Wam
Гуамбіано
Barbacoan
Misak (autonymously Wam, also known as Guambiano) is a Barbacoan language of southwestern Colombia, spoken by around 25,000 indigenous Misak people in the Cauca Department, primarily in the Misak Resguardo de Guambía at Silvia, Cauca. Linguistically, Misak is part of the Barbacoan family alongside Awa Pit (kwi) of Colombia/Ecuador, Cha'palaa (cbi) of Ecuador, and Tsafiki (cof) of Ecuador. The Misak are notable for their strong cultural autonomy and distinctive cultural traditions, including their hat-wearing tradition and their political activism — the Misak community has been one of the most prominent indigenous voices in Colombian national politics since the 1970s, with leaders like Lorenzo Muelas serving in the 1991 Constitutional Assembly that recognized indigenous rights in the new Colombian Constitution.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Гуамбіано
Вода
unø
/unø/
Вогонь
nipi
/nipi/
Сонце
shi
/ʃi/
Місяць
atru
/atɾu/
Мати
mama
/mama/
Батько
tata
/tata/
Їсти
mɵ
/mɵ/
Пити
ushi
/uʃi/
Любов
kausrap
/kawsɾap/
Серце
mun
/mun/
Дерево
yu
/ju/
Дім
ya
/ja/
Собака
kuchi
/kutʃi/
Кішка
mishi
/miʃi/
Рука
mar
/maɾ/
Око
kab
/kab/
Привіт
ma'rik
/maʔɾik/
Дякую
payn
/pajn/
Один
kan
/kan/
Добрий
kausrik
/kawsɾik/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Barbacoan
| Значення | Гуамбіано | Аймара | Куський кечуа | Аякучанська кечуа | Макірітаре | Папʼяменто | Кечуа |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | unø /unø/ | uma /uma/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | tuna /tuna/ | awa /awa/ | yaku /jaku/ |
| Вогонь | nipi /nipi/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | kayuwane /kajuwane/ | kandela /kandela/ | nina /nina/ |
| Сонце | shi /ʃi/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | solo /solo/ | inti /inti/ |
| Місяць | atru /atɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | nuna /nuna/ | luna /luna/ | killa /kiʎa/ |
| Мати | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ñawi /ɲawi/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Батько | tata /tata/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Їсти | mɵ /mɵ/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | äsuukai /ɨsuːkai/ | kome /kome/ | mikhuy /mikʰuj/ |
| Пити | ushi /uʃi/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | äsoojai /ɨsoːʒai/ | bebe /bebe/ | upyay /upjaj/ |
| Любов | kausrap /kawsɾap/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | ekädäkä /ekɨdɨkɨ/ | amor /amor/ | munay /munaj/ |
| Серце | mun /mun/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | eyiwekä /ejiwekɨ/ | kurason /kurason/ | sunqu /suŋqu/ |
| Дерево | yu /ju/ | quqa /quqa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | eyu /eju/ | palu /palu/ | sacha /satʃa/ |
| Дім | ya /ja/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ätta /ɨtːa/ | kas /kas/ | wasi /wasi/ |
| Собака | kuchi /kutʃi/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kaikutshi /kaikutʃi/ | kacho /katʃo/ | allqu /aʎqu/ |
| Кішка | mishi /miʃi/ | phisi /pʰisi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | mishi /miʃi/ | pushi /puʃi/ | misi /misi/ |
| Рука | mar /maɾ/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | eñä /eɲɨ/ | man /man/ | maki /maki/ |
| Око | kab /kab/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | enu /enu/ | wowo /wowo/ | ñawi /ɲawi/ |
| Привіт | ma'rik /maʔɾik/ | kamisaki /kamisaki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | etämä /etɨmɨ/ | bon dia /bon dia/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ |
| Дякую | payn /pajn/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | enaña /enaɲa/ | danki /daŋki/ | sulpayki /sulpajki/ |
| Один | kan /kan/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | toune /toune/ | un /un/ | huk /huk/ |
| Добрий | kausrik /kawsɾik/ | suma /suma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kataajai /kataːʒai/ | bon /bon/ | allin /aʎin/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.