Rarámuri
التاراهومارا
اليوتو-أزتكية (الطاراكاهيتية)
لغة التاراهومارا (Rarámuri، "العداؤون على الأقدام") لغة من فرع اليوتو-أزتيك في سييرا تاراهومارا في ولاية تشيواوا المكسيكية. يشتهر شعب الراراموري عالميا بتقاليد سباق المسافات الطويلة، كسباق "راراخيباري" (الجري مع ركل الكرة).
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في التاراهومارا
ماء
bawí
/bawi/
نار
nahí
/nahi/
شمس
rayó
/ɾajo/
قمر
mecá
/metʃa/
نجم
sopolí
/sopoli/
أم
iyé
/ije/
أب
onó
/ono/
أنا
nejé
/nehe/
أنت
mujé
/muhe/
اسم
riwá
/ɾiwa/
عين
pusí
/pusi/
يد
sekuá
/sekwa/
قلب
surí
/suɾi/
حب
nakí
/naki/
شجرة
gokó
/ɡoko/
بيت
kalí
/kali/
كلب
kochí
/kotʃi/
قطة
misí
/misi/
أكل
koʼa
/koʔa/
شرب
bahí
/bahi/
واحد
bilé
/bile/
اثنان
okuá
/okwa/
مرحبا
kuira
/kuiɾa/
شكرا
matéterabá
/mateteɾaba/
جيد
galá
/ɡala/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Uto-Aztecan (Taracahitan) ذات الصلة
| المعنى | التاراهومارا | الويتشول | البايوتية الشمالية | النواتل البرزخية | البيبيل | الرابانوية | النيوية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | bawí /bawi/ | ha /ha/ | paa /paː/ | ahtli /aʔtli/ | at /at/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| نار | nahí /nahi/ | tai /tai/ | kuna /kuna/ | tit /tit/ | tit /tit/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ |
| شمس | rayó /ɾajo/ | tau /tau/ | tabe /tape/ | tonal /tonal/ | tunal /tunal/ | raʻā /raʔaː/ | lā /laː/ |
| قمر | mecá /metʃa/ | metsa /metsa/ | mua /mu.a/ | metz /mets/ | metsti /metsti/ | mahina /mahina/ | mahina /mahina/ |
| نجم | sopolí /sopoli/ | xurawe /ʃuˈrawe/ | pasohoobʉ /pasohoːbɨ/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sital /ˈsital/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ |
| أم | iyé /ije/ | nana /nana/ | pia /pi.a/ | nan /nan/ | nan /nan/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | matua fifine /matua fifine/ |
| أب | onó /ono/ | yawe /jawe/ | naa /naː/ | tat /tat/ | tat /tat/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | matua taane /matua taːne/ |
| أنا | nejé /nehe/ | nee /neː/ | nʉʉ /nɨː/ | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ | au /au/ | au /au/ |
| أنت | mujé /muhe/ | eekɨ /ˈeːkɨ/ | ʉʉ /ɨː/ | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| اسم | riwá /ɾiwa/ | tewa /ˈtewa/ | nia /niʔa/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tukay /ˈtukaj/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| عين | pusí /pusi/ | tukite /tukite/ | pui /pui/ | ix /iʃ/ | ish /iʃ/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| يد | sekuá /sekwa/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mahuit /mawit/ | mey /mei/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ |
| قلب | surí /suɾi/ | iyari /ijari/ | piwi /piwi/ | yolio /jolio/ | yulu /julu/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ |
| حب | nakí /naki/ | kanenki /kanenki/ | suabetɨ /suapetɨ/ | nequi /neki/ | tasujta /tasuhta/ | hanga /haŋa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| شجرة | gokó /ɡoko/ | kiyé /kije/ | hupi /hupi/ | cuahuit /kʷawit/ | kwawit /kʷawit/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | akau /akau/ |
| بيت | kalí /kali/ | ki /ki/ | nobi /nopi/ | cali /kali/ | kal /kal/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ |
| كلب | kochí /kotʃi/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | isha /iʃa/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ |
| قطة | misí /misi/ | mitsu /mitsu/ | mosa /mosa/ | miston /miston/ | mishin /miʃin/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ |
| أكل | koʼa /koʔa/ | kuye /kuje/ | tɨka /tɨka/ | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| شرب | bahí /bahi/ | hi'eka /hiʔeka/ | hibi /hipi/ | ati /ati/ | ati /ati/ | unu /unu/ | inu /inu/ |
| واحد | bilé /bile/ | xevi /ʃevi/ | simɨ /simɨ/ | ce /se/ | se /se/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ |
| اثنان | okuá /okwa/ | huta /huˈta/ | waha /waha/ | ome /ˈome/ | ume /ˈume/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ |
| مرحبا | kuira /kuiɾa/ | kekuanenki /kekwanenki/ | maikwa /maikwa/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| شكرا | matéterabá /mateteɾaba/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | pesa /pesa/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakaaue /fakaaue/ |
| جيد | galá /ɡala/ | waxa /waʃa/ | pesa /pesa/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ | riva /ɾiva/ | mitaki /mitaki/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.