P'urhépecha
普雷佩查語
孤立語
普雷佩查語(P’urhépecha;ISO 639-3:tsz)歷史上亦叫塔拉斯科語,係主要通行於墨西哥米卻肯州嘅一種原住民孤立語言。主要地域分組包括帕茨夸羅湖區、山地或高原區同卡尼亞達,各社群內部同彼此之間都有顯著差異;「塔拉斯科」係殖民時期嘅名稱,所以好多使用者更鍾意「普雷佩查」。呢種語言後綴高度發達,屬於黏着語,成分順序靈活,研究入面既有SVO亦有SOV嘅描述,並廣泛使用表達空間同身體部位嘅後綴。佢採用以拉丁字母為基礎嘅正字法書寫,但唔同地域變體喺拼寫同語法標準化方面仍然有爭議。墨西哥法律承認普雷佩查語同其他原住民語言係民族語言,喺相應場合同西班牙語有同等效力;不過,代際間轉用西班牙語同原住民語言學校教育唔均衡,正威脅好多社群嘅語言傳承。
使用地區
普雷佩查語嘅31個核心詞
水
itsï
/iˈtsɨ/
火
ch'ipiri
/tʃʰiˈpiɾi/
日頭
jurhiata
/xuɾˈjata/
月光
kutsi
/ˈkutsi/
星
jóskua
/ˈxoskwa/
母親
nana
/ˈnana/
父親
tata
/ˈtata/
我
ji
/xi/
你
t'u
/tʼu/
名
arhikua
/aɽiˈkwa/
眼
éskua
/ˈeskwa/
手
jájki
/ˈhaxki/
心
mintsita
/minˈtsita/
愛
uémbekua
/weˈmbekwa/
樹
anhatapu
/anaˈtapu/
屋
taa
/ˈta/
狗
uíchu
/ˈwitʃu/
貓
misitu
/miˈsitu/
食
t'ireni
/tʰiˈɾeni/
飲
xurhundini marhuatani
/xuɾˈu̥ndini maɾwaˈtani/
一
ma
/ˈma/
二
tsimani
/tsiˈmani/
你好
—
/—/
多謝
diosï meyamu
/diosɨ meˈjamu/
好
sesi
/ˈsesi/
單詞比較
同isolate相關語言比較
| 意思 | 普雷佩查語 | 查瓦卡諾語 | 沿海卡達讚語 | 梅格萊諾-羅馬尼亞語 | 馬卡賽語 | 邏輯語 | 巴布亞馬來語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | itsï /iˈtsɨ/ | agua /ˈaɡwa/ | waig /waiɡ/ | apâ /ˈapɨ/ | ira /ˈira/ | djacu /ˈdʒaʃu/ | air /aer/ |
| 火 | ch'ipiri /tʃʰiˈpiɾi/ | fuego /ˈfweɡo/ | tapui /taˈpui/ | foc /fok/ | ata /ˈata/ | fagri /ˈfaɡri/ | api /ˈapi/ |
| 日頭 | jurhiata /xuɾˈjata/ | sol /sol/ | tadau /taˈdau/ | soari /ˈsoari/ | watu /ˈwatu/ | solri /ˈsolri/ | matahari /mataˈhari/ |
| 月光 | kutsi /ˈkutsi/ | luna /ˈluna/ | vuhan /ˈvuhan/ | lunâ /ˈlunɨ/ | uru /ˈuru/ | lunra /ˈlunra/ | bulan /ˈbulan/ |
| 星 | jóskua /ˈxoskwa/ | estrella /esˈtɾeja/ | tombituon /tombituon/ | steauã /ˈste̯awə/ | ipi /ipi/ | tarci /ˈtarʃi/ | bintang /bintaŋ/ |
| 母親 | nana /ˈnana/ | nana /ˈnana/ | tina /ˈtina/ | mumâ /ˈmumɨ/ | ina /ˈina/ | mamta /ˈmamta/ | mama /ˈmama/ |
| 父親 | tata /ˈtata/ | tata /ˈtata/ | tama /ˈtama/ | tatâ /ˈtatɨ/ | baba /ˈbaba/ | patfu /ˈpatfu/ | bapa /ˈbapa/ |
| 我 | ji /xi/ | yo /jo/ | zou /zou/ | io /jo/ | ani /ani/ | mi /mi/ | sa /sa/ |
| 你 | t'u /tʼu/ | tu /tu/ | ika /ika/ | tu /tu/ | ai /ai/ | do /do/ | ko /ko/ |
| 名 | arhikua /aɽiˈkwa/ | nombre /ˈnombɾe/ | ngaran /ŋaran/ | numi /ˈnumi/ | naran /naran/ | cmene /ˈʃmene/ | nama /nama/ |
