Sidaamu Afoo
سيدامية
Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
Sidamo (Sidaama) is the largest Highland East Cushitic language, spoken by ~3M in Ethiopia's newly formed Sidama Region (split from SNNPR in 2020). Closely related to Hadiyya, Kambaata, and Gedeo. Features ejective consonants, glottalised stops, complex case marking, and SOV word order. The Sidama people are renowned coffee cultivators of southern Ethiopia. Uses Latin orthography developed in the 1990s for primary education and the regional Sidaamu Afoo broadcasting system.
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في سيدامية
ماء
waayyo
/waːjːo/
نار
giiraa
/ɡiːraː/
شمس
arrishshe
/arːiʃːe/
قمر
agana
/aɡana/
أم
ama
/ama/
أب
anna
/anːa/
أكل
itaa
/itaː/
شرب
aguraa
/aɡuraː/
حب
baxa
/baxa/
قلب
wodanaa
/wodanaː/
شجرة
haqqe
/haqːe/
بيت
mine
/mine/
كلب
minceeti
/mintʃeːti/
قطة
adurree
/adurːeː/
يد
anga
/anɡa/
عين
ille
/ilːe/
مرحبا
nagaa yi'ne
/naɡaː jiʔne/
شكرا
gali'ne
/ɡaliʔne/
واحد
mitto
/mitːo/
جيد
danchu
/dantʃu/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East) ذات الصلة
| المعنى | سيدامية | الجيديو | الكونسو | أورومية | ولايتا | الدسناخية | الإيرولا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | inanta /inanta/ | bishaan /biʃaːn/ | haatta /haːtːa/ | no /no/ | nīr /niːɾ/ |
| نار | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | iya /ija/ | ibidda /ibidːa/ | tama /tama/ | mes /mes/ | tī /tiː/ |
| شمس | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | kawa /kawa/ | aduu /aduː/ | awa /awa/ | sicho /sitʃo/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ |
| قمر | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | ayeena /ajeːna/ | jiʼa /dʒiʔa/ | ageena /aɡeːna/ | mar /mar/ | niLā /niɭaː/ |
| أم | ama /ama/ | aaki /aːki/ | eedda /eːdːa/ | haadha /haːɗa/ | aaya /aːja/ | waana /waːna/ | ammā /amːaː/ |
| أب | anna /anːa/ | eke /eke/ | abba /abːa/ | abbaa /abːaː/ | aawa /aːwa/ | kaaba /kaːba/ | ayyā /ajːaː/ |
| أكل | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | ihaa /ihaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | miya /miːja/ | icho /itʃo/ | činnu /tʃinːu/ |
| شرب | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | inakkaa /inakːaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ushiya /uʃija/ | ʔurro /ʔuro/ | kuDi /kuɖi/ |
| حب | baxa /baxa/ | baxxa /baxːa/ | jaalla /dʒaːlːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | siiqaa /siːqaː/ | kashed /kaʃed/ | kāhal /kaːhal/ |
| قلب | wodanaa /wodanaː/ | mishi /miʃi/ | onna /onːa/ | onnee /onːeː/ | wozanaa /wozanaː/ | lubeen /lubeːn/ | idayam /idajam/ |
| شجرة | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | ergaa /erɡaː/ | muka /muka/ | mittaa /mitːaː/ | hecho /hetʃo/ | maram /maɾam/ |
| بيت | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | mana /mana/ | keettaa /keːtːaː/ | mar /maɾ/ | vīDu /viːɖu/ |
| كلب | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | kareta /kaɾeta/ | saree /saɾeː/ | kanaa /kanaː/ | kashe /kaʃe/ | nāyi /naːji/ |
| قطة | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | paka /paka/ | pūne /puːne/ |
| يد | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /haɾka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | hark /haɾk/ | kayyu /kajːu/ |
| عين | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ila /ila/ | ija /idʒa/ | ayfee /ajfeː/ | ill /ilː/ | kaNN /kaɳː/ |
| مرحبا | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | akkam /akːam/ | saro /saro/ | nagaya /naɡaja/ | vannakkam /vanːakːam/ |
| شكرا | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galta /ɡalta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatay /ɡalataj/ | galche /ɡaltʃe/ | nanri /nanɾi/ |
| واحد | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | onnu /onːu/ |
| جيد | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | fayye /fajːe/ | gaarii /ɡaːriː/ | lo'o /loʔo/ | ash /aʃ/ | nalla /nalːa/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.