Tu'un Sávi
Mixtec
Oto-Manguean (Mixtecan)
Mixtec (Tu'un Sávi, "rain language") is a complex of dozens of varieties, often mutually unintelligible, spoken across the Mixteca region of southern Mexico. All varieties are tonal, with up to four phonemic tones.
Where it is spoken
31 core words in Mixtec
Water
ndute
/ndute/
Fire
ñu'u
/ɲuʔu/
Sun
nikandii
/nikandiː/
Moon
yoo
/joː/
Star
kimi
/kimi/
Mother
na'án
/naʔán/
Father
tatá
/tatá/
I
ruʼu
/ɾuʔu/
You
yoʼo
/joʔo/
Name
sɨvɨ
/sɨβɨ/
Eye
nduchi
/ndutʃi/
Hand
ndo'ó
/ndoʔó/
Heart
ini
/ini/
Love
kúu ini
/kúu ini/
Tree
yutu
/jutu/
House
ve'e
/βeʔe/
Dog
tina
/tina/
Cat
vilú
/βilú/
Eat
kasi
/kasi/
Drink
kohó
/koʔó/
One
in
/ĩ/
Two
uvi
/uʔβi/
Hello
nasáa
/nasáː/
Thank you
tachu'un
/tatʃuʔun/
Good
vate
/βate/
Words compared
Compared with related Oto-Manguean (Mixtecan) languages
| Meaning | Mixtec | Mixtepec Mixtec | Metlatónoc Mixtec | Tabasco Chontal | Tongan | Uspanteko | Tlacolula Zapotec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | jaʼ /haʔ/ | vai /vai/ | jaʼ /haʔ/ | nisi /nisi/ |
| Fire | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'un /ɲuʔun/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | afi /afi/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | gui /ɡi/ |
| Sun | nikandii /nikandiː/ | nikan /nikan/ | nikandii /nikandiː/ | kʼin /kʼin/ | laʻā /laʔaː/ | qʼiij /qʼiːh/ | gubi /ɡubi/ |
| Moon | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /joː/ | ä /æ/ | māhina /maːhina/ | ikʼ /ikʼ/ | beuu /beːu/ |
| Star | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | ekʼ /ʔekʼ/ | fetuʻu /fetuʔu/ | ch'umil /tʃʼumil/ | béeld /beˀld/ |
| Mother | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | naʼ /naʔ/ | faʻē /faʔeː/ | nan /nan/ | xnan /ʃnan/ |
| Father | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tat /tat/ | tamai /tamai/ | tat /tat/ | xtad /ʃtad/ |
| I | ruʼu /ɾuʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | yuʼu /juʔu/ | noʼon /noʔon/ | au /au/ | in /in/ | naʼ /naʔ/ |
| You | yoʼo /joʔo/ | yóʼó /joʔo/ | yoʼo /joʔo/ | neʼet /neʔet/ | koe /koe/ | at /at/ | liʼ /liʔ/ |
| Name | sɨvɨ /sɨβɨ/ | sivi /siβi/ | sivi /siβi/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | hingoa /hiŋoa/ | b'ii /ɓiː/ | laʼ /laʔ/ |
| Eye | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | wich /witʃ/ | mata /mata/ | wach /watʃ/ | slu /slu/ |
| Hand | ndo'ó /ndoʔó/ | ndo'ó /ndoʔó/ | nda'a /ndaʔa/ | kʼä /kʼæ/ | nima /nima/ | qʼab /qʼab/ | na' /naʔ/ |
| Heart | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | pixan /piʃan/ | loto /loto/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | ladxdoo /ladʒdoː/ |
| Love | kúu ini /kúu ini/ | kúu ini /kúu ini/ | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | ʻofa /ʔofa/ | lóqʼ /lóqʼ/ | nadxiiebia /nadʒiːebia/ |
| Tree | yutu /jutu/ | yutu /jutu/ | itun /itun/ | teʼ /teʔ/ | ʻakau /ʔakau/ | cheʼ /tʃeʔ/ | yag /jaɡ/ |
| House | ve'e /βeʔe/ | veʔe /veʔe/ | ve'e /βeʔe/ | otot /otot/ | fale /fale/ | jaa /haː/ | yu /ju/ |
| Dog | tina /tina/ | ina /ina/ | tina /tina/ | pekʼ /pekʼ/ | kulī /kuliː/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | bicu' /bikuʔ/ |
| Cat | vilú /βilú/ | vilú /vilú/ | vilu /βilu/ | mis /mis/ | pusi /pusi/ | mis /mis/ | mishu /miʃu/ |
| Eat | kasi /kasi/ | kashi /kaʃi/ | kasi /kasi/ | weʼ /weʔ/ | kai /kai/ | waʼ /waʔ/ | rau /ɾau/ |
| Drink | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | ukʼe /ukʼe/ | inu /inu/ | ukʼ /ukʼ/ | re /ɾe/ |
| One | in /ĩ/ | in /iʔn/ | i'in /iʔin/ | un /un/ | taha /taha/ | jun /hun/ | tubyabi /tubjabi/ |
| Two | uvi /uʔβi/ | uvi /uβi/ | uu /uː/ | chaʼ /tʃaʔ/ | ua /ua/ | quiib' /kiːɓ/ | tyop /tjop/ |
| Hello | nasáa /nasáː/ | nasáa /nasáː/ | sa'a /saʔa/ | bin a bel /bin a bel/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | saʼbʼal /saʔbal/ | padiux /padiuʃ/ |
| Thank you | tachu'un /tatʃuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | tatu'un /tatuʔun/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | mālō /maːloː/ | maltyox /maltjoʃ/ | xclen lo' /ʃklen loʔ/ |
| Good | vate /βate/ | vaha /vaʔa/ | va'a /βaʔa/ | tsʼak /tsʼak/ | lelei /lelei/ | utz /uts/ | nazac /nazak/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.