Eʋegbe
ภาษาเอเว
ไนเจอร์-คองโก (ควา, จเบ)
ภาษาเอเว (Eʋegbe; ISO 639-3: ewe) เป็นภาษากเบในตระกูลภาษาไนเจอร์-คองโก ใช้พูดเป็นหลักในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของกานาและภาคใต้ของโตโก โดยมีภาษารูปแปรที่เกี่ยวข้องแผ่ไปถึงบริเวณใกล้เคียง ภาษานี้เป็นภาษาวรรณยุกต์ มีสระปากเจ็ดเสียง สระนาสิกที่เป็นหน่วยเสียงห้าเสียง และแยกเสียงเสียดแทรกริมฝีปากคู่ที่เขียนด้วย ƒ กับ ʋ ออกจากเสียงเสียดแทรกริมฝีปากกับฟันที่เขียนด้วย f กับ v ภาษาวรรณกรรมแบบเขียนซึ่งอาศัยภาษาถิ่นอันโลเป็นหลักเริ่มพัฒนาหลังคณะเผยแผ่ศาสนาเยอรมันเหนือหรือเบรเมินตั้งสถานีที่เคตาในปี 1853 โดยแบร์นฮาร์ด ชเลเกลตีพิมพ์หนังสืออ่านเบื้องต้นภาษาเอเวในปี 1856 และหนังสือไวยากรณ์ในปี 1857 อักขรวิธีสมัยใหม่ที่ใช้อักษรละตินมีตัวอักษร ɖ, ɛ, ƒ, ɣ, ŋ, ɔ และ ʋ เป็นต้น ส่วนการกำกับวรรณยุกต์มีจำกัดในงานเขียนทั่วไป ภาษาเอเวมีลำดับคำแบบประธาน–กริยา–กรรมและใช้โครงสร้างกริยาเรียงอย่างแพร่หลาย
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาเอเว
น้ำ
tsi
/tsi/
ไฟ
dzo
/dzo/
ดวงอาทิตย์
ɣe
/ɣe/
ดวงจันทร์
ɣleti
/ɣleti/
ดาว
ɣletivi
/ɣletivi/
แม่
dada
/dada/
พ่อ
fofo
/fofo/
ฉัน
nye
/ɲɛ/
คุณ
wò
/wò/
ชื่อ
ŋkɔ
/ŋkɔ/
ตา
ŋku
/ŋku/
มือ
asi
/asi/
ใจ
dzi
/dzi/
รัก
lɔ̃lɔ̃
/lɔ̃lɔ̃/
ต้นไม้
ati
/ati/
บ้าน
aƒe
/aɸe/
หมา
avu
/avu/
แมว
dadi
/dadi/
กิน
ɖu
/ɖu/
ดื่ม
no
/no/
หนึ่ง
ɖeka
/ɖeka/
สอง
eve
/ève/
สวัสดี
ŋdi
/ŋdi/
ขอบคุณ
akpe
/akpe/
ดี
nyo
/ɲo/
คอมพิวเตอร์
kɔmputa
/kɔmputa/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Niger-Congo (Kwa, Gbe) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาเอเว | ภาษาเกน | ภาษาอะจะ | ภาษาฟอน | ภาษาอาคัน (ตวี) | ญี่ปุ่นยุคกลาง | ภาษาคูนาซานบลาส |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | esi /esi/ | sin /sĩ/ | nsuo /nsuo/ | 水 /midu/ | di /di/ |
| ไฟ | dzo /dzo/ | dzo /dzo/ | ezo /ezo/ | zo /zo/ | ogya /odʑa/ | 火 /ɸi/ | so /so/ |
| ดวงอาทิตย์ | ɣe /ɣe/ | ɣe /ɣe/ | ewe /ewe/ | hwe /ɦʷe/ | owia /owia/ | 日 /ɸi/ | olo /olo/ |
| ดวงจันทร์ | ɣleti /ɣleti/ | dzinkɛ /dʒinkɛ/ | esun /esun/ | sun /sũ/ | ɔsrane /ɔsrane/ | 月 /tuki/ | nii /niː/ |
| ดาว | ɣletivi /ɣletivi/ | ɣletsivi /ɣletsivi/ | ɣletivi /ɣletivi/ | sunví /sṹví/ | nsoromma /n̩sòròmmá/ | 星 /ɸoɕi/ | bisir /pisiɾ/ |
| แม่ | dada /dada/ | nɔ /nɔ/ | nɔ /nɔ/ | nɔ /nɔ/ | ɛna /ɛna/ | 母 /ɸaɸa/ | nan /nan/ |
| พ่อ | fofo /fofo/ | tɔ /tɔ/ | to /to/ | tɔ /tɔ/ | agya /adʑa/ | 父 /titi/ | baba /baba/ |
