𑀳𑁆𑀯𑀢𑀦𑀽
Tiếng Khotan
hệ Ấn-Âu (Iran, trung, phía đông, Saka) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Khotan (cũng gọi là Khotan-Saka) là một ngôn ngữ Iran trung đại thuộc nhánh Saka phía đông, được lưu giữ trong các bản viết tay Phật giáo của vương quốc Phật giáo Khotan ở con đường tơ lụa phía nam. Có quan hệ gần với tiếng Tumshuk (cùng nhánh Saka), và xa hơn là với các ngôn ngữ Iran đông như Sogdia. Cũng như tiếng Tochari, nó đã biến mất do các dân tộc Turk tiến vào bồn địa Tarim.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Khotan
Nước
𑀊𑀤𑀸
/uːdaː/
Lửa
𑀆𑀢𑀭
/aːtar/
Mặt trời
𑀉𑀭𑁆𑀫
/urma/
Mặt trăng
𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢
/maːsta/
Sao
𑀲𑁆𑀢𑀸𑀭
/staːra/
Mẹ
𑀫𑀸𑀢
/maːta/
Cha
𑀧𑀺𑀢
/pita/
Tôi
aä
/aːə/
Bạn
𑀢𑀽
/tuː/
Tên
𑀦𑀸𑀫
/naːma/
Mắt
𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆
/tʃʰeʃman/
Tay
𑀤𑀲𑁆𑀢
/dasta/
Tim
𑀬𑀲𑀭 (ysära)
/zəra/
Yêu
𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽
/arːuː/
Cây
𑀤𑁆𑀭𑀼
/drːu/
Nhà
𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳
/bjaːha/
Chó
𑀰𑀼
/ʂu/
Mèo
𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼
/ʂʂarau/
Ăn
𑀧𑀭𑀢
/parætæ/
Uống
𑀧𑀻𑀅
/piːa/
Một
𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼
/ɕːau/
Hai
𑀤𑀼𑀯
/duva/
Xin chào
𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻
/drːuːdiː/
Cảm ơn
𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢
/pjaʃta/
Tốt
𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢
/viratːa/
Nguồn
- Bailey (1979) Dictionary of Khotan Saka
- Emmerick (1992) A Guide to the Literature of Khotan
- Glottolog: khot1251
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Iranian, Middle, Eastern, Saka) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Khotan | Tiếng Ba Tư cổ | Tiếng Avesta | Tiếng Parthia | Tiếng Sogdia | Tiếng Ba Tư trung đại (Pahlavi) | Tiếng Scythia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𑀊𑀤𑀸 /uːdaː/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | āb /aːb/ | ʾāp /aːp/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | ap /ap/ |
| Lửa | 𑀆𑀢𑀭 /aːtar/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | ādar /aːdar/ | ʾātar /aːtar/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | ātar /aːtar/ |
| Mặt trời | 𑀉𑀭𑁆𑀫 /urma/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | xwar /xwar/ | xwr /xwar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | hvar /xʷar/ |
| Mặt trăng | 𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢 /maːsta/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | māh /maːh/ | mʾx /maːx/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | māh /maːh/ |
| Sao | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀭 /staːra/ | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ | astārag /asˈtaːraɡ/ | stāre /staːre/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ | star /staːr/ |
| Mẹ | 𑀫𑀸𑀢 /maːta/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | mād /maːd/ | mʾtr /maːtar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | mātar /maːtar/ |
| Cha | 𑀧𑀺𑀢 /pita/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | pid /pid/ | ptr /pitar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | pitar /pitar/ |
| Tôi | aä /aːə/ | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ | az /az/ | azu /azu/ | 𐭠𐭭 /an/ | azu /azu/ |
| Bạn | 𑀢𑀽 /tuː/ | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ | tu /tuː/ | tγu /tɣu/ | 𐭲𐭥 /toː/ | tu /tuː/ |
| Tên | 𑀦𑀸𑀫 /naːma/ | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ | nām /naːm/ | nām /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | nama /naːma/ |
| Mắt | 𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆 /tʃʰeʃman/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | čašm /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Tay | 𑀤𑀲𑁆𑀢 /dasta/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | dast /dast/ | dst /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | zasta /zasta/ |
| Tim | 𑀬𑀲𑀭 (ysära) /zəra/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | zyrd /zird/ | δrzy /ðərʒeː/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | zard- /zard/ |
| Yêu | 𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽 /arːuː/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | friyādan /frijaːdan/ | frytk /friːtak/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | — /—/ |
| Cây | 𑀤𑁆𑀭𑀼 /drːu/ | — /—/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | dār /daːr/ | drxt /draxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | — /—/ |
| Nhà | 𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳 /bjaːha/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | xānag /xaːnaɡ/ | kṯʾk /kaθaːk/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | — /—/ |
| Chó | 𑀰𑀼 /ʂu/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | spag /spaɡ/ | ʾkw /aːkuː/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | spaka /spaka/ |
| Mèo | 𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼 /ʂʂarau/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | — /—/ |
| Ăn | 𑀧𑀭𑀢 /parætæ/ | 𐎧𐎼 /xar/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | xward- /xward/ | xwartan /xwartan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | xwartan /xʷartan/ |
| Uống | 𑀧𑀻𑀅 /piːa/ | 𐎱𐎠 /paː/ | 𐬞𐬁 /paː/ | pī- /piː/ | pi- /pi/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | — /—/ |
| Một | 𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼 /ɕːau/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | ēw /eːw/ | yw /jɛw/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | aiwa /aiwa/ |
| Hai | 𑀤𑀼𑀯 /duva/ | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ | dō /doː/ | aδwa /aðwa/ | 𐭣𐭥 /doː/ | duva /duva/ |
| Xin chào | 𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻 /drːuːdiː/ | — /—/ | — /—/ | drōd /droːd/ | drwd /druːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | — /—/ |
| Cảm ơn | 𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢 /pjaʃta/ | — /—/ | — /—/ | spās /spaːs/ | — /—/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | — /—/ |
| Tốt | 𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢 /viratːa/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | nēw /neːw/ | nyk /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | vohu /wohu/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.