Thuɔŋjäŋ
الدنكاوية
نيلية-صحراوية (نيلية غربية)
الدنكا (Thuɔŋjäŋ) هي إحدى أكبر اللغات النيلية الصحراوية وأكبر لغة في جنوب السودان، ويتحدث بها نحو 4 ملايين شخص، وهي لغة شعب الدنكا في جنوب السودان، أكبر مجموعة عرقية في البلاد. وترتبط ارتباطًا وثيقًا بلغة النوير (وتشكلان معًا مجموعة الدنكا-النوير)، لكن بينهما اختلافات لغوية كبيرة. وتتميز الدنكا بنظام صوائت شديد التعقيد، إذ تُميّز النبرات الصوتية المهموسة (breathy) والصريرية (creaky) فروقًا صرفية (مثل التمييز بين المفرد والجمع)، مع ثلاثة تقابلات في طول الصائت (قصير، طويل، فائق الطول) وثلاث نغمات. ومن أبرز المجموعات اللهجية بادانغ (الشمالية الشرقية) وريك (الوسطى) وأغار (بحر الغزال). ويستخدم الإملاء المعياري الأبجدية اللاتينية مع علامات تشكيل (ä ë ï ö ɛ ɔ ɣ).
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الدنكاوية
ماء
piu
/piu/
نار
mac
/matʃ/
شمس
akɔ̈l
/akɔl/
قمر
pɛɛi
/pɛːi/
نجم
kuel
/kwɛl/
أم
man
/man/
أب
wun
/wun/
أنا
ɣɛn
/ɣɛn/
أنت
yïn
/jɪn/
اسم
rin
/rin/
عين
nyin
/ɲin/
يد
cin
/tʃin/
قلب
piöu
/piɔu/
حب
nhiär
/n̪iar/
شجرة
tim
/tim/
بيت
ɣöt
/ɣɔt/
كلب
jɔ̈ŋ
/dʒɔŋ/
قطة
gec
/ɡetʃ/
أكل
cam
/tʃam/
شرب
dek
/dek/
واحد
tök
/tɔk/
اثنان
rou
/rou/
مرحبا
ke yïn
/ke jin/
شكرا
alanyiek
/alaɲiek/
جيد
piath
/piat̪/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Nilo-Saharan (Western Nilotic) ذات الصلة
| المعنى | الدنكاوية | النويرية | الأنواك | الأشولية | اللانغو | الأربيتانية | اللوية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | piu /piu/ | pi /pi/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | égoua /eɡwɔ/ | pi /pi/ |
| نار | mac /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | fuè /fwɛ/ | mach /matʃ/ |
| شمس | akɔ̈l /akɔl/ | caŋ /tʃaŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | solely /sɔlɛj/ | chieng' /tʃieŋ/ |
| قمر | pɛɛi /pɛːi/ | pay /paj/ | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | lena /lənə/ | dwe /dwe/ |
| نجم | kuel /kwɛl/ | räl /ral/ | lɛɛr /lɛːr/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | étêla /eˈtela/ | sulwe /sulwe/ |
| أم | man /man/ | maar /maːr/ | min /min/ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mâre /mar/ | mama /mama/ |
| أب | wun /wun/ | gwaar /ɡwaːr/ | waad /waːd/ | baba /baba/ | papo /papo/ | pâre /par/ | baba /baba/ |
| أنا | ɣɛn /ɣɛn/ | ɣän /ɣan/ | än /an/ | an /an/ | an /an/ | je /ʒə/ | an /an/ |
| أنت | yïn /jɪn/ | jin /jin/ | in /in/ | in /in/ | yin /jin/ | te /tə/ | in /in/ |
| اسم | rin /rin/ | ciot /tɕɔːt/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nom /nõ/ | nying /ɲiŋ/ |
| عين | nyin /ɲin/ | waŋ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | uely /œj/ | wang' /waŋ/ |
| يد | cin /tʃin/ | tet /tet/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | man /mã/ | lwedo /lwedo/ |
| قلب | piöu /piɔu/ | lëŋ /lɛŋ/ | cuny /tʃuɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | côr /kɔr/ | chuny /tʃuɲ/ |
| حب | nhiär /n̪iar/ | nhok /nok/ | mar /mar/ | mar /mar/ | amara /amara/ | amor /amur/ | hera /hera/ |
| شجرة | tim /tim/ | jïath /dʒiat̪/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | âbro /abru/ | yath /jaθ/ |
| بيت | ɣöt /ɣɔt/ | dööl /dɔːl/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | mêson /meːzɔ̃/ | ot /ot/ |
| كلب | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | jiek /dʒiek/ | guok /ɡuok/ | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | chen /tʃɛ̃/ | guok /ɡuok/ |
| قطة | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyamur /ɲamur/ | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | chat /tʃa/ | paka /paka/ |
| أكل | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | mengiér /mendʒje/ | chiemo /tʃiemo/ |
| شرب | dek /dek/ | math /mat̪/ | maath /maːt̪/ | mat /mat/ | matho /matʰo/ | bêre /beːr/ | madho /maðo/ |
| واحد | tök /tɔk/ | kɛl /kɛl/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | yon /jɔ̃/ | achiel /atʃiel/ |
| اثنان | rou /rou/ | rew /rɛw/ | aryew /arjɛw/ | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | dos /do/ | ariyo /arijo/ |
| مرحبا | ke yïn /ke jin/ | malɛ /malɛ/ | mali /mali/ | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | adiô /adjo/ | misawa /misawa/ |
| شكرا | alanyiek /alaɲiek/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | mèrci /mɛrsi/ | erokamano /erokamano/ |
| جيد | piath /piat̪/ | gɔaa /ɡɔaː/ | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | bon /bɔ̃/ | maber /maber/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.