| ฉัน | nye /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ̀/ | me /mɪ̀/ | 我 /waɾe/ | an /an/ |
| คุณ | wò /wò/ | wò /wò/ | wo /wo/ | hwɛ /hwɛ̀/ | wo /wʊ̀/ | 汝 /nandʑi/ | be /pe/ |
| ชื่อ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | nyikɔ /ɲikɔ/ | nyikɔ /ɲĩ̌kɔ́/ | din /dín/ | 名 /na/ | nug /nuk/ |
| ตา | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | nukún /nukṹ/ | aniwa /aniwa/ | 目 /me/ | ibya /ibja/ |
| มือ | asi /asi/ | alɔ /alɔ/ | alɔ /alɔ/ | alɔ /alɔ/ | nsa /nsa/ | 手 /te/ | arigan /aɾiɡan/ |
| ใจ | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | ayi /aji/ | akoma /akoma/ | 心 /kokoɾo/ | kurgin /kuɾɡin/ |
| รัก | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | lɔ̃ /lɔ̃/ | yiwanu /jiwanu/ | ɔdɔ /ɔdɔ/ | 愛 /ai/ | sabbi /sabːi/ |
| ต้นไม้ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atin /atĩ/ | dua /dua/ | 木 /ki/ | sappi /sapːi/ |
| บ้าน | aƒe /aɸe/ | aƒe /aɸe/ | avia /avia/ | xwé /xʷé/ | efie /efie/ | 家 /iɸe/ | nega /neɡa/ |
| หมา | avu /avu/ | avu /avu/ | avu /avu/ | avun /avũ/ | kraman /kraman/ | 犬 /inu/ | achu /atʃu/ |
| แมว | dadi /dadi/ | agbo /aɡbo/ | ami /ami/ | kpɔnyɔ /kpɔɲɔ/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | 猫 /neko/ | miji /midʒi/ |
| กิน | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | didi /didi/ | 食ふ /kuɸu/ | gunne /ɡune/ |
| ดื่ม | no /no/ | no /no/ | nu /nu/ | nu /nu/ | nom /nom/ | 飲む /nomu/ | gobe /ɡobe/ |
| หนึ่ง | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖokpó /ɖokpó/ | baako /baːko/ | 一つ /ɸitotu/ | kuenki /kweŋki/ |
| สอง | eve /ève/ | eve /eve/ | eve /eve/ | wè /wè/ | mmienu /m̩mìɛ̀nu/ | 二 /ni/ | bo /po/ |
| สวัสดี | ŋdi /ŋdi/ | ado /ado/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | a fɔn ganji /a fɔ̃ ɡãdʒi/ | akwaaba /akʷaːba/ | 御機嫌よろしう /ɡokiɡen joroɕiu/ | nuedi /nweðiː/ |
| ขอบคุณ | akpe /akpe/ | akpe /akpe/ | amɛ akpe /amɛ akpe/ | àwǎnú /àwǎnú/ | medaase /medaase/ | 忝し /katadʑikenaɕi/ | nuedi malo /nweðiː malo/ |
| ดี | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | ɖagbe /ɖaɡbe/ | pa /pa/ | 良し /joɕi/ | nuegan /nweɡan/ |
| คอมพิวเตอร์ | kɔmputa /kɔmputa/ | — | — | — | kɔmputa /kɔmputa/ | 算盤 /soɾobaɴ/ | — |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก