Pulik'la'
Yurok
Algisch
Yurok (Pulik'la') ist eines der beiden überlebenden Mitglieder des „Ritwan“-Zweigs der algischen Familie (das andere ist das Wiyot, seit 1962 als L1 ausgestorben). Die algische Familie umfasst das Algonkische (~30 lebende Sprachen des östlichen und zentralen Nordamerikas), das Wiyot und das Yurok — Yurok und Wiyot wurden im Nordwesten Kaliforniens gesprochen, in riesiger Entfernung von den algonkischen Hauptheimatgebieten, was eines der großen Rätsel der historischen Sprachwissenschaft darstellt. Das moderne Yurok ist eine aktive Erfolgsgeschichte der Sprachrevitalisierung: Stammessprachprogramme, das Yurok-Stammesgericht (das seine Verfahren teilweise auf Yurok führt) und das Yurok-Programm der Hoopa Valley High School bringen ~50 junge Sprecher hervor. Sprachlich bewahrt das Yurok klassische algische Merkmale (belebt-unbelebtes Nomengenus, polysynthetische Verben), zeigt aber eine erhebliche Divergenz vom Algonkischen.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Yurok
Wasser
paaʼ
/paːʔ/
Feuer
meʼlonok
/meʔlonok/
Sonne
woygey
/wojɡej/
Mond
wonewsleg
/wonewsleɡ/
Stern
kes'oh
/kesʔoh/
Mutter
kokos
/kokos/
Vater
nopew
/nopew/
Ich
nek
/nek/
Du
ke'l
/keʔl/
Name
'er'werhł
/ʔerʔwerɬ/
Auge
lekwsh
/lekwʃ/
Hand
mehl
/mehl/
Herz
skoʼol
/skoʔol/
Liebe
choʼomi
/tʃoʔomi/
Baum
kʼepoy
/kʼepoj/
Haus
kerwer
/kerwer/
Hund
chishʼah
/tʃiʃʔah/
Katze
putuy
/putuj/
Essen
kepoyi
/kepoji/
Trinken
kewolepi
/kewolepi/
Eins
kohchew
/kohtʃew/
Zwei
na'amoy'
/naʔamoj/
Hallo
aiy-yue-kwee
/aj-juːkweː/
Danke
wokhlew
/wokʰlew/
Gut
skuyahl
/skujahl/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Algic-Sprachen
| Bedeutung | Yurok | Bribri | Huichol | Pipil | Maliseet-Passamaquoddy | Chol | Koyukon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | paaʼ /paːʔ/ | díʼ /diʔ/ | ha /ha/ | at /at/ | samaqan /samakʷan/ | jaʼ /haʔ/ | too /toː/ |
| Feuer | meʼlonok /meʔlonok/ | kö /kø/ | tai /tai/ | tit /tit/ | skwut /skʷut/ | kʼajk /kʼahk/ | konh /konh/ |
| Sonne | woygey /wojɡej/ | siwa /siwa/ | tau /tau/ | tunal /tunal/ | kisuhs /kisuhs/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | so /so/ |
| Mond | wonewsleg /wonewsleɡ/ | tulùr /tuluɾ/ | metsa /metsa/ | metsti /metsti/ | nipawset /nipawset/ | uw /uw/ | oolts'enh /ooltsʼenh/ |
| Stern | kes'oh /kesʔoh/ | bák /bák/ | xurawe /ʃuˈrawe/ | sital /ˈsital/ | possesom /pəsːesɒm/ | ekʼ /ʔekʼ/ | so /sɔ/ |
| Mutter | kokos /kokos/ | ami' /amiʔ/ | nana /nana/ | nan /nan/ | nikuwoss /nikuwoss/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | enaa /enaː/ |
| Vater | nopew /nopew/ | yámi' /jamiʔ/ | yawe /jawe/ | tat /tat/ | mihtaqs /mihtaqs/ | tat /tat/ | etaa /etaː/ |
| Ich | nek /nek/ | yeʼ /jeʔ/ | nee /neː/ | naja /ˈnaha/ | nil /nil/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | see /siː/ |
| Du | ke'l /keʔl/ | beʼ /beʔ/ | eekɨ /ˈeːkɨ/ | taja /ˈtaha/ | kil /kil/ | jatyet /hatʲet/ | nee /niː/ |
| Name | 'er'werhł /ʔerʔwerɬ/ | kie /kie/ | tewa /ˈtewa/ | tukay /ˈtukaj/ | wisuwon /wisəwɒn/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | -zaakkʼeʼ /zàːkʼeʔ/ |
| Auge | lekwsh /lekwʃ/ | wö' /wøʔ/ | tukite /tukite/ | ish /iʃ/ | ʼskinekekutu /skinekekutu/ | wut /wut/ | nełtonh /neɬtonh/ |
| Hand | mehl /mehl/ | kjö /kjø/ | mama /mama/ | mey /mei/ | lukikʼn /lukikən/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | ela /ela/ |
| Herz | skoʼol /skoʔol/ | sû' /suʔ/ | iyari /ijari/ | yulu /julu/ | utʼine /utinə/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | -dzaaya' /tsæːjəʔ/ |
| Liebe | choʼomi /tʃoʔomi/ | shkö /ʃkø/ | kanenki /kanenki/ | tasujta /tasuhta/ | kosi /kosi/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | k'oonejee /kʼooneʒeː/ |
| Baum | kʼepoy /kʼepoj/ | kál /kal/ | kiyé /kije/ | kwawit /kʷawit/ | ʼsupi /supi/ | teʼ /teʔ/ | k'eyh /kʼejh/ |
| Haus | kerwer /kerwer/ | huʼ /huʔ/ | ki /ki/ | kal /kal/ | wikkihtit /wikːihtit/ | otyot /otjot/ | kkun /kːun/ |
| Hund | chishʼah /tʃiʃʔah/ | tchö' /tʃøʔ/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | chichi /tʃitʃi/ | ʼmuʼs /muʔs/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | łeek /ɬeːk/ |
| Katze | putuy /putuj/ | mishi /miʃi/ | mitsu /mitsu/ | mishin /miʃin/ | mihtukomuhs /mihtukomuhs/ | mis /mis/ | dotonh /dotonh/ |
| Essen | kepoyi /kepoji/ | dö' /døʔ/ | kuye /kuje/ | takwa /takwa/ | mititi /mititi/ | kʼux /kʼuʃ/ | ghen /ɣen/ |
| Trinken | kewolepi /kewolepi/ | yök /jøk/ | hi'eka /hiʔeka/ | ati /ati/ | mun /mun/ | ucʼ /utsʼ/ | don /don/ |
| Eins | kohchew /kohtʃew/ | ètöm /etøm/ | xevi /ʃevi/ | se /se/ | pesokul /pesokul/ | juñ /huɲ/ | łeek'eyh /ɬeːkʼejh/ |
| Zwei | na'amoy' /naʔamoj/ | bö́l /bɵ́l/ | huta /huˈta/ | ume /ˈume/ | nis /nis/ | chaʼ /tʃaʔ/ | netaakkʼa /netàːkʼʌ/ |
| Hallo | aiy-yue-kwee /aj-juːkweː/ | iri' /iɾiʔ/ | kekuanenki /kekwanenki/ | ne pakua /ne pakwa/ | kʼulasuwiyat /kulasuwijat/ | kabʼ /kaɓ/ | enaa basee' /enaː baseːʔ/ |
| Danke | wokhlew /wokʰlew/ | wëʼs /wəʔs/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | padiush /padjuʃ/ | woliwon /woliwon/ | wokox /wokoʃ/ | baasee' /baːseːʔ/ |
| Gut | skuyahl /skujahl/ | bua /bua/ | waxa /waʃa/ | kwahli /kʷahli/ | woli /woli/ | utsat /utsat/ | nezoonh /nezoːnh/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.