Юпик ситвэлкэн
Tiếng Yupik Trung Siberia
Eskimo-Aleut (Yupik branch — sister to Central Alaskan Yupʼik (esu) and Aleut)
Central Siberian Yupik (Юпик ситвэлкэн Yupik sityelken) is the language spoken on Saint Lawrence Island (USA) and the Chukchi Peninsula (Russia), occupying the Bering Strait between the two countries. It belongs to the Yupik branch of Eskimo-Aleut, distinct from Central Alaskan Yupʼik (esu) and Inuit varieties (Inupiaq ipk, Inuktitut iu, Greenlandic kl). The Saint Lawrence Island Yupik community of Gambell and Savoonga has maintained the language under Alaska's bilingual education programs since the 1970s. Russian-side speakers in Provideniya are more pressured by Russian. Linguistically, the language has classic Eskimo-Aleut features: agglutinative polysynthesis with up to 100+ derivational suffixes per word, ergative-absolutive alignment, and dual + plural number distinctions.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Yupik Trung Siberia
Nước
мэк
/mək/
Lửa
кэныг
/kənəɡ/
Mặt trời
маасьихта
/maːsʲixta/
Mặt trăng
аасʼта
/aːsʼta/
Mẹ
аакаг
/aːkaɡ/
Cha
аатаг
/aːtaɡ/
Ăn
нэвлэк
/nəvlək/
Uống
эвлэк
/əvlək/
Yêu
сахвэк
/saxvək/
Tim
эунгэк
/əuŋək/
Cây
эивкʼак
/əivkʼak/
Nhà
нэӈэн
/nəŋən/
Chó
кагилхак
/kaɡilxak/
Mèo
пусʼик
/pusʼik/
Tay
унаак
/unaːk/
Mắt
ии
/iː/
Xin chào
аипак
/aipak/
Cảm ơn
игамсиӄанаӄ
/iɡamsiqanaq/
Một
атасʼек
/atasʼek/
Tốt
асʼилкʼа
/asʼilkʼa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Eskimo-Aleut (Yupik branch — sister to Central Alaskan Yupʼik (esu) and Aleut) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Yupik Trung Siberia | tiếng Yupik Trung Alaska | tiếng Inupiaq | Tiếng Kullui | Tiếng Daasanach | tiếng Greenland | Tiếng Telugu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | мэк /mək/ | meq /meq/ | imiq /imiq/ | पाणी /paːɳiː/ | no /no/ | imeq /imeq/ | నీళ్ళు /niːɭːu/ |
| Lửa | кэныг /kənəɡ/ | keneq /keneq/ | igniq /iɡniq/ | आग /aːɡ/ | mes /mes/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ | అగ్ని /əɡni/ |
| Mặt trời | маасьихта /maːsʲixta/ | akerta /akerta/ | siqiñiq /siqiŋiq/ | सूरज /suːɾədʒ/ | sicho /sitʃo/ | seqineq /seqineq/ | సూర్యుడు /suːɾjuɖu/ |
| Mặt trăng | аасʼта /aːsʼta/ | iraluq /iraluq/ | tatqiq /tatqiq/ | चांद /tʃãːd/ | mar /mar/ | qaammat /qaːmːat/ | చంద్రుడు /tʃəndɾuɖu/ |
| Mẹ | аакаг /aːkaɡ/ | aana /aːna/ | aaka /aːka/ | आमा /aːma/ | waana /waːna/ | anaana /anaːna/ | అమ్మ /əmːə/ |
| Cha | аатаг /aːtaɡ/ | ata /ata/ | aapa /aːpa/ | बाबा /baːba/ | kaaba /kaːba/ | ataata /ataːta/ | నాన్న /naːnːə/ |
| Ăn | нэвлэк /nəvlək/ | ner'uq /nerʔuq/ | niġiruq /niʁiruq/ | खाणु /kʰaːɳu/ | icho /itʃo/ | nerivoq /neɾivoq/ | తినడం /tɪnəɖəm/ |
| Uống | эвлэк /əvlək/ | mertuq /mertuq/ | imiġuq /imiʁuq/ | पीणु /piːɳu/ | ʔurro /ʔuro/ | imerpoq /imeɾpoq/ | తాగడం /taːɡəɖəm/ |
| Yêu | сахвэк /saxvək/ | kenka /kenka/ | piqpaġiyaa /piqpaʁijaː/ | प्यार /pjaːɾ/ | kashed /kaʃed/ | asaaq /asaːq/ | ప్రేమ /pɾeːmə/ |
| Tim | эунгэк /əuŋək/ | irua /irua/ | uumman /uːmːan/ | मन /mən/ | lubeen /lubeːn/ | uummat /uːmːat/ | హృదయం /ɦɾudəjəm/ |
| Cây | эивкʼак /əivkʼak/ | napa /napa/ | napaaqtaq /napaːqtaq/ | रूख /ɾuːkʰ/ | hecho /hetʃo/ | orpik /oɾpik/ | చెట్టు /tʃeʈːu/ |
| Nhà | нэӈэн /nəŋən/ | ena /ena/ | iglu /iɡlu/ | घर /ɡʱəɾ/ | mar /maɾ/ | illu /iɬːu/ | ఇల్లు /ɪlːu/ |
| Chó | кагилхак /kaɡilxak/ | qimugta /qimuɣta/ | qimmiq /qimːiq/ | कुकर /kukəɾ/ | kashe /kaʃe/ | qimmeq /qimːeq/ | కుక్క /kukːə/ |
| Mèo | пусʼик /pusʼik/ | qassraaraq /qassraːraq/ | pussiq /pusːiq/ | बिल्ली /bilːiː/ | paka /paka/ | qitsuk /qitsuk/ | పిల్లి /pɪlːɪ/ |
| Tay | унаак /unaːk/ | unirak /unirak/ | argak /arɡak/ | हाथ /haːtʰ/ | hark /haɾk/ | assak /asːak/ | చేయి /tʃeːjɪ/ |
| Mắt | ии /iː/ | ii /iː/ | iri /iri/ | आँख /ãːkʰ/ | ill /ilː/ | isi /isi/ | కన్ను /kənːu/ |
| Xin chào | аипак /aipak/ | waqaa /waqaː/ | paglagvik /paɡlaɡvik/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | nagaya /naɡaja/ | aluu /aluː/ | నమస్కారం /nəməskaːɾəm/ |
| Cảm ơn | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | quyana /qujana/ | quyanaq /qujanaq/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | galche /ɡaltʃe/ | qujanaq /qujanaq/ | ధన్యవాదాలు /dʱənjəʋaːdaːlu/ |
| Một | атасʼек /atasʼek/ | ataucik /atautʃik/ | atausiq /atausiq/ | एक /ek/ | takka /takːa/ | ataaseq /ataːseq/ | ఒకటి /okəʈɪ/ |
| Tốt | асʼилкʼа /asʼilkʼa/ | assirtuq /asːirtuq/ | nakuuruq /nakuːruq/ | भलो /bʱəlo/ | ash /aʃ/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | మంచి /məntʃɪ/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.