Basa Gayo
Tiếng Gayo
Austronesian (Malayo-Polynesian, Northwest Sumatra-Barrier Islands)
Tiếng Gayo (Basa Gayo) là ngôn ngữ của người Gayo ở vùng cao nguyên trung Aceh. Dù bị bao quanh bởi tiếng Aceh, Gayo thuộc nhánh Nam Đảo khác — nhóm Tây Bắc Sumatra-Quần đảo Chắn cùng với tiếng Nias và các ngôn ngữ Mentawai — phản ánh một lớp di cư sớm hơn đến Sumatra. Người Gayo chủ yếu theo đạo Hồi và nổi tiếng với điệu múa Saman (di sản phi vật thể UNESCO 2011).
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Gayo
Nước
weih
/weih/
Lửa
rara
/ɾaɾa/
Mặt trời
matacana
/matatʃana/
Mặt trăng
lao
/lao/
Mẹ
ine
/ine/
Cha
ama
/ama/
Ăn
mangan
/maŋan/
Uống
minum
/minum/
Yêu
kunyung
/kuɲuŋ/
Tim
ate
/ate/
Cây
kayu
/kaju/
Nhà
umah
/umah/
Chó
asu
/asu/
Mèo
kucing
/kutʃiŋ/
Tay
pumu
/pumu/
Mắt
mata
/mata/
Xin chào
salam
/salam/
Cảm ơn
matur sangat
/matuɾ saŋat/
Một
sara
/saɾa/
Tốt
jeroh
/dʒeɾoh/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Malayo-Polynesian, Northwest Sumatra-Barrier Islands) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Gayo | Tiếng Mandar | tiếng Java cổ (Kawi) | tiếng Batak Toba | Tiếng Batak Angkola | tiếng Lampung | Tiếng Batak Simalungun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | weih /weih/ | uai /uai/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ | aek /aek/ | aek /aek/ | way /waj/ | bah /bah/ |
| Lửa | rara /ɾaɾa/ | api /api/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | apuy /apuj/ |
| Mặt trời | matacana /matatʃana/ | mata allo /mata alːo/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ | mata ni ari /mata ni ari/ | ari /ari/ | matarani /matarani/ | mata ni ari /mata ni ari/ |
| Mặt trăng | lao /lao/ | bulang /bulaŋ/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Mẹ | ine /ine/ | indo /indo/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ |
| Cha | ama /ama/ | ama /ama/ | ꦫꦩ /rama/ | ama /ama/ | amang /amaŋ/ | kemamang /kemamaŋ/ | bapa /bapa/ |
| Ăn | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | nganik /ŋanik/ | mangan /maŋan/ |
| Uống | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ |
| Yêu | kunyung /kuɲuŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | ꦱꦶꦃ /sih/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | gawoh /ɡawoh/ | holong /holoŋ/ |
| Tim | ate /ate/ | ate /ate/ | ꦲꦠꦶ /hati/ | roha /roha/ | roha /roha/ | hati /hati/ | uhur /uhur/ |
| Cây | kayu /kaju/ | kaju /kaju/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ | hau /hau/ | hayu /haju/ | batang kayu /bataŋ kaju/ | hayu /haju/ |
| Nhà | umah /umah/ | boyang /bojaŋ/ | ꦈꦩꦃ /umah/ | jabu /dʒabu/ | bagas /baɡas/ | lamban /lamban/ | rumah /rumah/ |
| Chó | asu /asu/ | asu /asu/ | ꦄꦱꦸ /asu/ | biang /biaŋ/ | asu /asu/ | asu /asu/ | baliang /baliaŋ/ |
| Mèo | kucing /kutʃiŋ/ | mio /mio/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | huting /hutiŋ/ |
| Tay | pumu /pumu/ | lima /lima/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | pungow /puŋow/ | tangan /taŋan/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | ꦩꦠ /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Xin chào | salam /salam/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ | horas /horas/ | horas /horas/ | tabik /tabik/ | horas /horas/ |
| Cảm ơn | matur sangat /matuɾ saŋat/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ | tarima kasih /tarima kasih/ | diatebei /diatebei/ |
| Một | sara /saɾa/ | mesa /mesa/ | ꦌꦏ /eka/ | sada /sada/ | sada /sada/ | sai /sai/ | sada /sada/ |
| Tốt | jeroh /dʒeɾoh/ | macoa /matʃoa/ | ꦲꦪꦸ /haju/ | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋːan/ | hayep /hajep/ | dear /dear/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.