Nasa Yuwe
Паес (наса юве)
Language isolate (sometimes grouped as Paezan)
Páez (Nasa Yuwe, "language of the people") is the language of the Nasa people of southwestern Colombia, traditionally classified as a language isolate (the proposed Paezan family grouping it with neighboring isolates is contested). Tonal with ejective consonants and a complex aspectual verb system. The Nasa community runs Colombia's largest indigenous-led education and political movement (CRIC, founded 1971), and Nasa Yuwe is taught in over 100 community schools. Recognised internationally for the Nasa's sustained nonviolent resistance to displacement during Colombia's armed conflict.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Паес (наса юве)
Вода
ɨkh
/ɨkʰ/
Вогонь
ipx
/ipʰ/
Сонце
sek
/seɡ/
Місяць
a'
/aʔ/
Мати
mama
/mama/
Батько
tata
/tata/
Їсти
ku'
/kuʔ/
Пити
ɨçx
/ɨçʰ/
Любов
wala
/wala/
Серце
weçx
/weçʰ/
Дерево
kli
/kli/
Дім
yat
/jat/
Собака
ul
/ul/
Кішка
nasame'
/nasameʔ/
Рука
ku'çx
/kuʔçʰ/
Око
yafx
/jafʰ/
Привіт
mañi
/maɲi/
Дякую
pay
/paj/
Один
teʼ
/teʔ/
Добрий
eçxa
/eçʰa/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Language isolate (sometimes grouped as Paezan)
| Значення | Паес (наса юве) | Гуамбіано | Конго | Кімбунду | Токелау | Кірибаті | Мачаме |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ɨkh /ɨkʰ/ | unø /unø/ | maza /maza/ | menha /meɲa/ | vai /vai/ | ran /ɾan/ | mringa /mɾiŋɡa/ |
| Вогонь | ipx /ipʰ/ | nipi /nipi/ | tiya /tija/ | tubia /tubja/ | afi /afi/ | ai /ai/ | mòò /moːʔ/ |
| Сонце | sek /seɡ/ | shi /ʃi/ | ntangu /ntaŋɡu/ | muanya /mwaɲa/ | la /la/ | tai /tai/ | ìsùwà /isuwa/ |
| Місяць | a' /aʔ/ | atru /atɾu/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngonde /ŋɡonde/ | malama /malama/ | namwakaina /namʷakaina/ | mwezi /mwezi/ |
| Мати | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | matua /matua/ | tinau /tinau/ | mama /mama/ |
| Батько | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tamana /tamana/ | tamau /tamau/ | baba /baba/ |
| Їсти | ku' /kuʔ/ | mɵ /mɵ/ | ku dia /ku dja/ | kudya /kudja/ | kai /kai/ | amwarake /amʷaɾake/ | ìlya /iʎa/ |
| Пити | ɨçx /ɨçʰ/ | ushi /uʃi/ | ku nua /ku nua/ | kunwa /kunwa/ | inu /inu/ | nima /nima/ | ìnyo /iɲo/ |
| Любов | wala /wala/ | kausrap /kawsɾap/ | zola /zola/ | henda /henda/ | alofa /alofa/ | tangira /taŋiɾa/ | ìkwenda /ikwenda/ |
| Серце | weçx /weçʰ/ | mun /mun/ | ntima /ntima/ | muxima /muʃima/ | fatu /fatu/ | nano /nano/ | mòyò /mojo/ |
| Дерево | kli /kli/ | yu /ju/ | nti /nti/ | mukune /mukune/ | lakau /lakau/ | kai /kai/ | mtí /mti/ |
| Дім | yat /jat/ | ya /ja/ | nzo /nzo/ | inzo /inzo/ | fale /fale/ | auti /auti/ | nyumba /ɲumba/ |
| Собака | ul /ul/ | kuchi /kutʃi/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ | kamea /kamea/ | mbwa /mbwa/ |
| Кішка | nasame' /nasameʔ/ | mishi /miʃi/ | nyau /ɲau/ | kasalu /kasalu/ | pusi /pusi/ | katu /katu/ | paka /paka/ |
| Рука | ku'çx /kuʔçʰ/ | mar /maɾ/ | koko /koko/ | lukwaku /lukwaku/ | lima /lima/ | bai /bai/ | kùoòko /kuoːko/ |
| Око | yafx /jafʰ/ | kab /kab/ | disu /disu/ | dixi /diʃi/ | mata /mata/ | mata /mata/ | rítiò /ɾitio/ |
| Привіт | mañi /maɲi/ | ma'rik /maʔɾik/ | mboté /mbote/ | kiebi /kiebi/ | malo ni /malo ni/ | mauri /mauɾi/ | máshàlòmà /maʃaloma/ |
| Дякую | pay /paj/ | payn /pajn/ | matondo /matondo/ | kishukutu /kiʃukutu/ | fakafetai /fakafetai/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | ahsànte /ahsante/ |
| Один | teʼ /teʔ/ | kan /kan/ | mosi /mosi/ | -moxi /moʃi/ | tahi /tahi/ | teuana /teuana/ | ìmwí /imwi/ |
| Добрий | eçxa /eçʰa/ | kausrik /kawsɾik/ | mbote /mbote/ | kiá /kja/ | lelei /lelei/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | ìchá /itʃa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.