𐎠𐎼𐎹
Tiếng Ba Tư cổ
hệ Ấn-Âu (Iran, cổ, Tây Nam) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Ba Tư cổ là ngôn ngữ của đế chế Achaemenid (khoảng 550–330 TCN), được lưu giữ trong các bia ba ngôn ngữ của vua như Behistun. Sử dụng chữ hình nêm âm tiết riêng phái sinh từ chữ hình nêm Akkad, hầu như chỉ dùng trong các bia kỷ niệm hoàng gia. Là tổ tiên trực hệ của tiếng Ba Tư trung đại và hiện đại.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Ba Tư cổ
Nước
𐎠𐎱
/aːpi/
Lửa
𐎠𐎫𐎼
/aːtar/
Mặt trời
𐏃𐎢𐎺𐎼
/huwar/
Mặt trăng
𐎶𐎠𐏃
/maːha/
Sao
𐎿𐎫𐎠𐎼
/staːra/
Mẹ
𐎶𐎠𐎫𐎼
/maːtar/
Cha
𐎱𐎡𐎫𐎠
/pitaː/
Tôi
𐎠𐎭𐎶
/adam/
Bạn
𐎬𐎢𐎺𐎶
/tuvam/
Tên
𐎴𐎠𐎶
/naːma/
Mắt
𐏂𐏁𐎶𐎴
/tʃaʃman/
Tay
𐎭𐎿𐎫
/dasta/
Tim
𐏀𐎼𐎭
/zard/
Yêu
𐎳𐎼𐎡𐎹
/frija/
Cây
—
/—/
Nhà
𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹
/maːnija/
Chó
𐎿𐎱𐎣
/spaka/
Mèo
—
/—/
Ăn
𐎧𐎼
/xar/
Uống
𐎱𐎠
/paː/
Một
𐎠𐎡𐎺
/aiwa/
Hai
𐎯𐎢𐎺
/duva/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
𐎴𐎡𐎲
/naiba/
Nguồn
- Kent (1953) Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon
- Schmitt (2014) Wörterbuch der altpersischen Königsinschriften
- Glottolog: oldp1254
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Iranian, Old, Southwestern) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Ba Tư cổ | Tiếng Avesta | Tiếng Scythia | Tiếng Parthia | Tiếng Sogdia | Tiếng Khotan | Tiếng Ba Tư (Cổ điển) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𐎠𐎱 /aːpi/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | ap /ap/ | āb /aːb/ | ʾāp /aːp/ | 𑀊𑀤𑀸 /uːdaː/ | آب /aːb/ |
| Lửa | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | ātar /aːtar/ | ādar /aːdar/ | ʾātar /aːtar/ | 𑀆𑀢𑀭 /aːtar/ | آتش /aːtaʃ/ |
| Mặt trời | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | hvar /xʷar/ | xwar /xwar/ | xwr /xwar/ | 𑀉𑀭𑁆𑀫 /urma/ | خورشید /xʷarʃeːd/ |
| Mặt trăng | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | māh /maːh/ | māh /maːh/ | mʾx /maːx/ | 𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢 /maːsta/ | ماه /maːh/ |
| Sao | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ | star /staːr/ | astārag /asˈtaːraɡ/ | stāre /staːre/ | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀭 /staːra/ | ستاره /sitaːra/ |
| Mẹ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | mātar /maːtar/ | mād /maːd/ | mʾtr /maːtar/ | 𑀫𑀸𑀢 /maːta/ | مادر /maːdar/ |
| Cha | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | pitar /pitar/ | pid /pid/ | ptr /pitar/ | 𑀧𑀺𑀢 /pita/ | پدر /pidar/ |
| Tôi | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ | azu /azu/ | az /az/ | azu /azu/ | aä /aːə/ | من /man/ |
| Bạn | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ | tu /tuː/ | tu /tuː/ | tγu /tɣu/ | 𑀢𑀽 /tuː/ | تو /toː/ |
| Tên | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ | nama /naːma/ | nām /naːm/ | nām /naːm/ | 𑀦𑀸𑀫 /naːma/ | نام /naːm/ |
| Mắt | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | čašm /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | 𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆 /tʃʰeʃman/ | چشم /tʃaʃm/ |
| Tay | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | zasta /zasta/ | dast /dast/ | dst /dast/ | 𑀤𑀲𑁆𑀢 /dasta/ | دست /dast/ |
| Tim | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | zard- /zard/ | zyrd /zird/ | δrzy /ðərʒeː/ | 𑀬𑀲𑀭 (ysära) /zəra/ | دل /dil/ |
| Yêu | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | — /—/ | friyādan /frijaːdan/ | frytk /friːtak/ | 𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽 /arːuː/ | عشق /ʔiʃq/ |
| Cây | — /—/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | — /—/ | dār /daːr/ | drxt /draxt/ | 𑀤𑁆𑀭𑀼 /drːu/ | درخت /diraxt/ |
| Nhà | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | — /—/ | xānag /xaːnaɡ/ | kṯʾk /kaθaːk/ | 𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳 /bjaːha/ | خانه /xaːna/ |
| Chó | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | spaka /spaka/ | spag /spaɡ/ | ʾkw /aːkuː/ | 𑀰𑀼 /ʂu/ | سگ /saɡ/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼 /ʂʂarau/ | گربه /ɡurba/ |
| Ăn | 𐎧𐎼 /xar/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | xwartan /xʷartan/ | xward- /xward/ | xwartan /xwartan/ | 𑀧𑀭𑀢 /parætæ/ | خوردن /xʷurdan/ |
| Uống | 𐎱𐎠 /paː/ | 𐬞𐬁 /paː/ | — /—/ | pī- /piː/ | pi- /pi/ | 𑀧𑀻𑀅 /piːa/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ |
| Một | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | aiwa /aiwa/ | ēw /eːw/ | yw /jɛw/ | 𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼 /ɕːau/ | یک /jak/ |
| Hai | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ | duva /duva/ | dō /doː/ | aδwa /aðwa/ | 𑀤𑀼𑀯 /duva/ | دو /doː/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | drōd /droːd/ | drwd /druːd/ | 𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻 /drːuːdiː/ | درود /duruːd/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | spās /spaːs/ | — /—/ | 𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢 /pjaʃta/ | سپاس /sipaːs/ |
| Tốt | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | vohu /wohu/ | nēw /neːw/ | nyk /neːk/ | 𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢 /viratːa/ | نیک /neːk/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.