Jaqaru aru
Tiếng Jaqaru
Aymaran
Jaqaru (Jaqi aru, "people's language") is one of the two living languages of the Aymaran family (the other being Aymara, ay), with which it shares ~30% of vocabulary and many grammatical features (ejective stops, suffix-heavy agglutination, evidentiality marking). Spoken almost exclusively in the small mountain district of Tupe in the Yauyos Province of Lima Region, Peru, with a tiny remnant in nearby Cachuy. Severely endangered: most younger speakers have shifted to Spanish; UNESCO classifies as definitely endangered. The Jaqaru-Aymara split is estimated at ~1,500-2,000 years deep, making them roughly as different as Romance languages.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Jaqaru
Nước
uma
/uma/
Lửa
nina
/nina/
Mặt trời
ñiwi
/ɲiwi/
Mặt trăng
phaxshi
/pʰaχʃi/
Mẹ
mama
/mama/
Cha
awki
/awki/
Ăn
mankaña
/mankaɲa/
Uống
umaña
/umaɲa/
Yêu
munasiña
/munasiɲa/
Tim
chuyma
/tʃujma/
Cây
qhura
/qʰuɾa/
Nhà
uta
/uta/
Chó
anu
/anu/
Mèo
phishi
/pʰiʃi/
Tay
amrra
/amra/
Mắt
nayri
/najɾi/
Xin chào
kamishti
/kamiʃti/
Cảm ơn
yuspaa
/juspaː/
Một
maya
/maja/
Tốt
shuma
/ʃuma/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Aymaran liên quan
| Nghĩa | Tiếng Jaqaru | tiếng Aymara | tiếng Quechua Cuzco | Tiếng Quechua | Tiếng Quechua cổ điển | Tiếng Misak | tiếng Quechua Ayacucho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | uma /uma/ | uma /uma/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unø /unø/ | yaku /jaku/ |
| Lửa | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| Mặt trời | ñiwi /ɲiwi/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | inti /inti/ |
| Mặt trăng | phaxshi /pʰaχʃi/ | phaxsi /pʰaχsi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | atru /atɾu/ | killa /kiʎa/ |
| Mẹ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Cha | awki /awki/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Ăn | mankaña /mankaɲa/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mɵ /mɵ/ | mikuy /mikuj/ |
| Uống | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ushi /uʃi/ | upyay /upjaj/ |
| Yêu | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kausrap /kawsɾap/ | kuyay /kujaj/ |
| Tim | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ |
| Cây | qhura /qʰuɾa/ | quqa /quqa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sach'a /satʃʼa/ | yu /ju/ | sacha /satʃa/ |
| Nhà | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ya /ja/ | wasi /wasi/ |
| Chó | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ |
| Mèo | phishi /pʰiʃi/ | phisi /pʰisi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | mishi /miʃi/ | michi /mitʃi/ |
| Tay | amrra /amra/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mar /maɾ/ | maki /maki/ |
| Mắt | nayri /najɾi/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kab /kab/ | ñawi /ɲawi/ |
| Xin chào | kamishti /kamiʃti/ | kamisaki /kamisaki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | ma'rik /maʔɾik/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ |
| Cảm ơn | yuspaa /juspaː/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | añay /aɲaj/ | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ |
| Một | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kan /kan/ | huk /huk/ |
| Tốt | shuma /ʃuma/ | suma /suma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kausrik /kawsɾik/ | allin /aʎin/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.