Los estudios comparativos modernos lo derivan del protomicronesio, aunque los amplios cambios fonéticos internos dificultaron durante mucho tiempo determinar su posición exacta en la rama. Su sistema sonoro distingue la longitud vocálica, presenta contrastes complejos entre consonantes labiales y emplea un acento sensible al peso silábico; estos rasgos hacen difíciles de interpretar las descripciones y grafías antiguas. El nauruano se escribe con caracteres latinos, pero el uso varía entre la ortografía antigua de origen misionero y las propuestas de reforma posteriores, por lo que siguen siendo comunes las grafías alternativas. La Constitución no designa una lengua oficial; el nauruano continúa siendo central para la identidad comunitaria y la vida cotidiana, mientras que el inglés se usa ampliamente en el gobierno, el comercio y la educación, lo que aumenta la presión sobre la transmisión intergeneracional.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Nauruano
Agua
ebok
/ebɔk/
Fuego
e
/ʔe/
Sol
ekwan
/ekwan/
Luna
maraman
/maraman/
Estrella
edetong
/edetoŋ/
Madre
inen
/inen/
Padre
etongin
/etongin/
Yo
a
/a/
Tú
awe
/awe/
Nombre
eg
/eŋ/
Ojo
eme
/eme/
Mano
ebe
/ebe/
Corazón
—
/—/
Amor
ebonu
/ebonu/
Árbol
—
/—/
Casa
—
/—/
Perro
robar
/roˈbaːr/
Gato
—
/—/
Comer
yeyi
/jeji/
Beber
ren
/ren/
Uno
aikwen
/aikwen/
Dos
aro
/aro/
Hola
Ekamawir omo
/ekamawir omo/
Gracias
tubwa kor
/tubwa kor/
Bueno
omo
/omo/
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian (Micronesian) relacionadas
| Significado | Nauruano | Tuamotueño | Phrygian | Protoaustroasiático | Yangkaal | Protosinotibetano | Escita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ebok /ebɔk/ | vai /wai/ | — /—/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | ngogo /ŋoɡo/ | — /—/ | ap /ap/ |
| Fuego | e /ʔe/ | afi /afi/ | — /—/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | ngida /ŋida/ | *mey /mey/ | ātar /aːtar/ |
| Sol | ekwan /ekwan/ | ra /ra/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | wargu /waɾɡu/ | *nəy /nəy/ | hvar /xʷar/ |
| Luna | maraman /maraman/ | marama /marama/ | masê /maˈseː/ | — /—/ | waldar /waldaɾ/ | *s-la /s-la/ | māh /maːh/ |
| Estrella | edetong /edetoŋ/ | fetū /feˈtuː/ | — /—/ | — /—/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | *s-kar /s-kar/ | star /staːr/ |
| Madre | inen /inen/ | metua vahine /metua vahine/ | mater /ˈmater/ | *maʔ /maʔ/ | ngama /ŋama/ | *ma /ma/ | mātar /maːtar/ |
| Padre | etongin /etongin/ | metua tane /metua tane/ | atas /aˈtas/ | — /—/ | kanda /kanda/ | *pa /pa/ | pitar /pitar/ |
| Yo | a /a/ | au /au/ | az /az/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | ngada /ŋada/ | *ŋa /ŋa/ | azu /azu/ |
| Tú | awe /awe/ | koe /koe/ | — /—/ | — /—/ | nyingka /ɲiŋka/ | *naŋ /naŋ/ | tu /tuː/ |
| Nombre | eg /eŋ/ | ingoa /iˈŋoa/ | — /—/ | — /—/ | warra /wara/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | nama /naːma/ |
| Ojo | eme /eme/ | mata /mata/ | — /—/ | *mat /mat/ | miibul /miːbul/ | *s-mik /s-mik/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Mano | ebe /ebe/ | rima /rima/ | — /—/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | — /—/ | *lak /lak/ | zasta /zasta/ |
| Corazón | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | zard- /zard/ |
| Amor | ebonu /ebonu/ | aroha /ʔaroha/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Árbol | — /—/ | rait /rait/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | *siŋ /siŋ/ | — /—/ |
| Casa | — /—/ | fare /fare/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Perro | robar /roˈbaːr/ | kuri /kuri/ | kan /kan/ | *cɔː /cɔː/ | — /—/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | spaka /spaka/ |
| Gato | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Comer | yeyi /jeji/ | kai /kai/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ | — /—/ | *dzya /dzya/ | xwartan /xʷartan/ |
| Beber | ren /ren/ | inu /inu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | aikwen /aikwen/ | tahi /tahi/ | — /—/ | *muːj /muːj/ | — /—/ | *tik /tik/ | aiwa /aiwa/ |
| Dos | aro /aro/ | rua /rua/ | — /—/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | *g-nis /g-nis/ | duva /duva/ |
| Hola | Ekamawir omo /ekamawir omo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gracias | tubwa kor /tubwa kor/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bueno | omo /omo/ | maiata /maiata/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | vohu /wohu/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.