Kaqchikel

卡克奇克爾語

瑪雅語系(基切語支、卡克奇克爾語支)

語系瑪雅語系(基切語支、卡克奇克爾語支) 使用者~400–500K 文字拉丁字母(1987年ALMG標準,用撇號 ' 表示擠喉音) 國家危地馬拉(奇馬爾特南戈、索洛拉、薩卡特佩克斯、危地馬拉等省) 官方語言危地馬拉(2003年語言法以來認定國家語言) 活力易危 ISO 639-3cak

卡克奇克爾語(ISO 639-3:cak)係瑪雅語言,主要通行於危地馬拉中部高地,尤其係奇馬爾特南戈、薩卡特佩克斯、索洛拉同鄰近省份。喺基切語支入面,佢同楚圖希爾語特別接近,同基切語關係較遠,而本身亦有明顯方言差異。佢嘅文法採用作格—絕對格配列,有豐富嘅動詞形態同相當靈活嘅動詞居首基本語序;輔音系統包括聲門化塞音同塞擦音。危地馬拉瑪雅語言學院推廣嘅標準拉丁字母正字法,以類似撇號嘅符號標示聲門化。危地馬拉2003年《國家語言法》承認卡克奇克爾語係國內瑪雅民族語言之一,亦支持公共使用。殖民時期用卡克奇克爾語寫成、通常叫做《卡克奇克爾編年史》嘅文獻係重要史料;當代雙語教育、出版、音樂同社區項目,就喺西班牙語持續壓力之下支持語言傳承。

使用地區

卡克奇克爾語嘅31個核心詞

yaʼ

/jaʔ/

qʼaqʼ

/qʼaqʼ/

日頭

qʼij

/qʼix/

月光

ikʼ

/ikʼ/

chʼumil

/tʃʼumil/

母親

teʼ

/teʔ/

父親

tataʼ

/tataʔ/

rïn

/rɨn/

rat

/rat/

bʼiʼ

/ɓiʔ/

bʼaqʼ wach

/ɓaqʼ watʃ/

qʼaʼ

/qʼaʔ/

k'u'x

/kʼuʔʃ/

ajowabʼäl

/axowaɓəl/

cheʼ

/tʃeʔ/

jay

/xaj/

tzʼiʼ

/tsʼiʔ/

mes

/mes/

waʼin

/waʔin/

kumun

/kumun/

jun

/xun/

kaʼiʼ

/kaʔiʔ/

你好

utz iwäch

/uts iwætʃ/

多謝

matyox

/matjoʃ/

utz

/uts/

來源

單詞比較

同Mayan (Quichean, Kaqchikelan)相關語言比較

意思 卡克奇克爾語基切語烏斯潘特科語波科姆奇語克查語伊希爾語康霍巴爾語
yaʼ /jaʔ/ jaʼ /xaʔ/ jaʼ /haʔ/ haʼ /haʔ/ haʼ /haʔ/ /aʔ/ haʼ /haʔ/
qʼaqʼ /qʼaqʼ/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ qʼaaq /qʼaːq/ xam /ʃam/ tzaʼ /tsaʔ/ qʼaʼ /qʼaʔ/
日頭 qʼij /qʼix/ qʼij /qʼix/ qʼiij /qʼiːh/ qʼij /qʼih/ saqʼe /saqʼe/ qʼii /qʼiː/ kʼuʼ /kʼuʔ/
月光 ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ikʼ/ ik /ik/ poo /poː/ ich /itʃ/ ixaw /iʃaw/
chʼumil /tʃʼumil/ chʼumil /tʃʼumil/ ch'umil /tʃʼumil/ chʼumiil /tʃʼumiːl/ chahim /tʃahim/ chumiil /tʃumiːl/ txʼumel /tʂʼumel/
母親 teʼ /teʔ/ nan /nan/ nan /nan/ tuut /tuːt/ naʼ /naʔ/ naʼ /naʔ/ mim /mim/
父親 tataʼ /tataʔ/ tat /tat/ tat /tat/ ajaab /ahaːb/ yuwaʼ /juwaʔ/ baʼ /baʔ/ mam /mam/
rïn /rɨn/ in /in/ in /in/ hin /hin/ laʼin /laʔin/ in /in/ ayin /ʔajin/
1/4

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。