Qhichwa
ภาษาคูซโกเกชัว
Quechuan (Southern, Cuzco-Collao)
ภาษาคูซโกเกชัวเป็นรูปแบบที่ทรงเกียรติของภาษาเกชัวใต้ มีถิ่นกำเนิดเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรอินคา การสัมผัสกับภาษาไอย์มาราทำให้เกิดเสียงพยัญชนะเปล่งลม (kh) และเสียงปะทุ (k') ซึ่งทำให้แยกแตกต่างจากรูปแบบเกชัวอื่น ๆ และเป็นหนึ่งในภาษาราชการของเปรู
พื้นที่ที่ใช้
20 คำหลักใน ภาษาคูซโกเกชัว
น้ำ
unu
/unu/
ไฟ
nina
/nina/
ดวงอาทิตย์
inti
/inti/
ดวงจันทร์
killa
/kiʎa/
แม่
mama
/mama/
พ่อ
tayta
/tajta/
กิน
mikhuy
/mikʰuj/
ดื่ม
upyay
/upjaj/
รัก
munay
/munaj/
ใจ
sunqu
/suŋqu/
ต้นไม้
sachʼa
/satʃʼa/
บ้าน
wasi
/wasi/
หมา
allqu
/aʎqu/
แมว
misi
/misi/
มือ
maki
/maki/
ตา
ñawi
/ɲawi/
สวัสดี
rimaykullayki
/rimajkuʎajki/
ขอบคุณ
añay
/aɲaj/
หนึ่ง
huk
/huk/
ดี
allin
/aʎin/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Quechuan (Southern, Cuzco-Collao) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาคูซโกเกชัว | ภาษาเกชวาคลาสสิก | ภาษาเกชัวอายาคูโช | ภาษาเกชัว | ภาษาไอย์มารา | ภาษามิซัค | ภาษาฮาการู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | unø /unø/ | uma /uma/ |
| ไฟ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| ดวงอาทิตย์ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | ñiwi /ɲiwi/ |
| ดวงจันทร์ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | atru /atɾu/ | phaxshi /pʰaχʃi/ |
| แม่ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| พ่อ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ | awki /awki/ |
| กิน | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mɵ /mɵ/ | mankaña /mankaɲa/ |
| ดื่ม | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ | umaña /umaɲa/ |
| รัก | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ | munasiña /munasiɲa/ |
| ใจ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ | chuyma /tʃujma/ |
| ต้นไม้ | sachʼa /satʃʼa/ | sach'a /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | yu /ju/ | qhura /qʰuɾa/ |
| บ้าน | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | ya /ja/ | uta /uta/ |
| หมา | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ | anu /anu/ |
| แมว | misi /misi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ | phishi /pʰiʃi/ |
| มือ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ | amrra /amra/ |
| ตา | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ | nayri /najɾi/ |
| สวัสดี | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | ma'rik /maʔɾik/ | kamishti /kamiʃti/ |
| ขอบคุณ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | payn /pajn/ | yuspaa /juspaː/ |
| หนึ่ง | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | kan /kan/ | maya /maja/ |
| ดี | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | kausrik /kawsɾik/ | shuma /ʃuma/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก