بلوچی
Balochi
Iranian (Northwestern)
Balochi is a Northwestern Iranian language spoken by ~7M across western/eastern/southern dialect divisions in Pakistan (Balochistan), Iran (Sistan), Afghanistan, and the Gulf states. Preserves archaic Old Iranian phonemes lost in Persian and features distinctive retroflex consonants /ʈ ɖ ɽ/ borrowed from contact with Indo-Aryan. The 16th-c. Mir Chakar Khan epics form a foundational oral-literary canon. Written in modified Perso-Arabic (Pakistan/Iran/Afghanistan) and increasingly Latin (diaspora). Recognized regional language in Pakistan; not officially used in Iran.
Where it is spoken
31 core words in Balochi
Water
آپ
/aːp/
Fire
آس
/aːs/
Sun
روچ
/roːtʃ/
Moon
ماہ
/maːh/
Star
استار
/estaːr/
Mother
ماس
/maːs/
Father
پت
/pit/
I
من
/man/
You
تؤ
/taw/
Name
نام
/naːm/
Eye
چم
/tʃam/
Hand
دست
/dast/
Heart
دل
/dɪl/
Love
مہر
/mehr/
Tree
درچک
/daraːtʃk/
House
لۆگ
/loːɡ/
Dog
کچک
/kutʃək/
Cat
پشی
/piʃiː/
Eat
وارگ
/waːraɡ/
Drink
نوشاگ
/noʃaːɡ/
One
یک
/jak/
Two
دو
/do/
Hello
وش آتکی
/waʃ ɑːtkaj/
Thank you
مہربانی
/mehrabaːniː/
Good
شر
/ʃər/
Sources
Words compared
Compared with related Iranian (Northwestern) languages
| Meaning | Balochi | Persian (Classical) | Middle Persian (Pahlavi) | Dari | Parthian | Hazaragi | Persian |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | آپ /aːp/ | آب /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | آب /ɑːb/ | āb /aːb/ | آو /ɑːw/ | آب /ɒːb/ |
| Fire | آس /aːs/ | آتش /aːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | ādar /aːdar/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ |
| Sun | روچ /roːtʃ/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | xwar /xwar/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xorʃiːd/ |
| Moon | ماہ /maːh/ | ماه /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /mɑːh/ | māh /maːh/ | مه /maː/ | ماه /mɒːh/ |
| Star | استار /estaːr/ | ستاره /sitaːra/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ | ستاره /setaːˈɾa/ | astārag /asˈtaːraɡ/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ |
| Mother | ماس /maːs/ | مادر /maːdar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | مادر /mɑːdaɾ/ | mād /maːd/ | آبه /ɑːba/ | مادر /mɒːdær/ |
| Father | پت /pit/ | پدر /pidar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پدر /padaɾ/ | pid /pid/ | آته /ɑːta/ | پدر /pedær/ |
| I | من /man/ | من /man/ | 𐭠𐭭 /an/ | من /man/ | az /az/ | مه /ma/ | من /man/ |
| You | تؤ /taw/ | تو /toː/ | 𐭲𐭥 /toː/ | تو /to/ | tu /tuː/ | تو /tu/ | تو /to/ |
| Name | نام /naːm/ | نام /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | نام /naːm/ | nām /naːm/ | نام /nɑm/ | نام /nɒːm/ |
| Eye | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃeʃm/ |
| Hand | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دست /dast/ | dast /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ |
| Heart | دل /dɪl/ | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /dil/ | zyrd /zird/ | دل /dil/ | دل /del/ |
| Love | مہر /mehr/ | عشق /ʔiʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /eʃq/ | friyādan /frijaːdan/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ |
| Tree | درچک /daraːtʃk/ | درخت /diraxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | درخت /daɾaxt/ | dār /daːr/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /deræxt/ |
| House | لۆگ /loːɡ/ | خانه /xaːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خانه /xɑːna/ | xānag /xaːnaɡ/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɒːne/ |
| Dog | کچک /kutʃək/ | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سگ /saɡ/ | spag /spaɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /sæɡ/ |
| Cat | پشی /piʃiː/ | گربه /ɡurba/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | پشک /puʃak/ | — /—/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡorbe/ |
| Eat | وارگ /waːraɡ/ | خوردن /xʷurdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xoɾdan/ | xward- /xward/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xordæn/ |
| Drink | نوشاگ /noʃaːɡ/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | نوشیدن /noʃidan/ | pī- /piː/ | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ |
| One | یک /jak/ | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | یک /jak/ | ēw /eːw/ | یک /jak/ | یک /jek/ |
| Two | دو /do/ | دو /doː/ | 𐭣𐭥 /doː/ | دو /du/ | dō /doː/ | دو /du/ | دو /do/ |
| Hello | وش آتکی /waʃ ɑːtkaj/ | درود /duruːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | سلام /salɑːm/ | drōd /droːd/ | سلام /salom/ | سلام /sælɒːm/ |
| Thank you | مہربانی /mehrabaːniː/ | سپاس /sipaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | spās /spaːs/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sepɒːs/ |
| Good | شر /ʃər/ | نیک /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | خوب /xob/ | nēw /neːw/ | خو /xoː/ | خوب /xuːb/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.