Mayangna
Сумо
місумальпанська
Сумо (маянгна) — одна з двох уцілілих мисумальпських мов, споріднена з мискіто (msu/miq). Мисумальпська сім'я — невелика ізольована мовна сім'я Центральної Америки (Нікарагуа, Гондурас), що охоплює як живі мови лише сумо та мискіто, а також кілька вимерлих говірок. Народ сумо (або маянгна — самоназва) зосереджений у гірничодобувному трикутнику Бонанса-Росіта-Сіуна Автономного регіону Карибського узбережжя Нікарагуа, з меншими групами в гондураській Москітії. З лінгвістичного погляду сумо поділяє з мискіто мисумальпські риси: порядок складників SOV, післяйменники, складну поліперсональну дієслівну морфологію та тонову систему. Ідентичність маянгна перебуває в центрі громадського відродження з 1990-х років, при цьому збереження мови підтримує Корінна федерація Маянгна-Ямні.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Сумо
Вода
was
/was/
Вогонь
kuh
/kuh/
Сонце
ma
/ma/
Місяць
waikuh
/waikuh/
Зірка
sirihma
/siɾihma/
Мати
nuh
/nuh/
Батько
papang
/papaŋ/
Я
yang
/jaŋ/
Ти
man
/man/
Ім'я
pani
/paˈni/
Око
nakra
/nakɾa/
Рука
ting
/tiŋ/
Серце
mâ
/maː/
Любов
walai
/walai/
Дерево
âu
/aːu/
Дім
utla
/utla/
Собака
suluk
/suluk/
Кішка
mistuh
/mistuh/
Їсти
piru
/piɾu/
Пити
di
/di/
Один
as
/as/
Два
bu
/bu/
Привіт
naksa
/naksa/
Дякую
yaisi
/jaisi/
Добрий
pain
/pain/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Misumalpan
| Значення | Сумо | Ібан | Хірі-моту | Тувалу | Банджарська | Моту | Маорі |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | was /was/ | ai /ai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | banyu /baɲu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ |
| Вогонь | kuh /kuh/ | api /api/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | api /api/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ |
| Сонце | ma /ma/ | mata-ari /mataari/ | dina /dina/ | laa /laː/ | matahari /matahari/ | dina /dina/ | rā /ɾaː/ |
| Місяць | waikuh /waikuh/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | masina /masina/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | marama /maɾama/ |
| Зірка | sirihma /siɾihma/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | fetū /feˈtuː/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | whetū /ɸɛtuː/ |
| Мати | nuh /nuh/ | indai /indai/ | sina /sina/ | maatua /maːtua/ | uma /uma/ | sinana /sinana/ | whaea /ɸaea/ |
| Батько | papang /papaŋ/ | apai /apai/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | abah /abah/ | tamana /tamana/ | matua /matua/ |
| Я | yang /jaŋ/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ |
| Ти | man /man/ | nuan /nuan/ | oi /oi/ | koe /koe/ | ikam /ikam/ | oi /oi/ | koe /koe/ |
| Ім'я | pani /paˈni/ | nama /nama/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iˈŋoa/ | ngaran /ŋaran/ | ladana /ladana/ | ingoa /iŋoa/ |
| Око | nakra /nakɾa/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | karu /ˈkaɾu/ |
| Рука | ting /tiŋ/ | jari /dʒari/ | ima /ima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| Серце | mâ /maː/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| Любов | walai /walai/ | rinduai /rinduai/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | sayang /sajaŋ/ | lalokau /lalokau/ | aroha /aɾoha/ |
| Дерево | âu /aːu/ | kayu /kaju/ | au /au/ | laakau /laːkau/ | batang /bataŋ/ | au /au/ | rākau /ɾaːkau/ |
| Дім | utla /utla/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | whare /ɸaɾe/ |
| Собака | suluk /suluk/ | ukui /ukui/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | anjing /andʒiŋ/ | sisia /sisia/ | kurī /kuɾiː/ |
| Кішка | mistuh /mistuh/ | mayau /majau/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | gosi /ɡosi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| Їсти | piru /piɾu/ | makai /makai/ | ania /ania/ | kai /kai/ | makan /makan/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ |
| Пити | di /di/ | ngirup /ŋirup/ | inua /inua/ | inu /inu/ | nginum /ŋinum/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ |
| Один | as /as/ | satu /satu/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | asa /asa/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ |
| Два | bu /bu/ | dua /dua/ | rua /rua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | rua /ɾua/ |
| Привіт | naksa /naksa/ | salam /salam/ | namona /namona/ | taalofa /taːlofa/ | salam /salam/ | namo gida /namo ɡida/ | kia ora /kia oɾa/ |
| Дякую | yaisi /jaisi/ | terima kasih /terima kasih/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | tarima kasih /tarima kasih/ | oi namo /oi namo/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| Добрий | pain /pain/ | manah /manah/ | namo /namo/ | lei /lei/ | bagus /baɡus/ | namo /namo/ | pai /pai/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.