Trēgāmī
Tregami
Indo-European
Tregami (Trēgāmī, "Volk der drei Dörfer") ist eine nuristanische Sprache der kleinen Nuristani-Familie innerhalb des Indo-Iranischen, gesprochen von ~3 500 Menschen im Tregam-Tal in der afghanischen Provinz Nuristan. Die Nuristani-Familie (Kati, Waigali, Tregami, Ashkun, Prasuni — 5 Sprachen, insgesamt ~125 000 Sprecher) weist Merkmale auf, die sie sowohl vom Indoarischen als auch vom Iranischen abheben: Erhalt bestimmter andernorts verlorener indogermanischer Laryngale, ein eigenständiges Vokalsystem und kaukasische Glottalverschlusslaute. Die Nuristanis konvertierten Ende des 19. Jahrhunderts nach der afghanischen Eroberung "Kafiristans" vom Kafiri-Heidentum zum Islam.
Wo es gesprochen wird
20 Kernwörter in Tregami
Wasser
wo
/wo/
Feuer
agni
/aɡni/
Sonne
suri
/suɾi/
Mond
mas
/mas/
Mutter
nani
/nani/
Vater
tata
/tata/
Essen
ji
/dʒi/
Trinken
piti
/piti/
Liebe
ošti
/oʃti/
Herz
hridaya
/hɾidaja/
Baum
vrkṣa
/vɾkʃa/
Haus
kuti
/kuti/
Hund
šva
/ʃva/
Katze
biri
/biɾi/
Hand
hasta
/hasta/
Auge
nayan
/najan/
Hallo
salaam
/salaːm/
Danke
shukria
/ʃukɾia/
Eins
ek
/ek/
Gut
shari
/ʃaɾi/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Indo-European-Sprachen
| Bedeutung | Tregami | Paschai | Sylhetisch | Pädagogisches Pali (Theravada) | Sanskrit | Rohingya | Pali |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | wo /wo/ | واری /waːri/ | পানি /pani/ | udaka /udaka/ | जलम् /dʑalam/ | fani /fani/ | उदक /udaka/ |
| Feuer | agni /aɡni/ | انگاری /aŋɡaːri/ | আগুন /aɡun/ | aggi /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aág /aːɡ/ | अग्गि /aɡːi/ |
| Sonne | suri /suɾi/ | سور /sur/ | সুরুজ /suruz/ | suriya /suɾija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | beil /beil/ | सुरिय /surija/ |
| Mond | mas /mas/ | مس /mas/ | চান /tʃan/ | canda /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | sán /sãn/ | चन्द /tɕanda/ |
| Mutter | nani /nani/ | نا /naː/ | মা /ma/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | maa /maː/ | माता /maːtaː/ |
| Vater | tata /tata/ | تاتا /taːtaː/ | বাফ /baf/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | baba /baba/ | पिता /pitaː/ |
| Essen | ji /dʒi/ | کخن- /kxn/ | খাইন /xaɪn/ | bhuñjati /bʱuɲd͡ʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | háwa /kʰaowa/ | खादति /kʰaːdati/ |
| Trinken | piti /piti/ | پی- /piː/ | ফিন /fin/ | pivati /pivati/ | पिबति /pibati/ | piya /pija/ | पिवति /pivati/ |
| Liebe | ošti /oʃti/ | پیار /pjaːr/ | মহব্বত /mohobbot/ | mettā /metːaː/ | प्रेम /preːma/ | muhabbat /muhabːat/ | पेम /pema/ |
| Herz | hridaya /hɾidaja/ | دل /dil/ | দিল /dil/ | hadaya /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | dil /dil/ | हदय /hadaja/ |
| Baum | vrkṣa /vɾkʃa/ | درغ /darʁ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | rukkha /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | gas /ɡas/ | रुक्ख /rukːʰa/ |
| Haus | kuti /kuti/ | جوغ /dʒoʁ/ | ঘর /ɡʱor/ | gehā /ɡehaː/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gór /ɡɔr/ | घर /ɡʱara/ |
| Hund | šva /ʃva/ | کوتا /kotaː/ | কুত্তা /kuttʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | श्वा /ɕvaː/ | kúkkur /kukːur/ | सुनख /sunakʰa/ |
| Katze | biri /biɾi/ | بلور /baloːr/ | বিলাই /bilai/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | bilai /bilai/ | बिळाल /biɭaːla/ |
| Hand | hasta /hasta/ | دست /dast/ | হাত /hat/ | hattha /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ | hát /hat/ | हत्थ /hatːʰa/ |
| Auge | nayan /najan/ | اچی /atʃiː/ | ছকু /ʃoku/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | sui /sui/ | चक्खु /tɕakːʰu/ |
| Hallo | salaam /salaːm/ | سلام /salaːm/ | আদাব /adab/ | namo /namo/ | नमस्ते /namasteː/ | assalam /assalam/ | नमो /namo/ |
| Danke | shukria /ʃukɾia/ | شکریه /ʃukrija/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | anumodanā /anumodanaː/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | shukoría /ʃukria/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ |
| Eins | ek /ek/ | ایک /eːk/ | এক /ek/ | eka /eka/ | एकः /eːkaɦ/ | ek /ek/ | एक /eka/ |
| Gut | shari /ʃaɾi/ | شو /ʃoː/ | ভালা /bʱala/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | bála /baːla/ | सुन्दर /sundara/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.