Guugu Yimidhirr
ภาษากูกูยีมิทิร์
Pama-Nyungan (Paman, eastern Cape York)
ภาษากูกู-ยีมีเทอเป็นภาษาตระกูลปามา-ยุงัน (กลุ่มย่อยปามัน) ใช้พูดที่โฮปเวลทางเหนือของคุกทาวน์ในตอนเหนือสุดของรัฐควีนส์แลนด์ มีผู้พูดราว 700-800 คน ในวงการภาษาศาสตร์ปริชาน มีชื่อเสียงด้วยระบบอ้างอิงปริภูมิด้วยทิศหลักสัมบูรณ์: ใช้ gungga (เหนือ), jiba (ใต้), naga (ตะวันออก), guwa (ตะวันตก) แทนซ้าย/ขวาที่เอาตัวเองเป็นศูนย์กลางอย่างที่ภาษายุโรปนิยม (Levinson 1992, 1997) นอกจากนี้ยังเป็นภาษาต้นทางของคำว่า "kangaroo" (gangurru) ในภาษาอังกฤษ Haviland (1979) เป็นเอกสารบรรยายหลัก
พื้นที่ที่ใช้
20 คำหลักใน ภาษากูกูยีมิทิร์
น้ำ
buurraay
/buːraːj/
ไฟ
—
/—/
ดวงอาทิตย์
ngalan
/ŋalan/
ดวงจันทร์
giitha
/ɡiːt̪a/
แม่
ngamu
/ŋamu/
พ่อ
biiba
/biːba/
กิน
budal
/budal/
ดื่ม
—
/—/
รัก
—
/—/
ใจ
—
/—/
ต้นไม้
yugu
/juɡu/
บ้าน
bayan
/bajan/
หมา
gudaa
/ɡudaː/
แมว
buthigan
/but̪iɡan/
มือ
mungal
/muŋal/
ตา
miil
/miːl/
สวัสดี
—
/—/
ขอบคุณ
—
/—/
หนึ่ง
nubuun
/nubuːn/
ดี
awuun
/awuːn/
แหล่งข้อมูล
- Haviland (1979) "Guugu Yimidhirr" in Dixon & Blake (eds.) Handbook of Australian Languages vol. 1, pp.27-180
- Haviland (1979) Guugu Yimidhirr Sketch Grammar (ANU Press)
- Levinson (1992, 1997) "Language and Cognition: The Cognitive Consequences of Spatial Description in Guugu Yimithirr" J. Linguistic Anthropology 7:1
- Glottolog: Guugu Yimithirr (gugu1255)
- Ethnologue: kky
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Pama-Nyungan (Paman, eastern Cape York) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษากูกูยีมิทิร์ | ภาษาลาร์ดิล | ภาษาเอทรัสคัน | ภาษายางคาล | ภาษาฟริเจีย | ภาษาปยู | ภาษาออสคัน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | buurraay /buːraːj/ | kantha /kanθa/ | — /—/ | ngogo /ŋoɡo/ | — /—/ | ʔuy /uj/ | — /—/ |
| ไฟ | — /—/ | jalul /d͡ʒalul/ | — /—/ | ngida /ŋida/ | — /—/ | vyaŋ /wjaŋ/ | — /—/ |
| ดวงอาทิตย์ | ngalan /ŋalan/ | thurara /θuɾaɾa/ | usil /ˈuzil/ | wargu /waɾɡu/ | — /—/ | ño /ɲo/ | — /—/ |
| ดวงจันทร์ | giitha /ɡiːt̪a/ | kirdikir /kiɖikir/ | tiur /ˈtiur/ | waldar /waldaɾ/ | masê /maˈseː/ | hla /hla/ | — /—/ |
| แม่ | ngamu /ŋamu/ | ngama /ŋama/ | ati /ˈati/ | ngama /ŋama/ | mater /ˈmater/ | na /na/ | maatúf /maːtof/ |
| พ่อ | biiba /biːba/ | — /—/ | apa /ˈapa/ | kanda /kanda/ | atas /aˈtas/ | paʔ /paʔ/ | patír /patiːr/ |
| กิน | budal /budal/ | jitha /d͡ʒiθa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | cyaʔ /tɕaʔ/ | — /—/ |
| ดื่ม | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ใจ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | yugu /juɡu/ | tungal /tuŋal/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | siŋ /siŋ/ | — /—/ |
| บ้าน | bayan /bajan/ | — /—/ | śuthi /ˈsuθi/ | — /—/ | — /—/ | vaiŋ /waiŋ/ | trííbúm /triːbom/ |
| หมา | gudaa /ɡudaː/ | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | — /—/ | kan /kan/ | kwiy /kwij/ | — /—/ |
| แมว | buthigan /but̪iɡan/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| มือ | mungal /muŋal/ | marra /maɾa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | lak /lak/ | manim /manim/ |
| ตา | miil /miːl/ | mela /mela/ | — /—/ | miibul /miːbul/ | — /—/ | mik /mik/ | — /—/ |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หนึ่ง | nubuun /nubuːn/ | kunngirr /kuŋŋir/ | thu /θu/ | — /—/ | — /—/ | te /te/ | — /—/ |
| ดี | awuun /awuːn/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก