P'urhépecha
ภาษาปูเรเปชา
ภาษาเดี่ยว
ภาษาปูเรเปชา (P’urhépecha; ISO 639-3: tsz) ซึ่งในอดีตเรียกว่าภาษาตารัสกัน เป็นภาษาโดดเดี่ยวของชนพื้นเมืองที่ใช้เป็นหลักในรัฐมิโชอากัง ประเทศเม็กซิโก กลุ่มภูมิภาคสำคัญได้แก่ บริเวณทะเลสาบปัตซ์กัวโร เซียร์ราหรือเมเซตา และกัญญาดา โดยมีความแตกต่างมากทั้งภายในและระหว่างชุมชน ผู้พูดจำนวนมากชอบชื่อปูเรเปชาเพราะตารัสกันเป็นชื่อจากยุคอาณานิคม ภาษานี้ใช้ปัจจัยท้ายอย่างมากและเป็นภาษาคำติดต่อ ลำดับส่วนประกอบยืดหยุ่นจนได้รับการอธิบายทั้งแบบ SVO และ SOV และใช้ปัจจัยท้ายบอกพื้นที่กับส่วนของร่างกายอย่างกว้างขวาง เขียนด้วยอักขรวิธีที่ใช้อักษรละตินเป็นพื้นฐาน แต่การทำมาตรฐานการสะกดและไวยากรณ์ยังเป็นข้อถกเถียงระหว่างรูปแปรภูมิภาค กฎหมายเม็กซิโกรับรองภาษาปูเรเปชาและภาษาชนพื้นเมืองอื่นเป็นภาษาประจำชาติที่มีผลเท่าเทียมกับภาษาสเปนในบริบทที่เกี่ยวข้อง แต่การเปลี่ยนไปใช้ภาษาสเปนข้ามรุ่นและการศึกษาภาษาชนพื้นเมืองที่ไม่ทั่วถึงคุกคามการถ่ายทอดในหลายชุมชน
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาปูเรเปชา
น้ำ
itsï
/iˈtsɨ/
ไฟ
ch'ipiri
/tʃʰiˈpiɾi/
ดวงอาทิตย์
jurhiata
/xuɾˈjata/
ดวงจันทร์
kutsi
/ˈkutsi/
ดาว
jóskua
/ˈxoskwa/
แม่
nana
/ˈnana/
พ่อ
tata
/ˈtata/
ฉัน
ji
/xi/
คุณ
t'u
/tʼu/
ชื่อ
arhikua
/aɽiˈkwa/
ตา
éskua
/ˈeskwa/
มือ
jájki
/ˈhaxki/
ใจ
mintsita
/minˈtsita/
รัก
uémbekua
/weˈmbekwa/
ต้นไม้
anhatapu
/anaˈtapu/
บ้าน
taa
/ˈta/
หมา
uíchu
/ˈwitʃu/
แมว
misitu
/miˈsitu/
กิน
t'ireni
/tʰiˈɾeni/
ดื่ม
xurhundini marhuatani
/xuɾˈu̥ndini maɾwaˈtani/
หนึ่ง
ma
/ˈma/
สอง
tsimani
/tsiˈmani/
สวัสดี
—
/—/
ขอบคุณ
diosï meyamu
/diosɨ meˈjamu/
ดี
sesi
/ˈsesi/
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล isolate ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาปูเรเปชา | ภาษาชาวากาโน | ภาษากาดาซันชายฝั่ง | ภาษาเมเกลโน-โรมาเนีย | ภาษามาคาไซ | ภาษาโลจบัน | ภาษามลายูปาปัว |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | itsï /iˈtsɨ/ | agua /ˈaɡwa/ | waig /waiɡ/ | apâ /ˈapɨ/ | ira /ˈira/ | djacu /ˈdʒaʃu/ | air /aer/ |
| ไฟ | ch'ipiri /tʃʰiˈpiɾi/ | fuego /ˈfweɡo/ | tapui /taˈpui/ | foc /fok/ | ata /ˈata/ | fagri /ˈfaɡri/ | api /ˈapi/ |
| ดวงอาทิตย์ | jurhiata /xuɾˈjata/ | sol /sol/ | tadau /taˈdau/ | soari /ˈsoari/ | watu /ˈwatu/ | solri /ˈsolri/ | matahari /mataˈhari/ |
| ดวงจันทร์ | kutsi /ˈkutsi/ | luna /ˈluna/ | vuhan /ˈvuhan/ | lunâ /ˈlunɨ/ | uru /ˈuru/ | lunra /ˈlunra/ | bulan /ˈbulan/ |
| ดาว | jóskua /ˈxoskwa/ | estrella /esˈtɾeja/ | tombituon /tombituon/ | steauã /ˈste̯awə/ | ipi /ipi/ | tarci /ˈtarʃi/ | bintang /bintaŋ/ |
| แม่ | nana /ˈnana/ | nana /ˈnana/ | tina /ˈtina/ | mumâ /ˈmumɨ/ | ina /ˈina/ | mamta /ˈmamta/ | mama /ˈmama/ |
