📜 Chữ Di: Từ 8.000 ký tự tượng hình đến 819 âm tiết chính thức

Chữ Di truyền thống từng có hơn 8.000 ký tự độc đáo; cải cách năm 1980 của CHND Trung Hoa đã chuẩn hóa hệ thống xuống còn 819 ký hiệu âm tiết vẫn được dùng ngày nay trên biển báo đường bộ và sách giáo khoa ở Lương Sơn.

Thẻ: yi syllabary yunnan minority script-reform

Bộ âm tiết gồm tám nghìn ký hiệu

Người Di (彝族) có khoảng 9 triệu người trải rộng trên Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu và Quảng Tây. Chữ viết truyền thống của họ — gọi là chữ Di (彝文) — là một bộ âm tiết, mỗi ký hiệu đại diện cho một âm tiết của tiếng Di. Các học giả đã ghi chép hơn 8.000 ký hiệu khác nhau từ các truyền thống bản thảo của nhiều chi tộc và vùng.

Khác với chữ Hán truyền đạt ý nghĩa qua bộ thủ, ký hiệu Di mã hóa âm thanh. Điều này tương tự kana tiếng Nhật nhưng kém đồng nhất hơn nhiều. Mỗi chi tộc duy trì bộ ký hiệu riêng, nên một văn bản nghi lễ từ Lương Sơn có thể khó hiểu với người đọc từ Quý Châu dù cả hai đều nói tiếng Di.

Chuẩn hóa năm 1980

Sau khi thành lập CHND Trung Hoa, chính phủ bắt đầu nghiên cứu chữ viết của các dân tộc thiểu số. Năm 1980, chữ Di chuẩn (規範彝文) được ban hành: 819 ký hiệu âm tiết, một ký hiệu cho mỗi âm tiết của phương ngữ Lương Sơn được chọn làm chuẩn. Hệ thống 819 ký hiệu xuất hiện ngày nay trên biển báo song ngữ khắp Khu tự trị người Di Lương Sơn, trong sách giáo khoa tiểu học và phát thanh địa phương.

Chính trị của việc chuẩn hóa

Không phải ai cũng hoan nghênh cải cách. Các học giả và bô lão có thể đọc kho văn bản 8.000 ký hiệu truyền thống lập luận rằng tiêu chuẩn mới xóa bỏ sắc thái phương ngữ và khiến hàng nghìn bản thảo lịch sử không thể đọc được với thế hệ trẻ chỉ học 819 ký hiệu chuẩn.

🗺 Lương Sơn, Tứ Xuyên Mở bản đồ tương tác

Nguồn

Đọc thêm

Xem thêm: Bài đọc · Word Map — 30 từ cốt lõi · Han Map — Cách đọc chữ Hán

Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.

Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap