دری
达里语
印欧语系（伊朗语支、西部、波斯）
达里语（دری，「宫廷的」）是在阿富汗全境作为通用语使用的东部波斯语变体，与普什图语并列为两种官方语言之一，L1 约1,500万，并有约50%的阿富汗人口将其作为 L2。达里语保留了古典波斯语的元音区别 ē/ī（مير mēr「村长」对 مير mīr）和 ō/ū（شور šōr「咸」对 شور šūr「骚乱」），而这些区别在伊朗波斯语（fa）中已合并。词汇通过保留较古老的词语（如 پشک 表示「猫」，伊朗波斯语用 گربه）和普什图语、突厥语借词而分歧。在高雅风格上与伊朗波斯语和塔吉克语（tg）相互可懂，但日常会话中显露出明显的地域身份认同。以波斯-阿拉伯字母 Nastaliq 书法体（与伊朗波斯语字母相同，但书法偏好不同）书写。相对塔吉克语苏联时期采用西里尔字母的变体，达里语正式文体保留古典波斯文学传统。
使用地区
达里语的31个核心词
水
آب
/ɑːb/
火
آتش
/ɑːtaʃ/
太阳
خورشید
/xoɾʃed/
月亮
ماه
/mɑːh/
星
ستاره
/setaːˈɾa/
母亲
مادر
/mɑːdaɾ/
父亲
پدر
/padaɾ/
我
من
/man/
你
تو
/to/
名字
نام
/naːm/
眼睛
چشم
/tʃaʃm/
手
دست
/dast/
心
دل
/dil/
爱
عشق
/eʃq/
树
درخت
/daɾaxt/
房子
خانه
/xɑːna/
狗
سگ
/saɡ/
猫
پشک
/puʃak/
吃
خوردن
/xoɾdan/
喝
نوشیدن
/noʃidan/
一
یک
/jak/
二
دو
/du/
你好
سلام
/salɑːm/
谢谢
تشکر
/taʃakkoɾ/
好
خوب
/xob/
布谷鸟
کوکو
/kuːˈkuː/
电脑
کمپیوتر
/kampjuːtar/
寿司
سوشی
/suːʃi/
来源
单词比较
与Indo-European (Iranian, Western, Persian)相关语言比较
| 含义 | 达里语 | 哈扎拉吉语 | 波斯语 | 塔吉克语 | 波斯语(古典) | 犹太波斯语 | 中古波斯语 (巴列维) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | آب /aːb/ | אב /ɒːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ |
| 火 | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ |
| 太阳 | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | חורשיד /xorʃiːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ |
| 月亮 | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | ماه /maːh/ | מאה /mɒːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ |
| 星 | ستاره /setaːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoːra/ | ستاره /sitaːra/ | סתארה /setɒre/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ |
| 母亲 | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | مادر /maːdar/ | מאדר /mɒːdær/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ |
| 父亲 | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | پدر /pidar/ | פדר /pedær/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ |
| 我 | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | ман /man/ | من /man/ | מן /man/ | 𐭠𐭭 /an/ |
| 你 | تو /to/ | تو /tu/ | تو /to/ | ту /tu/ | تو /toː/ | תו /to/ | 𐭲𐭥 /toː/ |
| 名字 | نام /naːm/ | نام /nɑm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | נאם /nɒm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ |
| 眼睛 | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ |
| 手 | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | دست /dast/ | דסת /dæst/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ |
| 心 | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | دل /dil/ | דל /del/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ |
| 爱 | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | עשק /eʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ |
| 树 | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /diraxt/ | דרכת /deræxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ |
| 房子 | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | خانه /xaːna/ | כאנה /xɒːne/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ |
| 狗 | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /saɡ/ | סג /sæɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ |
| 猫 | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurba/ | گربه /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ |
| 吃 | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | خوردن /xʷurdan/ | חורדן /xordæn/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ |
| 喝 | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ |
| 一 | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | یک /jak/ | יך /jek/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ |
| 二 | دو /du/ | دو /du/ | دو /do/ | ду /du/ | دو /doː/ | דו /do/ | 𐭣𐭥 /doː/ |
| 你好 | سلام /salɑːm/ | سلام /salom/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | درود /duruːd/ | שלום /ʃɒːlom/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ |
| 谢谢 | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahmat/ | سپاس /sipaːs/ | ספאס /sepɒːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ |
| 好 | خوب /xob/ | خو /xoː/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | نیک /neːk/ | חוב /xuːb/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ |
| 布谷鸟 | کوکو /kuːˈkuː/ | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — | — |
| 电脑 | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | کامپیوتر /kɒːm.pi.juː.teɾ/ | компютер /kɔmpjutɛr/ | — | — | — |
| 寿司 | سوشی /suːʃi/ | — | سوشی /suː.ʃiː/ | суши /suʃi/ | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | — | — |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。