Te Reo Pukapuka
Пукапуканська
Австронезійська (полінезійський, самоа-периферійна група)
Пукапуканська (Te Reo Pukapuka), якою розмовляють близько 2000 осіб на ізольованому атолі Пукапука на півночі островів Кука та на сусідньому Нассау, є однією з найбільш дискусійних у генеалогічному відношенні полінезійських мов: традиційно класифікована як самоансько-периферійна, вона все ж виявляє східнополінезійські та, можливо, токелауанські субстратні риси — результат доконтактних хвильових міграцій через центральну частину Тихого океану. Вона має типову полінезійську фонологію з фонематичною довготою голосних і гортанним змиканням, але лексично достатньо розходиться з маорі островів Кука (rar), щоб ці дві мови не були взаємозрозумілими. Спільнота невелика, але життєздатна в мовному відношенні, з активною роботою над орфографією від 1990-х років.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Пукапуканська
Вода
wai
/wai/
Вогонь
awi
/ˈawi/
Сонце
la
/la/
Місяць
malama
/maˈlama/
Зірка
wetū
/wetuː/
Мати
mama
/ˈmama/
Батько
matua
/maˈtua/
Я
au
/au/
Ти
koe
/koe/
Ім'я
ingoa
/iŋoa/
Око
mata
/ˈmata/
Рука
lima
/ˈlima/
Серце
loto
/ˈloto/
Любов
aloa
/aˈloa/
Дерево
lākau
/laːˈkau/
Дім
wale
/ˈwale/
Собака
kulī
/kuˈliː/
Кішка
pusi
/ˈpusi/
Їсти
kai
/kai/
Пити
inu
/ˈinu/
Один
tayi
/ˈtaji/
Два
lua
/lua/
Привіт
kia orana
/kia oˈɾana/
Дякую
meitaki
/meiˈtaki/
Добрий
lelei
/leˈlei/
Джерела
- Salisbury, Mary C. (2002) A Grammar of Pukapukan. PhD thesis, University of Auckland.
- Beaglehole, Ernest & Pearl (1938) Ethnology of Pukapuka. Bernice P. Bishop Museum Bulletin 150.
- Teingoa Kaina et al. (1993) Pukapukan-English Dictionary. Pukapuka Dictionary Project.
- Glottolog: Pukapukan
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier)
| Значення | Пукапуканська | Уоллісійська | Східнофутунська | Токелау | Тувалу | Самоанська | Тонганська |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Вогонь | awi /ˈawi/ | afi /aˈfi/ | afi /ˈafi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Сонце | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Місяць | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /malama/ | masina /masina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ |
| Зірка | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Мати | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | tinana /tiˈnana/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faʔeː/ |
| Батько | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /taˈmana/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamai /tamai/ |
| Я | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| Ти | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| Ім'я | ingoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| Око | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Рука | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Серце | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ |
| Любов | aloa /aˈloa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /aˈlofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Дерево | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Дім | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Собака | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ |
| Кішка | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Їсти | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Пити | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Один | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | tasi /ˈtasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Два | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Привіт | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | mālō /maːˈloː/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | talofa /talofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Дякую | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːloː/ |
| Добрий | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.