Pulik'la'
اليوروك
ألغية
اليوروك (Pulik'la') هي إحدى العضوين الباقيين في فرع «ريتوان» من العائلة الألجِيّة (والآخر هو الويوت، الذي انقرض كلغة أم منذ عام 1962). تضم العائلة الألجِيّة الألغونكية (~30 لغة حية في شرق ووسط أمريكا الشمالية)، والويوت، واليوروك — وقد كان اليوروك والويوت يُتحدَّث بهما في شمال غرب كاليفورنيا، على مسافات شاسعة عن مواطن الألغونكية الرئيسية، مما يطرح أحد أعظم ألغاز اللسانيات التاريخية. ويُعدّ اليوروك الحديث قصة نجاح نشطة في إحياء اللغة: فبرامج اللغة القبلية، ومحكمة قبيلة اليوروك (التي تُجري إجراءاتها جزئيًا باليوروك)، وبرنامج اليوروك في ثانوية هوبا فالي تُنتج ~50 متحدثًا شابًا. ومن الناحية اللغوية، يحافظ اليوروك على سمات ألجِيّة كلاسيكية (جنس اسمي حي/غير حي، أفعال متعددة التركيب) لكنه يُظهر تباينًا كبيرًا عن الألغونكية.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في اليوروك
ماء
paaʼ
/paːʔ/
نار
meʼlonok
/meʔlonok/
شمس
woygey
/wojɡej/
قمر
wonewsleg
/wonewsleɡ/
نجم
kes'oh
/kesʔoh/
أم
kokos
/kokos/
أب
nopew
/nopew/
أنا
nek
/nek/
أنت
ke'l
/keʔl/
اسم
'er'werhł
/ʔerʔwerɬ/
عين
lekwsh
/lekwʃ/
يد
mehl
/mehl/
قلب
skoʼol
/skoʔol/
حب
choʼomi
/tʃoʔomi/
شجرة
kʼepoy
/kʼepoj/
بيت
kerwer
/kerwer/
كلب
chishʼah
/tʃiʃʔah/
قطة
putuy
/putuj/
أكل
kepoyi
/kepoji/
شرب
kewolepi
/kewolepi/
واحد
kohchew
/kohtʃew/
اثنان
na'amoy'
/naʔamoj/
مرحبا
aiy-yue-kwee
/aj-juːkweː/
شكرا
wokhlew
/wokʰlew/
جيد
skuyahl
/skujahl/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Algic ذات الصلة
| المعنى | اليوروك | البريبري | الويتشول | البيبيل | الماليسيت-البساماكودي | التشول | الكويوكون |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | paaʼ /paːʔ/ | díʼ /diʔ/ | ha /ha/ | at /at/ | samaqan /samakʷan/ | jaʼ /haʔ/ | too /toː/ |
| نار | meʼlonok /meʔlonok/ | kö /kø/ | tai /tai/ | tit /tit/ | skwut /skʷut/ | kʼajk /kʼahk/ | konh /konh/ |
| شمس | woygey /wojɡej/ | siwa /siwa/ | tau /tau/ | tunal /tunal/ | kisuhs /kisuhs/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | so /so/ |
| قمر | wonewsleg /wonewsleɡ/ | tulùr /tuluɾ/ | metsa /metsa/ | metsti /metsti/ | nipawset /nipawset/ | uw /uw/ | oolts'enh /ooltsʼenh/ |
| نجم | kes'oh /kesʔoh/ | bák /bák/ | xurawe /ʃuˈrawe/ | sital /ˈsital/ | possesom /pəsːesɒm/ | ekʼ /ʔekʼ/ | so /sɔ/ |
| أم | kokos /kokos/ | ami' /amiʔ/ | nana /nana/ | nan /nan/ | nikuwoss /nikuwoss/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | enaa /enaː/ |
| أب | nopew /nopew/ | yámi' /jamiʔ/ | yawe /jawe/ | tat /tat/ | mihtaqs /mihtaqs/ | tat /tat/ | etaa /etaː/ |