| 眼 | éskua /ˈeskwa/ | ojo /ˈoho/ | mato /ˈmato/ | ocl /okl/ | nana /ˈnana/ | kanla /ˈkanla/ | mata /ˈmata/ |
| 手 | jájki /ˈhaxki/ | mano /ˈmano/ | longon /ˈloŋon/ | mâna /ˈmɨna/ | tana /ˈtana/ | xance /ˈxanʃe/ | tangan /ˈtaŋan/ |
| 心 | mintsita /minˈtsita/ | corazón /koraˈson/ | kosingan /koˈsiŋan/ | inima /ˈinima/ | — /—/ | risna /ˈrisna/ | hati /ˈhati/ |
| 愛 | uémbekua /weˈmbekwa/ | ama /ˈama/ | ohunod /oˈhunod/ | ublami /ˈublami/ | — /—/ | prami /ˈprami/ | sayang /ˈsajaŋ/ |
| 樹 | anhatapu /anaˈtapu/ | árbol /ˈaɾbol/ | kayu /ˈkaju/ | lemnu /lemnu/ | ate /ˈate/ | tricu /ˈtriʃu/ | pohon /ˈpohon/ |
| 屋 | taa /ˈta/ | casa /ˈkasa/ | walai /waˈlai/ | casa /ˈkasa/ | oma /ˈoma/ | zdani /ˈzdani/ | rumah /ˈrumah/ |
| 狗 | uíchu /ˈwitʃu/ | perro /ˈpeɾo/ | tasu /ˈtasu/ | câni /ˈkɨni/ | defa /ˈdɛfa/ | gerku /ˈɡerku/ | anjing /ˈandʒiŋ/ |
| 貓 | misitu /miˈsitu/ | gato /ˈɡato/ | tusing /ˈtusiŋ/ | mâța /ˈmɨtsa/ | — /—/ | mlatu /ˈmlatu/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ |
| 食 | t'ireni /tʰiˈɾeni/ | come /koˈme/ | mangakan /maˈŋakan/ | mâcari /mɨˈkari/ | nawa /ˈnawa/ | citka /ˈʃitka/ | makan /ˈmakan/ |
| 飲 | xurhundini marhuatani /xuɾˈu̥ndini maɾwaˈtani/ | bebe /beˈbe/ | monginum /moˈŋinum/ | beari /ˈbeari/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | pinxe /ˈpinxe/ | minum /ˈminum/ |
| 一 | ma /ˈma/ | uno /ˈuno/ | iso /ˈiso/ | unu /ˈunu/ | u /ʔu/ | pa /pa/ | satu /ˈsatu/ |
| 二 | tsimani /tsiˈmani/ | dos /dos/ | duvo /duvo/ | doi /doj/ | lolae /loˈlae/ | re /re/ | dua /dua/ |
| 你好 | — /—/ | buenas /ˈbwenas/ | kopivosian /kopiˈvosian/ | ubavu /uˈbavu/ | — /—/ | coi /ʃoj/ | halo /ˈhalo/ |
| 多謝 | diosï meyamu /diosɨ meˈjamu/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | pounsikou /pounˈsikou/ | hăirau /hɨiˈrau/ | — /—/ | ki'e /kiʔe/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ |
| 好 | sesi /ˈsesi/ | bueno /ˈbweno/ | avasi /aˈvasi/ | bunu /ˈbunu/ | rau /rau/ | xamgu /ˈxamɡu/ | bae /ˈbae/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。