| พ่อ | tata /ˈtata/ | tata /ˈtata/ | tama /ˈtama/ | tatâ /ˈtatɨ/ | baba /ˈbaba/ | patfu /ˈpatfu/ | bapa /ˈbapa/ |
| ฉัน | ji /xi/ | yo /jo/ | zou /zou/ | io /jo/ | ani /ani/ | mi /mi/ | sa /sa/ |
| คุณ | t'u /tʼu/ | tu /tu/ | ika /ika/ | tu /tu/ | ai /ai/ | do /do/ | ko /ko/ |
| ชื่อ | arhikua /aɽiˈkwa/ | nombre /ˈnombɾe/ | ngaran /ŋaran/ | numi /ˈnumi/ | naran /naran/ | cmene /ˈʃmene/ | nama /nama/ |
| ตา | éskua /ˈeskwa/ | ojo /ˈoho/ | mato /ˈmato/ | ocl /okl/ | nana /ˈnana/ | kanla /ˈkanla/ | mata /ˈmata/ |
| มือ | jájki /ˈhaxki/ | mano /ˈmano/ | longon /ˈloŋon/ | mâna /ˈmɨna/ | tana /ˈtana/ | xance /ˈxanʃe/ | tangan /ˈtaŋan/ |
| ใจ | mintsita /minˈtsita/ | corazón /koraˈson/ | kosingan /koˈsiŋan/ | inima /ˈinima/ | — /—/ | risna /ˈrisna/ | hati /ˈhati/ |
| รัก | uémbekua /weˈmbekwa/ | ama /ˈama/ | ohunod /oˈhunod/ | ublami /ˈublami/ | — /—/ | prami /ˈprami/ | sayang /ˈsajaŋ/ |
| ต้นไม้ | anhatapu /anaˈtapu/ | árbol /ˈaɾbol/ | kayu /ˈkaju/ | lemnu /lemnu/ | ate /ˈate/ | tricu /ˈtriʃu/ | pohon /ˈpohon/ |
| บ้าน | taa /ˈta/ | casa /ˈkasa/ | walai /waˈlai/ | casa /ˈkasa/ | oma /ˈoma/ | zdani /ˈzdani/ | rumah /ˈrumah/ |
| หมา | uíchu /ˈwitʃu/ | perro /ˈpeɾo/ | tasu /ˈtasu/ | câni /ˈkɨni/ | defa /ˈdɛfa/ | gerku /ˈɡerku/ | anjing /ˈandʒiŋ/ |
| แมว | misitu /miˈsitu/ | gato /ˈɡato/ | tusing /ˈtusiŋ/ | mâța /ˈmɨtsa/ | — /—/ | mlatu /ˈmlatu/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ |
| กิน | t'ireni /tʰiˈɾeni/ | come /koˈme/ | mangakan /maˈŋakan/ | mâcari /mɨˈkari/ | nawa /ˈnawa/ | citka /ˈʃitka/ | makan /ˈmakan/ |
| ดื่ม | xurhundini marhuatani /xuɾˈu̥ndini maɾwaˈtani/ | bebe /beˈbe/ | monginum /moˈŋinum/ | beari /ˈbeari/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | pinxe /ˈpinxe/ | minum /ˈminum/ |
| หนึ่ง | ma /ˈma/ | uno /ˈuno/ | iso /ˈiso/ | unu /ˈunu/ | u /ʔu/ | pa /pa/ | satu /ˈsatu/ |
| สอง | tsimani /tsiˈmani/ | dos /dos/ | duvo /duvo/ | doi /doj/ | lolae /loˈlae/ | re /re/ | dua /dua/ |
| สวัสดี | — /—/ | buenas /ˈbwenas/ | kopivosian /kopiˈvosian/ | ubavu /uˈbavu/ | — /—/ | coi /ʃoj/ | halo /ˈhalo/ |
| ขอบคุณ | diosï meyamu /diosɨ meˈjamu/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | pounsikou /pounˈsikou/ | hăirau /hɨiˈrau/ | — /—/ | ki'e /kiʔe/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ |
| ดี | sesi /ˈsesi/ | bueno /ˈbweno/ | avasi /aˈvasi/ | bunu /ˈbunu/ | rau /rau/ | xamgu /ˈxamɡu/ | bae /ˈbae/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก