پارسی
波斯语(古典)
Indo-European (Iranian, Southwestern Iranian, New Persian) · 历史／隐藏变体
古典波斯语（پارسی pārsī 或 فارسی کلاسیک fārsī-ye kelāsik）是9-15世纪繁荣的新波斯语文学形式。在布哈拉的萨曼王朝（819-999年）宫廷以波斯-阿拉伯文字记录，作为前伊斯兰波斯身份的有意识复兴而成立。菲尔多西《列王纪》（约1010年）、鲁米《玛斯纳维》（约1273年）、萨迪《蔷薇园》《果园》（1258-1259年）、哈菲兹《诗集》（约1370年）、海亚姆《鲁拜集》、内扎米《五卷诗》——共同构成世界文明屈指可数的文学瑰宝。与现代波斯语（fa）的差异在于：保留唇化 /xʷ/「khw」（xʷāhar"姐妹"、xʷurdan"吃"——现代西部波斯语已消失，达里语、塔吉克语仍保留）、保留长元音 /ē oː/ 与 /iː uː/ 对立（德黑兰方言已消失，达里语、塔吉克语仍保留）、保留 /ɣ/-/q/ 区别（现代西部波斯语已合流）、保留后在德黑兰方言中低化为 /e o/ 的短元音 /i u/（pidar→pedar、dil→del、gurba→gorbe、čišm→čašm）。是伊朗、阿富汗、塔吉克斯坦以及历史上莫卧儿印度文学教育的正典，自11世纪迄今连续被诵读，句法与核心词汇几乎不变。
使用地区
波斯语(古典)的20个核心词
水
آب
/aːb/
火
آتش
/aːtaʃ/
太阳
خورشید
/xʷarʃeːd/
月亮
ماه
/maːh/
母亲
مادر
/maːdar/
父亲
پدر
/pidar/
吃
خوردن
/xʷurdan/
喝
آشامیدن
/aːʃaːmiːdan/
爱
عشق
/ʔiʃq/
心
دل
/dil/
树
درخت
/diraxt/
房子
خانه
/xaːna/
狗
سگ
/saɡ/
猫
گربه
/ɡurba/
手
دست
/dast/
眼睛
چشم
/t͡ʃaʃm/
你好
درود
/duruːd/
谢谢
سپاس
/sipaːs/
一
یک
/jak/
好
نیک
/neːk/
来源
单词比较
与Indo-European (Iranian, Southwestern Iranian, New Persian)相关语言比较
| 含义 | 波斯语(古典) | 中古波斯语 (巴列维) | 波斯语 | 达里语 | 塔吉克语 | 犹太波斯语 | 帕提亚语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | آب /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | آب /ɒːb/ | آب /ɑːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | āb /aːb/ |
| 火 | آتش /aːtaʃ/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | آتش /ɒːteʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | ādar /aːdar/ |
| 太阳 | خورشید /xʷarʃeːd/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | خورشید /xoɾʃed/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | xwar /xwar/ |
| 月亮 | ماه /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /mɒːh/ | ماه /mɑːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | māh /maːh/ |
| 母亲 | مادر /maːdar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | مادر /mɑːdaɾ/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | mād /maːd/ |
| 父亲 | پدر /pidar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پدر /pedær/ | پدر /padaɾ/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | pid /pid/ |
| 吃 | خوردن /xʷurdan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xordæn/ | خوردن /xoɾdan/ | хӯрдан /xʉːrdan/ | חורדן /xordæn/ | xward- /xward/ |
| 喝 | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | نوشیدن /noʃidan/ | нӯшидан /nʉːʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | pī- /piː/ |
| 爱 | عشق /ʔiʃq/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | friyādan /frijaːdan/ |
| 心 | دل /dil/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /del/ | دل /dil/ | дил /dil/ | דל /del/ | zyrd /zird/ |
| 树 | درخت /diraxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | درخت /deræxt/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | dār /daːr/ |
| 房子 | خانه /xaːna/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خانه /xɒːne/ | خانه /xɑːna/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | xānag /xaːnaɡ/ |
| 狗 | سگ /saɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | سگ /saɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | spag /spaɡ/ |
| 猫 | گربه /ɡurba/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | گربه /ɡorbe/ | پشک /puʃak/ | гурба /ɡurba/ | גורבה /ɡorbe/ | — /—/ |
| 手 | دست /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دست /dæst/ | دست /dast/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | dast /dast/ |
| 眼睛 | چشم /t͡ʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چشم /t͡ʃeʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /t͡ʃeʃm/ | čašm /tʃaʃm/ |
| 你好 | درود /duruːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | درود /doruːd/ | سلام /salɑːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | drōd /droːd/ |
| 谢谢 | سپاس /sipaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | раҳмат /rahmat/ | ספאס /sepɒːs/ | spās /spaːs/ |
| 一 | یک /jak/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | یک /jek/ | یک /jak/ | як /jak/ | יך /jek/ | ēw /eːw/ |
| 好 | نیک /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | خوب /xuːb/ | خوب /xob/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | nēw /neːw/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。