Chanka Runasimi
ภาษาเกชัวอายาคูโช
เกชัว (ใต้, จันกา)
ภาษาเกชัวอายาคูโช (ชันกาเกชัว) เป็นรูปแบบหลักของภาษาเกชัวใต้ในตอนกลางของเปรู ไม่มีเสียงพยัญชนะเปล่งลมหรือเสียงปะทุเหมือนคูซโกเกชัว จึงมีคลังหน่วยเสียงที่ "บริสุทธิ์" กว่า และถูกใช้เป็นมาตรฐานวรรณกรรมของเกชัวใต้
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาเกชัวอายาคูโช
น้ำ
yaku
/jaku/
ไฟ
nina
/nina/
ดวงอาทิตย์
inti
/inti/
ดวงจันทร์
killa
/kiʎa/
ดาว
quyllur
/ˈqojʎur/
แม่
mama
/mama/
พ่อ
tayta
/tajta/
ฉัน
ñuqa
/ˈɲoqa/
คุณ
qam
/qam/
ชื่อ
suti
/ˈsuti/
ตา
ñawi
/ɲawi/
มือ
maki
/maki/
ใจ
sunqu
/suŋqu/
รัก
kuyay
/kujaj/
ต้นไม้
sacha
/satʃa/
บ้าน
wasi
/wasi/
หมา
allqu
/aʎqu/
แมว
michi
/mitʃi/
กิน
mikuy
/mikuj/
ดื่ม
upyay
/upjaj/
หนึ่ง
huk
/huk/
สอง
iskay
/ˈiskaj/
สวัสดี
napaykullayki
/napajkuʎajki/
ขอบคุณ
añay
/aɲaj/
ดี
allin
/aʎin/
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Quechuan (Southern, Chanka) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาเกชัวอายาคูโช | ภาษาคูซโกเกชัว | ภาษาเกชวาคลาสสิก | ภาษาเกชัว | ภาษาไอย์มารา | ภาษาฮาการู | ภาษามิซัค |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | uma /uma/ | unø /unø/ |
| ไฟ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ |
| ดวงอาทิตย์ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ |
| ดวงจันทร์ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | atru /atɾu/ |
| ดาว | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | kualøm /kwalʌm/ |
| แม่ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| พ่อ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | awki /awki/ | tata /tata/ |
| ฉัน | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | naya /naja/ | naya /naja/ | na /na/ |
| คุณ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | qam /qam/ | juma /huma/ | juma /huma/ | ñui /ɲui/ |
| ชื่อ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | wetø /wetʌ/ |
| ตา | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ |
| มือ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ |
| ใจ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ |
| รัก | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ |
| ต้นไม้ | sacha /satʃa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sach'a /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | yu /ju/ |
| บ้าน | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | uta /uta/ | ya /ja/ |
| หมา | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ |
| แมว | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | mishi /miʃi/ |
| กิน | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mɵ /mɵ/ |
| ดื่ม | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ |
| หนึ่ง | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | maya /maja/ | kan /kan/ |
| สอง | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | paya /paja/ | paya /paja/ | pa /pa/ |
| สวัสดี | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | ma'rik /maʔɾik/ |
| ขอบคุณ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | payn /pajn/ |
| ดี | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | kausrik /kawsɾik/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก