Aymar aru
Aymara
Aymara
Aymara ist die Hauptsprache der Aymara-Bevölkerung am Titicacasee und eine der drei Amtssprachen Boliviens. Bekannt sind ihre evidentiellen Marker (ob der Sprecher das Ereignis selbst miterlebt hat) und ein Zahlensystem auf Basis drei.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Aymara
Wasser
uma
/uma/
Feuer
nina
/nina/
Sonne
inti
/inti/
Mond
phaxsi
/pʰaχsi/
Stern
warawara
/waɾawaɾa/
Mutter
mama
/mama/
Vater
tata
/tata/
Ich
naya
/naja/
Du
juma
/huma/
Name
suti
/suti/
Auge
nayra
/najɾa/
Hand
ampara
/ampaɾa/
Herz
chuyma
/tʃujma/
Liebe
munasiña
/munasiɲa/
Baum
quqa
/quqa/
Haus
uta
/uta/
Hund
anu
/anu/
Katze
phisi
/pʰisi/
Essen
manqʼaña
/manqʼaɲa/
Trinken
umaña
/umaɲa/
Eins
maya
/maja/
Zwei
paya
/paja/
Hallo
kamisaki
/kamisaki/
Danke
yuspagara
/juspaɣaɾa/
Gut
suma
/suma/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Aymaran-Sprachen
| Bedeutung | Aymara | Jaqaru | Klassisches Quechua | Cusco-Quechua | Quechua | Misak | Ayacucho-Quechua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | uma /uma/ | uma /uma/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | unø /unø/ | yaku /jaku/ |
| Feuer | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| Sonne | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | inti /inti/ |
| Mond | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | atru /atɾu/ | killa /kiʎa/ |
| Stern | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | kualøm /kwalʌm/ | quyllur /ˈqojʎur/ |
| Mutter | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Vater | tata /tata/ | awki /awki/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Ich | naya /naja/ | naya /naja/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ |
| Du | juma /huma/ | juma /huma/ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | ñui /ɲui/ | qam /qam/ |
| Name | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | wetø /wetʌ/ | suti /ˈsuti/ |
| Auge | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kab /kab/ | ñawi /ɲawi/ |
| Hand | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mar /maɾ/ | maki /maki/ |
| Herz | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ |
| Liebe | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kausrap /kawsɾap/ | kuyay /kujaj/ |
| Baum | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | yu /ju/ | sacha /satʃa/ |
| Haus | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ya /ja/ | wasi /wasi/ |
| Hund | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ |
| Katze | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | mishi /miʃi/ | michi /mitʃi/ |
| Essen | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mɵ /mɵ/ | mikuy /mikuj/ |
| Trinken | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ushi /uʃi/ | upyay /upjaj/ |
| Eins | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kan /kan/ | huk /huk/ |
| Zwei | paya /paja/ | paya /paja/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ |
| Hallo | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | ma'rik /maʔɾik/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ |
| Danke | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ |
| Gut | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kausrik /kawsɾik/ | allin /aʎin/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.