Zarmaciine
Зарма
сонгайські (південні)
Зарма (zarmaciine) — найбільший за кількістю мовців сонгайський різновид, питомо поширений у долині річки Нігер в околицях Ніамея. Це одна з національних мов Нігеру, де вона є рідною (L1) для народу зарма-сонгаї. Сонгайські мови генеалогічно ізольовані в межах Африки (іноді відносять до ніло-сахарських, іноді розглядають як самостійну сім'ю); зарма відрізняється від східносонгайської (койраборо-сенні, ses) насамперед фонологією та лексикою.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Зарма
Вода
hari
/hari/
Вогонь
danji
/dandʒi/
Сонце
wayna
/wajna/
Місяць
handu
/handu/
Зірка
handariya
/handaːɾija/
Мати
ñaa
/ɲaː/
Батько
baba
/baba/
Я
ay
/aj/
Ти
ni
/ni/
Ім'я
maa
/maː/
Око
mo
/mo/
Рука
kambe
/kambe/
Серце
bina
/bina/
Любов
baa
/baː/
Дерево
tuuri
/tuːri/
Дім
fu
/fu/
Собака
hansi
/hansi/
Кішка
muusu
/muːsu/
Їсти
ŋwa
/ŋwa/
Пити
hañu
/haɲu/
Один
affo
/afːo/
Два
ihinka
/ihiŋka/
Привіт
fofo
/fofo/
Дякую
fofo
/fofo/
Добрий
boori
/boːri/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Songhai (Southern)
| Значення | Зарма | Койраборо сенні | Койра-чіїні | Аарі | Бішнупрія-маніпурі | Хірі-моту | Моту |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | hari /hari/ | hari /hari/ | hari /hari/ | waki /waki/ | পানি /paːni/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ |
| Вогонь | danji /dandʒi/ | nuune /nuːne/ | nuune /nuːne/ | mola /mola/ | আগুন /aːɡun/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ |
| Сонце | wayna /wajna/ | wayna /wajna/ | wari /wari/ | háy /haj/ | বেল /bel/ | dina /dina/ | dina /dina/ |
| Місяць | handu /handu/ | handu /handu/ | handu /handu/ | arfi /arfi/ | জুনাক /dʒunak/ | hua /hua/ | hua /hua/ |
| Зірка | handariya /handaːɾija/ | handariya /handaːɾija/ | handariya /handaːɾija/ | manka /ˈmanka/ | তারা /taɾa/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ |
| Мати | ñaa /ɲaː/ | nya /ɲa/ | nya /ɲa/ | inde /inde/ | মা /maː/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ |
| Батько | baba /baba/ | baaba /baːba/ | baaba /baːba/ | baba /baba/ | বাবা /baːba/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ |
| Я | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ita /ʔiˈta/ | মি /mi/ | lau /lau/ | lau /lau/ |
| Ти | ni /ni/ | ni /ni/ | ni /ni/ | ahna /ahˈna/ | তি /ti/ | oi /oi/ | oi /oi/ |
| Ім'я | maa /maː/ | maa /maː/ | maa /maː/ | naami /naːˈmi/ | নাম /nam/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ |
| Око | mo /mo/ | mo /mo/ | mo /mo/ | aafi /aːfi/ | চোখ /tʃokʰ/ | matana /matana/ | matana /matana/ |
| Рука | kambe /kambe/ | kambe /kambe/ | kambe /kambe/ | kushum /kuʃum/ | হাত /haːt/ | ima /ima/ | ima /ima/ |
| Серце | bina /bina/ | bine /bine/ | bine /bine/ | lubba /lubːa/ | মন /mon/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ |
| Любов | baa /baː/ | baŋa /baŋa/ | baŋa /baŋa/ | gaya /ɡaja/ | মায়া /maja/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ |
| Дерево | tuuri /tuːri/ | tuuri /tuːri/ | tuuri /tuːri/ | miza /miza/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | au /au/ | au /au/ |
| Дім | fu /fu/ | huu /huː/ | huu /huː/ | kara /kara/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ |
| Собака | hansi /hansi/ | hansi /hansi/ | hansi /hansi/ | kana /kana/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ |
| Кішка | muusu /muːsu/ | muusu /muːsu/ | muusu /muːsu/ | shanɡo /ʃaŋɡo/ | বিল্লি /bilːi/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ |
| Їсти | ŋwa /ŋwa/ | ŋwa /ŋwa/ | ŋwa /ŋwa/ | itte /itːe/ | খাব /kʰaːb/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ |
| Пити | hañu /haɲu/ | hane /hane/ | hane /hane/ | ushe /uʃe/ | পান কর /paːn kaɾ/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ |
| Один | affo /afːo/ | afo /afo/ | afo /afo/ | kollo /kolːo/ | এক /ek/ | ta /ta/ | ta /ta/ |
| Два | ihinka /ihiŋka/ | ihinka /ihiŋka/ | ihinka /ihiŋka/ | qasken /qasˈken/ | দুই /dui/ | rua /rua/ | rua /rua/ |
| Привіт | fofo /fofo/ | fofo /fofo/ | fofo /fofo/ | saro /saro/ | নমস্কার /nomoskar/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ |
| Дякую | fofo /fofo/ | barka /barka/ | barka /barka/ | galatoma /ɡalatoma/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ |
| Добрий | boori /boːri/ | boori /boːri/ | boori /boːri/ | goodi /ɡoːdi/ | ভালা /bʱaːlaː/ | namo /namo/ | namo /namo/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.