Qırımtatar tili
Crimean Tatar
Turkic (Kipchak)
Crimean Tatar is a Kipchak Turkic language of Crimea, with ~480K speakers, including a substantial diaspora in Turkey, Romania, Bulgaria, and Uzbekistan due to the 1944 Stalinist mass deportation (sürgünlik). The Crimean Tatar nation suffered ~46% mortality during the deportation; survivors began returning after 1989. Three dialect groups (Northern Steppe, Central, Southern Coastal). Cyrillic-based orthography since 1938 with Latin transition since 1997 (formally adopted 2021). Co-official in autonomous Crimea (de jure under Ukrainian law).
Where it is spoken
31 core words in Crimean Tatar
Water
suv
/suv/
Fire
ateş
/ateʃ/
Sun
küneş
/kyneʃ/
Moon
ay
/aj/
Star
yıldız
/jɯɫˈdɯz/
Mother
ana
/ana/
Father
baba
/baba/
I
men
/men/
You
sen
/sen/
Name
isim
/iˈsim/
Eye
köz
/køz/
Hand
el
/el/
Heart
yürek
/jyrek/
Love
sevgi
/sevɡi/
Tree
terek
/terek/
House
ev
/ev/
Dog
köpek
/køpek/
Cat
mışıq
/mɯʃɯq/
Eat
aşamaq
/aʃamaq/
Drink
içmek
/itʃmek/
One
bir
/bir/
Two
eki
/eˈci/
Hello
selâm
/selæm/
Thank you
sağ ol
/saɣ ol/
Good
yahşı
/jaχʃɯ/
Cuckoo
kukuquş
/kukuˈquʃ/
Computer
kompyuter
/kompjuˈter/
Sushi
suşi
/suˈʃi/
Sources
Words compared
Compared with related Turkic (Kipchak) languages
| Meaning | Crimean Tatar | Kumyk | Gagauz | Nogai | Karachay-Balkar | Karakhanid | South Azerbaijani |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | suv /suv/ | сув /suv/ | su /su/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | سو /su/ |
| Fire | ateş /ateʃ/ | от /ot/ | ateş /aˈteʃ/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | اوْد /od/ |
| Sun | küneş /kyneʃ/ | гюн /ɡyn/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | گۆنش /ɡyneʃ/ |
| Moon | ay /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | آی /aj/ |
| Star | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | юлдуз /julduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yultuz /jultuz/ | اولدوز /ulˈduz/ |
| Mother | ana /ana/ | ана /ana/ | ana /aˈna/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | آنا /ɑnɑ/ |
| Father | baba /baba/ | ата /ata/ | boba /boˈba/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ata /ata/ | آتا /ɑtɑ/ |
| I | men /men/ | мен /men/ | bän /bæn/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | من /mæn/ |
| You | sen /sen/ | сен /sen/ | sän /sæn/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | سن /sæn/ |
| Name | isim /iˈsim/ | ат /at/ | ad /ad/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | آد /ɑd/ |
| Eye | köz /køz/ | гёз /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | گؤز /ɡøz/ |
| Hand | el /el/ | къол /qol/ | el /el/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | اَل /æl/ |
| Heart | yürek /jyrek/ | юрек /jyrek/ | üräk /yˈræk/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | اۆرک /yræk/ |
| Love | sevgi /sevɡi/ | сюйюв /syjyv/ | sevgi /sevˈɟi/ | суьюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | سئوگی /sevɡi/ |
| Tree | terek /terek/ | терек /terek/ | aaç /aːtʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ |
| House | ev /ev/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | ائو /ev/ |
| Dog | köpek /køpek/ | ит /it/ | köpek /køˈpek/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | ایت /it/ |
| Cat | mışıq /mɯʃɯq/ | мишик /miʃik/ | kedi /keˈdi/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | پیشیک /piʃik/ |
| Eat | aşamaq /aʃamaq/ | ашамакъ /aʃamaq/ | imää /iˈmæː/ | аш /aʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | یئمک /jemæk/ |
| Drink | içmek /itʃmek/ | ичмек /itʃmek/ | içmää /itʃˈmæː/ | иш /iʃ/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | ایچمک /itʃmæk/ |
| One | bir /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | بیر /bir/ |
| Two | eki /eˈci/ | эки /eki/ | iki /iˈki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | ایکی /iˈci/ |
| Hello | selâm /selæm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | selam /seˈlam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | سلام /sælam/ |
| Thank you | sağ ol /saɣ ol/ | савбол /savbol/ | saa ol /saː ol/ | сав бол /sav bol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | ساغ اول /saɣ ol/ |
| Good | yahşı /jaχʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | ii /iː/ | яксы /jaksə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ |
| Cuckoo | kukuquş /kukuˈquʃ/ | атъёкъ /atˈjoq/ | — | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | — | گوگوک /ɡuˈɡuk/ |
| Computer | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | کامپیوتر /kɑmpjuˈter/ |
| Sushi | suşi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | سوشی /suˈʃi/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.