| أنا | nek /nek/ | yeʼ /jeʔ/ | nee /neː/ | naja /ˈnaha/ | nil /nil/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | see /siː/ |
| أنت | ke'l /keʔl/ | beʼ /beʔ/ | eekɨ /ˈeːkɨ/ | taja /ˈtaha/ | kil /kil/ | jatyet /hatʲet/ | nee /niː/ |
| اسم | 'er'werhł /ʔerʔwerɬ/ | kie /kie/ | tewa /ˈtewa/ | tukay /ˈtukaj/ | wisuwon /wisəwɒn/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | -zaakkʼeʼ /zàːkʼeʔ/ |
| عين | lekwsh /lekwʃ/ | wö' /wøʔ/ | tukite /tukite/ | ish /iʃ/ | ʼskinekekutu /skinekekutu/ | wut /wut/ | nełtonh /neɬtonh/ |
| يد | mehl /mehl/ | kjö /kjø/ | mama /mama/ | mey /mei/ | lukikʼn /lukikən/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | ela /ela/ |
| قلب | skoʼol /skoʔol/ | sû' /suʔ/ | iyari /ijari/ | yulu /julu/ | utʼine /utinə/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | -dzaaya' /tsæːjəʔ/ |
| حب | choʼomi /tʃoʔomi/ | shkö /ʃkø/ | kanenki /kanenki/ | tasujta /tasuhta/ | kosi /kosi/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | k'oonejee /kʼooneʒeː/ |
| شجرة | kʼepoy /kʼepoj/ | kál /kal/ | kiyé /kije/ | kwawit /kʷawit/ | ʼsupi /supi/ | teʼ /teʔ/ | k'eyh /kʼejh/ |
| بيت | kerwer /kerwer/ | huʼ /huʔ/ | ki /ki/ | kal /kal/ | wikkihtit /wikːihtit/ | otyot /otjot/ | kkun /kːun/ |
| كلب | chishʼah /tʃiʃʔah/ | tchö' /tʃøʔ/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | chichi /tʃitʃi/ | ʼmuʼs /muʔs/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | łeek /ɬeːk/ |
| قطة | putuy /putuj/ | mishi /miʃi/ | mitsu /mitsu/ | mishin /miʃin/ | mihtukomuhs /mihtukomuhs/ | mis /mis/ | dotonh /dotonh/ |
| أكل | kepoyi /kepoji/ | dö' /døʔ/ | kuye /kuje/ | takwa /takwa/ | mititi /mititi/ | kʼux /kʼuʃ/ | ghen /ɣen/ |
| شرب | kewolepi /kewolepi/ | yök /jøk/ | hi'eka /hiʔeka/ | ati /ati/ | mun /mun/ | ucʼ /utsʼ/ | don /don/ |
| واحد | kohchew /kohtʃew/ | ètöm /etøm/ | xevi /ʃevi/ | se /se/ | pesokul /pesokul/ | juñ /huɲ/ | łeek'eyh /ɬeːkʼejh/ |
| اثنان | na'amoy' /naʔamoj/ | bö́l /bɵ́l/ | huta /huˈta/ | ume /ˈume/ | nis /nis/ | chaʼ /tʃaʔ/ | netaakkʼa /netàːkʼʌ/ |
| مرحبا | aiy-yue-kwee /aj-juːkweː/ | iri' /iɾiʔ/ | kekuanenki /kekwanenki/ | ne pakua /ne pakwa/ | kʼulasuwiyat /kulasuwijat/ | kabʼ /kaɓ/ | enaa basee' /enaː baseːʔ/ |
| شكرا | wokhlew /wokʰlew/ | wëʼs /wəʔs/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | padiush /padjuʃ/ | woliwon /woliwon/ | wokox /wokoʃ/ | baasee' /baːseːʔ/ |
| جيد | skuyahl /skujahl/ | bua /bua/ | waxa /waʃa/ | kwahli /kʷahli/ | woli /woli/ | utsat /utsat/ | nezoonh /nezoːnh/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.