Hadzane
Tiếng Hadza
ngôn ngữ biệt lập (hoặc Sandawe-Hadza đề xuất)
Tiếng Hadza là một ngôn ngữ tách biệt cực kỳ quan trọng do người săn bắt-hái lượm truyền thống quanh hồ Eyasi ở Tanzania nói. Có phụ âm clicks nhưng quan hệ phả hệ với các ngôn ngữ clicks khác chưa được chứng minh, và có thể đại diện cho một ngữ hệ độc lập rất cổ.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Hadza
Nước
ʼati
/ʔati/
Lửa
ʼimi
/ʔimi/
Mặt trời
ʼisha
/ʔiʃa/
Mặt trăng
heto
/heto/
Sao
ntsa
/ⁿtsʰa/
Mẹ
ama
/ama/
Cha
aba
/aba/
Tôi
ono
/ono/
Bạn
the
/tʰe/
Tên
akhana
/ʔakʰana/
Mắt
ʼaha
/ʔaha/
Tay
kwaʼla
/kʷaʔla/
Tim
ʼaitchi
/ʔaitʃi/
Yêu
ʼuwakitchi
/ʔuwakitʃi/
Cây
ʼani
/ʔani/
Nhà
ndolo
/ndolo/
Chó
kongwesi
/koŋɡwesi/
Mèo
ʼmiu
/ʔmiu/
Ăn
ʼicha
/ʔitʃa/
Uống
ʼo
/ʔoː/
Một
ihtche
/ihtʃe/
Hai
piye
/pije/
Xin chào
ʼmtana
/ʔmtana/
Cảm ơn
ʼmbweko
/ʔmbweko/
Tốt
ʼiyaʼe
/ʔijaʔe/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Language isolate (or proposed Sandawe-Hadza) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Hadza | Tiếng Mandaic | Tiếng Lepcha | Tiếng Tahiti | Tiếng Ndau | Tiếng Luo | Tiếng Kongo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ʼati /ʔati/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | ᰣᰫᰵ /ʔuŋ/ | pape /pape/ | mvura /mvuɾa/ | pi /pi/ | maza /maza/ |
| Lửa | ʼimi /ʔimi/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | ᰕᰧ /mi/ | auahi /auahi/ | muriro /muɾiɾo/ | mach /matʃ/ | tiya /tija/ |
| Mặt trời | ʼisha /ʔiʃa/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | ᰠᰗᰪᰭ /sətsɯk/ | mahana /mahana/ | zuva /zuva/ | chieng' /tʃieŋ/ | ntangu /ntaŋɡu/ |
| Mặt trăng | heto /heto/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | ᰜᰦᰟᰨ /lavo/ | marama /maɾama/ | mwedzi /mwedzi/ | dwe /dwe/ | ngonda /ŋɡonda/ |
| Sao | ntsa /ⁿtsʰa/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ | ᰠᰝᰩᰲ /səhɔr/ | fetiʻa /feˈtiʔa/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ | sulwe /sulwe/ | mbwetete /mbwetete/ |
| Mẹ | ama /ama/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | ᰣᰦᰕᰫ /ʔamu/ | māmā /maːmaː/ | amai /amai/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Cha | aba /aba/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | ᰣᰦᰓᰨ /ʔabo/ | pāpā /paːpaː/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| Tôi | ono /ono/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ | ᰃᰨ /go/ | au /au/ | ini /ini/ | an /an/ | mono /mono/ |
| Bạn | the /tʰe/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ | ᰝᰩ /hɔ/ | ʻoe /ʔoe/ | iwe /iwe/ | in /in/ | ngeye /ŋɡeje/ |
| Tên | akhana /ʔakʰana/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ | ᰣᰦᰓᰥᰤᰦᰵ /ʔabrjaŋ/ | iʻoa /iˈʔoa/ | zina /zina/ | nying /ɲiŋ/ | nkumbu /nkumbu/ |
| Mắt | ʼaha /ʔaha/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | ᰣᰦᰕᰧᰭᰶ /ʔamik/ | mata /mata/ | ziso /ziso/ | wang' /waŋ/ | disu /disu/ |
| Tay | kwaʼla /kʷaʔla/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | ᰣᰦᰀᰶ /ʔakə/ | rima /ɾima/ | chanza /tʃanza/ | lwedo /lwedo/ | koko /koko/ |
| Tim | ʼaitchi /ʔaitʃi/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | ᰣᰦᰜᰪᰳ /ʔalɯt/ | mafatu /mafatu/ | mwoyo /mwojo/ | chuny /tʃuɲ/ | ntima /ntima/ |
| Yêu | ʼuwakitchi /ʔuwakitʃi/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | ᰣᰦᰆᰬ /ʔace/ | here /heɾe/ | rudo /ɾudo/ | hera /hera/ | zola /zola/ |
| Cây | ʼani /ʔani/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ | ᰀᰫᰵ /kuŋ/ | tumu rāʻau /tumu ɾaːʔau/ | muti /muti/ | yath /jaθ/ | nti /nti/ |
| Nhà | ndolo /ndolo/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | ᰜᰧᰶ /li/ | fare /faɾe/ | nyumba /ɲumba/ | ot /ot/ | nzo /nzo/ |
| Chó | kongwesi /koŋɡwesi/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | ᰀᰈᰫ /kəʒu/ | ʻūrī /ʔuːɾiː/ | imbga /imbɡa/ | guok /ɡuok/ | mbwa /mbwa/ |
| Mèo | ʼmiu /ʔmiu/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | ᰣᰦᰜᰤᰫ /ʔalju/ | mīmī /miːmiː/ | kiti /kiti/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ |
| Ăn | ʼicha /ʔitʃa/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | ᰙᰨ /dzo/ | ʻamu /ʔamu/ | kudya /kudʒa/ | chiemo /tʃiemo/ | ku dia /ku dja/ |
| Uống | ʼo /ʔoː/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | ᰋᰩᰵ /tʰɔŋ/ | inu /inu/ | kunwa /kunwa/ | madho /maðo/ | ku nua /ku nwa/ |
| Một | ihtche /ihtʃe/ | ࡄࡀࡃ /had/ | ᰀᰦᰳ /kat/ | hōʻē /hoːʔeː/ | chimwe /tʃimwe/ | achiel /atʃiel/ | mosi /mosi/ |
| Hai | piye /pije/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ | ᰉᰬᰳ /ɲet/ | piti /piti/ | piri /piɾi/ | ariyo /arijo/ | zole /zole/ |
| Xin chào | ʼmtana /ʔmtana/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | ᰂᰦᰮᰛᰧᰶ /kʰamri/ | ʻia ora na /ʔia oɾa na/ | mhoroi /mhoɾoji/ | misawa /misawa/ | mboté /mbote/ |
| Cảm ơn | ʼmbweko /ʔmbweko/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | ᰀ᰷ᰥᰩᰭᰇᰧᰶ /ʈɔkcʰi/ | māuruuru /maːuɾuuɾu/ | ndatenda /ndatenda/ | erokamano /erokamano/ | matondo /matondo/ |
| Tốt | ʼiyaʼe /ʔijaʔe/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | ᰣᰦᰛᰤᰫᰮ /ʔarjum/ | maitaʻi /maitaʔi/ | kanaka /kanaka/ | maber /maber/ | mbote /mbote/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.