Pintupi-Luritja
Pama-Nyunga
Pintupi-Luritja ist eine Pama-Nyungan-Sprache der Westwüste, die von rund 1.000 Menschen in den zentralaustralischen Wüstengemeinden Papunya, Mt Liebig und Kintore Walungurru im Northern Territory gesprochen wird. Die Pintupi sind international vor allem als Heimat der Bewegung der Papunya-Tula-Künstler bekannt, die 1971 begann, als führende Pintupi-Künstler in Papunya den modernen Punktmalerei-Stil der Westwüste begründeten, der heute weltweit als zeitgenössische Kunst der Aborigines anerkannt ist. Die Sprache ist die östlichste Varietät des Westwüsten-Clusters, gegenseitig verständlich mit Pitjantjatjara (pjt), weist jedoch charakteristische Merkmale der Luritja-Sprache auf, die einen langen Kontakt mit dem Arrernte widerspiegeln. Die Pintupi Nine, die letzte „unkontaktierte" Pintupi-Familie, traten 1984 aus der Gibson-Wüste bei Kiwirrkurra hervor — der letzte dokumentierte Fall, in dem australische Aborigines in der Neuzeit erstmals Kontakt mit Europäern aufnahmen.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Pintupi-Luritja
Wasser
kapi
/kapi/
Feuer
waru
/waɻu/
Sonne
tjintu
/cintu/
Mond
pira
/piɻa/
Stern
kililpi
/kiˈlilpi/
Mutter
ngunytju
/ŋuɲcu/
Vater
mama
/mama/
Ich
ngayulu
/ŋajulu/
Du
nyuntu
/ɲuntu/
Name
yini
/jini/
Auge
kuru
/kuɻu/
Hand
mara
/maɻa/
Herz
kurunpa
/kuɻunpa/
Liebe
mukulya
/mukuʎa/
Baum
punu
/punu/
Haus
ngura
/ŋuɻa/
Hund
papa
/papa/
Katze
pusi
/pusi/
Essen
ngalkuni
/ŋalkuni/
Trinken
tjikini
/cikini/
Eins
kutju
/kucu/
Zwei
kutjarra
/kucaɾa/
Hallo
palya
/paʎa/
Danke
palya
/paʎa/
Gut
palya
/paʎa/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Pama-Nyungan-Sprachen
| Bedeutung | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Martu Wangka | Nhanda | Warlpiri | Ngunnawal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | kungal /kuŋal/ |
| Feuer | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warla /waɻla/ | warlu /waɭu/ | warba /waɻba/ |
| Sonne | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | wanta /wanta/ | guma /ɡuma/ |
| Mond | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | birrang /biɻaŋ/ |
| Stern | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | indiya /indija/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | dyurra /ɟura/ |
| Mutter | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngati /ŋati/ | guni /ɡuni/ |
| Vater | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirda /kiɖa/ | pumba /pumba/ |
| Ich | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaya /ŋaja/ |
| Du | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ |
| Name | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ |
| Auge | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ | mil /mil/ |
| Hand | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ |
| Herz | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | gauar /ɡauar/ |
| Liebe | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲdʒi/ | nyangu /ɲaŋu/ | marmit /maɻmit/ |
| Baum | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warabi /waɻabi/ |
| Haus | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ |
| Hund | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /caɳʈu/ | mirri /miɻi/ |
| Katze | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ | mungalpa /muŋalpa/ | poosi /puːsi/ |
| Essen | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarni /ŋaɳi/ | daring /daɻiŋ/ |
| Trinken | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyuna /ɲuna/ | purrami /purami/ | nyu /ɲu/ |
| Eins | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | jinta /cinta/ | guma /ɡuma/ |
| Zwei | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | jirrama /ɟiɾama/ | bula /bula/ |
| Hallo | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| Danke | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| Gut | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | ngurrju /ŋurcu/ | walunga /waluŋa/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.