𑀆𑀭𑁆𑀰𑀺 𑀓𑀾𑀦𑁆𑀢𑁆𑀯𑁄
Tiếng Tochari A
hệ Ấn-Âu (Tochari) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Tochari A (Tochari Đông, tiếng Agni) là một trong hai ngôn ngữ Ấn-Âu đã tuyệt chủng từng tồn tại ở bồn địa Tarim (nay là Tân Cương), được lưu giữ trong văn liệu Phật giáo. Phát hiện đầu thế kỷ 20 cho thấy ngữ hệ Ấn-Âu từng tới tận cực đông Á-Âu. Có quan hệ chị em với tiếng Tochari B.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Tochari A
Nước
𑀯𑀭𑁆
/wær/
Lửa
𑀧𑁄𑀭𑁆
/por/
Mặt trời
𑀓𑁄𑀁
/kom/
Mặt trăng
𑀫𑀜𑁆
/mæɲ/
Sao
𑀰𑁆𑀭𑁂𑀁
/ɕreⁿ/
Mẹ
𑀫𑀸𑀘𑀭𑁆
/maːtsar/
Cha
𑀧𑀸𑀘𑀭𑁆
/paːtsar/
Tôi
𑀦𑀱𑁆
/nəʂ/
Bạn
𑀢𑀼
/tu/
Tên
𑀜𑁄𑀁
/ɲom/
Mắt
𑀅𑀓𑁆
/ak/
Tay
𑀢𑁆𑀲𑀭𑁆
/tsar/
Tim
𑀅𑀭𑀸𑀜𑁆𑀘𑁆
/araːɲts/
Yêu
𑀢𑀼𑀁𑀓𑁆
/tuŋk/
Cây
𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆
/staːm/
Nhà
𑀯𑀱𑁆𑀢𑁆
/waʂt/
Chó
𑀓𑀼
/ku/
Mèo
𑀓𑀼𑀫𑀽𑀱𑁆
/kumuːʂ/
Ăn
𑀰𑀯𑁆
/ɕæw/
Uống
𑀬𑁄𑀓𑁆
/jok/
Một
𑀲𑀲𑁆
/sas/
Hai
𑀯𑀼
/wu/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
𑀓𑀸𑀲𑀼
/kaːsu/
Nguồn
- Sieg, Siegling & Schulze (1931) Tocharische Grammatik
- Ringe (1996) On the Chronology of Sound Changes in Tocharian
- Glottolog: tokh1242
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Tocharian) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Tochari A | Tiếng Tochari B | Tiếng Hittite | Tiếng Hy Lạp Mycenae | Tiếng Maharastri Prakrit | Tiếng Scythia | Tiếng Avesta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𑀯𑀭𑁆 /wær/ | 𑀯𑀭𑁆 /war/ | 𒉿𒀀𒋻 /waːtar/ | 𐀄𐀈 /hudɔːr/ | उदग /udaɡa/ | ap /ap/ | 𐬁𐬞 /aːp/ |
| Lửa | 𑀧𑁄𑀭𑁆 /por/ | 𑀧𑀼𑀯𑀭𑁆 /puwar/ | 𒉺𒄩𒄴𒄯 /paxːur/ | 𐀢 /pyːr/ | अग्गि /aɡɡi/ | ātar /aːtar/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ |
| Mặt trời | 𑀓𑁄𑀁 /kom/ | 𑀓𑁅𑀁 /kauŋ/ | — /—/ | 𐀀𐀸𐀪𐀍 /haːwelios/ | सूर /suːɾa/ | hvar /xʷar/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ |
| Mặt trăng | 𑀫𑀜𑁆 /mæɲ/ | 𑀫𑁂𑀜𑁂 /meɲe/ | 𒀀𒅈𒈠 /arma/ | 𐀕 /mɛːn/ | चंद /tʃanda/ | māh /maːh/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ |
| Sao | 𑀰𑁆𑀭𑁂𑀁 /ɕreⁿ/ | 𑀰𑁆𑀘𑀺𑀭𑁆𑀬𑁂 /ɕtɕirje/ | 𒄩𒀸𒋼𒅕 /xaster/ | 𐀀𐀳𐀫 /astɛːr/ | तारा /taːɾaː/ | star /staːr/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ |
| Mẹ | 𑀫𑀸𑀘𑀭𑁆 /maːtsar/ | 𑀫𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /maːtser/ | 𒀭𒈾 /anːa/ | 𐀔𐀳 /maːtɛːr/ | माय /maːja/ | mātar /maːtar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ |
| Cha | 𑀧𑀸𑀘𑀭𑁆 /paːtsar/ | 𑀧𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /paːtser/ | 𒀜𒋫 /atːa/ | 𐀞𐀳 /patɛːr/ | पिअ /piaː/ | pitar /pitar/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ |
| Tôi | 𑀦𑀱𑁆 /nəʂ/ | 𑀜𑀰𑁆 /ɲəɕ/ | 𒌑𒊌 /uːk/ | 𐀁𐀒 /eɡɔː/ | अहं /ahan/ | azu /azu/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ |
| Bạn | 𑀢𑀼 /tu/ | 𑀢𑀼𑀯𑁂 /tuwe/ | 𒍣𒅅 /tsik/ | 𐀶 /tuː/ | तुमं /tuman/ | tu /tuː/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ |
| Tên | 𑀜𑁄𑀁 /ɲom/ | 𑀜𑁂𑀫𑁆 /ɲem/ | 𒆷𒀀𒈠𒀭 /laːman/ | 𐀃𐀜𐀔 /onoma/ | णाम /ɳaːma/ | nama /naːma/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ |
| Mắt | 𑀅𑀓𑁆 /ak/ | 𑁂𑀓𑁆 /ek/ | 𒊭𒆪𒉿 /ʃakuwa/ | — /—/ | अच्छि /atʃːʰi/ | čašm /tʃaʃm/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ |
| Tay | 𑀢𑁆𑀲𑀭𑁆 /tsar/ | 𑀱𑀭𑁆 /ʂar/ | 𒆠𒅖𒊭𒅈 /kesːar/ | 𐀐𐀁 /kʰɛːr/ | हत्थ /hatːʰa/ | zasta /zasta/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ |
| Tim | 𑀅𑀭𑀸𑀜𑁆𑀘𑁆 /araːɲts/ | 𑀅𑀭𑀾𑀜𑁆𑀘𑁂 /aɾæɲtse/ | 𒆗𒁕 /kard/ | — /—/ | हिअ /hiaː/ | zard- /zard/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ |
| Yêu | 𑀢𑀼𑀁𑀓𑁆 /tuŋk/ | 𑀓𑀸𑀯𑀸 /kaːwaː/ | 𒀸𒅆𒅀𒀭 /asːijant/ | 𐀠𐀫 /pʰilos/ | पेम /peːma/ | — /—/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ |
| Cây | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | 𒋫𒊒 /taru/ | 𐀈𐀬 /doru/ | रुक्ख /rukːʰa/ | — /—/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ |
| Nhà | 𑀯𑀱𑁆𑀢𑁆 /waʂt/ | 𑁄𑀲𑁆𑀢𑁆 /ost/ | 𒉺𒅕 /per/ | 𐀺𐀂𐀒 /woikos/ | घर /ɡʱaɾa/ | — /—/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ |
| Chó | 𑀓𑀼 /ku/ | 𑀓𑀼 /ku/ | 𒆪𒉿𒀭 /kuwan/ | 𐀓𐀺 /kuwɔːn/ | सुणग /suɳaɡa/ | spaka /spaka/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ |
| Mèo | 𑀓𑀼𑀫𑀽𑀱𑁆 /kumuːʂ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | मज्जार /madʒːaːra/ | — /—/ | — /—/ |
| Ăn | 𑀰𑀯𑁆 /ɕæw/ | 𑀰𑀼𑀯 /ɕuwa/ | 𒅕𒀀𒀜 /eːd/ | 𐀁𐀈𐀕𐀙 /edmenai/ | खा /kʰaː/ | xwartan /xʷartan/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ |
| Uống | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | 𒅔𒆪 /eku/ | 𐀡𐀜 /piːnɔː/ | पिब /piba/ | — /—/ | 𐬞𐬁 /paː/ |
| Một | 𑀲𑀲𑁆 /sas/ | 𑀱𑁂 /ʂe/ | 𒀸 /as/ | 𐀁 /hen/ | एग /eɡa/ | aiwa /aiwa/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ |
| Hai | 𑀯𑀼 /wu/ | 𑀯𑀺 /wi/ | 𒁕𒀀 /daː/ | 𐀉𐀺 /duwoː/ | दो /do/ | duva /duva/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | 𑀓𑀸𑀲𑀼 /kaːsu/ | 𑀓𑀭𑁆𑀢𑁆𑀲𑁂 /kartse/ | 𒀸𒋗 /asːu/ | 𐀀𐀏𐀳 /aɡatʰos/ | साहु /saːhu/ | vohu /wohu/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.