Faka'uvea
ภาษาวอลลิส
ออสโตรนีเชียน (พอลินีเซียน, ตองงิก)
ภาษาวาลลิส (Faka'uvea) ซึ่งพูดกันบนเกาะวาลลิส ('Uvea) ในเขตการปกครองของฝรั่งเศสวาลลิสและฟูตูนา เป็นภาษาตระกูลพอลินีเชียในกลุ่มย่อยทองกิก (Tongic) ที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดที่สุดกับภาษานีอูอาโฟโออู (Niuafo'ou) และภาษาตองงา แม้ว่าการติดต่ออย่างหนาแน่นกับเพื่อนบ้านกลุ่มซามออิก (Samoic) จะทำให้มีคำศัพท์แบบซามัวมาทับซ้อนอยู่จำนวนมากก็ตาม ภาษานี้รักษาคลังเสียงแบบพอลินีเชียทั่วไปไว้ คือมีสระเพียง 5 หน่วยและพยัญชนะราว 12 หน่วย รวมถึงเสียงกักเส้นเสียงที่เป็นหน่วยเสียง /ʔ/ (เขียนด้วย ‘) และใช้ลำดับคำแบบ VSO โดยมีการกำกับการกแบบ ergative-absolutive ผ่านคำบุพบท แม้จะมีผู้พูดราว 10,000 คน แต่ภาษานี้ยังคงเป็นภาษาในชีวิตประจำวันของเกาะ และมีสถานะเป็นภาษาราชการร่วมเคียงข้างภาษาฝรั่งเศส
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาวอลลิส
น้ำ
vai
/vai/
ไฟ
afi
/aˈfi/
ดวงอาทิตย์
laʻā
/laˈʔaː/
ดวงจันทร์
māhina
/maːˈhina/
ดาว
fetuʻu
/fetuʔu/
แม่
faʻē
/faˈʔeː/
พ่อ
tāmai
/taːˈmai/
ฉัน
au
/au/
คุณ
koe
/koe/
ชื่อ
higoa
/hiŋoa/
ตา
mata
/ˈmata/
มือ
nima
/ˈnima/
ใจ
mafu
/ˈmafu/
รัก
ʻofa
/ˈʔofa/
ต้นไม้
ʻakau
/ʔaˈkau/
บ้าน
fale
/ˈfale/
หมา
kulī
/kuˈliː/
แมว
pusi
/ˈpusi/
กิน
kai
/kai/
ดื่ม
inu
/ˈinu/
หนึ่ง
tahi
/ˈtahi/
สอง
lua
/lua/
สวัสดี
mālō te maʻuli
/maːloː te maˈʔuli/
ขอบคุณ
mālō
/maːˈloː/
ดี
lelei
/leˈlei/
แหล่งข้อมูล
- Rensch, Karl H. (1990) Tikisionalio Fakauvea-Fakafalani / Dictionnaire wallisien-français. Pacific Linguistics C-86.
- Mayer, Raymond (1976) Les transformations de la tradition narrative à l'île Wallis (Uvea). Publications de la Société des Océanistes 38.
- Moyse-Faurie, Claire (2016) Te lea faka'uvea — Le wallisien. Leuven: Peeters (LCB collection).
- Glottolog: East Uvean (Wallisian)
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Austronesian (Polynesian, Tongic) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาวอลลิส | ภาษาฟูตูนาตะวันออก | ตองกา | ภาษาปูกาปูกา | ภาษาโทเคเลา | ภาษาตูวาลู | ภาษานีอูเอ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| ไฟ | afi /aˈfi/ | afi /ˈafi/ | afi /afi/ | awi /ˈawi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| ดวงอาทิตย์ | laʻā /laˈʔaː/ | la'ā /laˈʔaː/ | laʻā /laʔaː/ | la /la/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ |
| ดวงจันทร์ | māhina /maːˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | māhina /maːhina/ | malama /maˈlama/ | malama /malama/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ |
| ดาว | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | wetū /wetuː/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ |
| แม่ | faʻē /faˈʔeː/ | tinana /tiˈnana/ | faʻē /faʔeː/ | mama /ˈmama/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ |
| พ่อ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /taˈmana/ | tamai /tamai/ | matua /maˈtua/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ |
| ฉัน | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| คุณ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| ชื่อ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| ตา | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| มือ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | nima /nima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| ใจ | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | loto /loto/ | loto /ˈloto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| รัก | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /aˈlofa/ | ʻofa /ʔofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| ต้นไม้ | ʻakau /ʔaˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | ʻakau /ʔakau/ | lākau /laːˈkau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ |
| บ้าน | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | wale /ˈwale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| หมา | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ |
| แมว | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| กิน | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| ดื่ม | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| หนึ่ง | tahi /ˈtahi/ | tasi /ˈtasi/ | taha /taha/ | tayi /ˈtaji/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| สอง | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ |
| สวัสดี | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | mālō /maːˈloː/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | kia orana /kia oˈɾana/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| ขอบคุณ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːloː/ | meitaki /meiˈtaki/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ |
| ดี | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /lelei/ | lelei /leˈlei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก