ภาษาไฮดา

ภาษาไฮดา (X̱aad Kíl, X̱aayda Kil และชื่ออื่นตามแต่ละชุมชน) เป็นภาษาโดดเดี่ยวที่ใช้บนหมู่เกาะไฮดากวายในรัฐบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา และทางตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐอะแลสกา สหรัฐอเมริกา ภาษาย่อยสำคัญที่ยังคงอยู่คือภาษาไฮดาเหนือ ซึ่งรวมแบบแมสเซตและอะแลสกา และภาษาไฮดาใต้หรือสกิเดเกต โดยแตกต่างกันอย่างมากทั้งด้านการออกเสียง คำศัพท์ และอักขรวิธี ภาษาไฮดามีระบบพยัญชนะที่หลากหลาย รวมถึงเสียงลิ้นไก่ เสียงดีดออก และเสียงข้างลิ้น ส่วนระบบเขียนของชุมชนใช้อักษรละตินดัดแปลง ปัจจุบันเหลือผู้สูงอายุที่พูดได้คล่องอย่างสมบูรณ์เพียงไม่กี่สิบคน ทำให้ภาษานี้อยู่ในภาวะใกล้สูญอย่างยิ่ง โครงการเรียนแบบจุ่มภาษา โครงการถ่ายทอดแบบผู้รู้กับศิษย์ พจนานุกรม บันทึกเสียง และทรัพยากรในโรงเรียนที่ชุมชนไฮดาเป็นผู้นำ กำลังสร้างผู้พูดรุ่นใหม่และสนับสนุนการฟื้นฟูภาษา