𑀆𑀭𑁆𑀰𑀺 𑀓𑀾𑀦𑁆𑀢𑁆𑀯𑁄
tiếng Tochari A
Indo-European (Tocharian) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Tochari A (Tochari Đông, tiếng Agni) là một trong hai ngôn ngữ Ấn-Âu đã tuyệt chủng từng tồn tại ở bồn địa Tarim (nay là Tân Cương), được lưu giữ trong văn liệu Phật giáo. Phát hiện đầu thế kỷ 20 cho thấy ngữ hệ Ấn-Âu từng tới tận cực đông Á-Âu. Có quan hệ chị em với tiếng Tochari B.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Tochari A
Nước
𑀯𑀭𑁆
/wær/
Lửa
𑀧𑁄𑀭𑁆
/por/
Mặt trời
𑀓𑁄𑀁
/kom/
Mặt trăng
𑀫𑀜𑁆
/mæɲ/
Mẹ
𑀫𑀸𑀘𑀭𑁆
/maːtsar/
Cha
𑀧𑀸𑀘𑀭𑁆
/paːtsar/
Ăn
𑀰𑀯𑁆
/ɕæw/
Uống
𑀬𑁄𑀓𑁆
/jok/
Yêu
𑀢𑀼𑀁𑀓𑁆
/tuŋk/
Tim
𑀅𑀭𑀸𑀜𑁆𑀘𑁆
/araːɲts/
Cây
𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆
/staːm/
Nhà
𑀯𑀱𑁆𑀢𑁆
/waʂt/
Chó
𑀓𑀼
/ku/
Mèo
𑀓𑀼𑀫𑀽𑀱𑁆
/kumuːʂ/
Tay
𑀢𑁆𑀲𑀭𑁆
/tsar/
Mắt
𑀅𑀓𑁆
/ak/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Một
𑀲𑀲𑁆
/sas/
Tốt
𑀓𑀸𑀲𑀼
/kaːsu/
Nguồn
- Sieg, Siegling & Schulze (1931) Tocharische Grammatik
- Ringe (1996) On the Chronology of Sound Changes in Tocharian
- Glottolog: tokh1242
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Tocharian) liên quan
| Nghĩa | tiếng Tochari A | tiếng Tochari B | Tiếng Hittite | Tiếng Môn cổ | Tiếng Mã Lai cổ | tiếng Avesta | tiếng Hy Lạp Mycenae |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𑀯𑀭𑁆 /wær/ | 𑀯𑀭𑁆 /war/ | 𒉿𒀀𒋻 /waːtar/ | ဍာ် /ɗaːk/ | ayar /ajar/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | 𐀓𐀈 /hudɔːr/ |
| Lửa | 𑀧𑁄𑀭𑁆 /por/ | 𑀧𑀼𑀯𑀭𑁆 /puwar/ | 𒉺𒄩𒄴𒄯 /paxːur/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ | api /api/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | 𐀢 /pyːr/ |
| Mặt trời | 𑀓𑁄𑀁 /kom/ | 𑀓𑁅𑀁 /kauŋ/ | — /—/ | တ္ၚဲ /tŋai/ | matari /matari/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | 𐀀𐀺𐀂𐀍 /haːwelios/ |
| Mặt trăng | 𑀫𑀜𑁆 /mæɲ/ | 𑀫𑁂𑀜𑁂 /meɲe/ | 𒀀𒅈𒈠 /arma/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ | bulan /bulan/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | 𐀕 /mɛːn/ |
| Mẹ | 𑀫𑀸𑀘𑀭𑁆 /maːtsar/ | 𑀫𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /maːtser/ | 𒀭𒈾 /anːa/ | ၚာ /ŋaː/ | ibu /ibu/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | 𐀔𐀳 /maːtɛːr/ |
| Cha | 𑀧𑀸𑀘𑀭𑁆 /paːtsar/ | 𑀧𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /paːtser/ | 𒀜𒋫 /atːa/ | ဖ /pʰɛʔ/ | bapa /bapa/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | 𐀞𐀳 /patɛːr/ |
| Ăn | 𑀰𑀯𑁆 /ɕæw/ | 𑀰𑀼𑀯 /ɕuwa/ | 𒅕𒀀𒀜 /ed/ | စိ /tɕiʔ/ | makan /makan/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | 𐀁𐀈𐀕𐀙 /edmenai/ |
| Uống | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | 𒅔𒆪 /eku/ | သုက် /sok/ | minum /minum/ | 𐬞𐬁 /paː/ | 𐀡𐀜 /piːnɔː/ |
| Yêu | 𑀢𑀼𑀁𑀓𑁆 /tuŋk/ | 𑀓𑀸𑀯𑀸 /kaːwaː/ | 𒀸𒅆𒅀𒀭 /asːijant/ | ဖျုန် /pʰyon/ | sayang /sajaŋ/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | 𐀠𐀩𐀍 /pʰilos/ |
| Tim | 𑀅𑀭𑀸𑀜𑁆𑀘𑁆 /araːɲts/ | 𑀅𑀭𑀾𑀜𑁆𑀘𑁂 /aɾæɲtse/ | 𒆗𒁕 /kard/ | လုပ် /lup/ | hati /hati/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | 𐀒𐀵𐀆 /kardia/ |
| Cây | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | 𒋫𒊒 /taru/ | ဆု /tɕu/ | kayu /kaju/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | 𐀈𐀬 /doru/ |
| Nhà | 𑀯𑀱𑁆𑀢𑁆 /waʂt/ | 𑁄𑀲𑁆𑀢𑁆 /ost/ | 𒉺𒅕 /per/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ | rumah /rumah/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | 𐀺𐀂𐀒 /woikos/ |
| Chó | 𑀓𑀼 /ku/ | 𑀓𑀼 /ku/ | 𒆪𒉿𒀭 /kuwan/ | ခၠဵု /kʰlou/ | anjing /andʒiŋ/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | 𐀓𐀺 /kuwɔːn/ |
| Mèo | 𑀓𑀼𑀫𑀽𑀱𑁆 /kumuːʂ/ | 𑀓𑁆𑀯𑁂𑀁 /kweŋ/ | — /—/ | ဂျိ /kluj/ | kucing /kutʃiŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | 𑀢𑁆𑀲𑀭𑁆 /tsar/ | 𑀱𑀭𑁆 /ʂar/ | 𒆠𒅖𒊭𒅈 /kesːar/ | တၟုိ /toi/ | tangan /taŋan/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | 𐀐𐀁 /kʰɛːr/ |
| Mắt | 𑀅𑀓𑁆 /ak/ | 𑁂𑀓𑁆 /ek/ | 𒊭𒆪𒉿 /ʃakuwa/ | မတ် /mat/ | mata /mata/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | 𐀀𐀡𐀰𐀗𐀳 /opʰtʰalmos/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Một | 𑀲𑀲𑁆 /sas/ | 𑀱𑁂 /ʂe/ | 𒁹 /as/ | မွဲ /mwɛ/ | sa /sa/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | 𐀁 /hen/ |
| Tốt | 𑀓𑀸𑀲𑀼 /kaːsu/ | 𑀓𑀭𑁆𑀢𑁆𑀲𑁂 /kartse/ | 𒀸𒋗 /asːu/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ | baik /baik/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | 𐀀𐀏𐀳 /aɡatʰos/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.