Adi Agom
ภาษาอาดี
ตระกูลจีน-ทิเบต (สาขาทิเบต-พม่า, กลุ่มตานี, ตะวันตก)
ภาษาอาดี (Adi; ชื่อพื้นเมือง Adi Agom แปลว่า "ถ้อยคำของผู้คน") เป็นภาษาตระกูลทานี (Tani) ที่สำคัญในรัฐอรุณาจัลประเทศทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย ชาวอาดีเป็นหนึ่งในกลุ่มชนพื้นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของอรุณาจัล มีชนเผ่าย่อยหลายกลุ่ม (Padam, Minyong, Galo, Pasi, Komkar, Tangam, Bori) ที่พูดภาษาถิ่นซึ่งเข้าใจกันได้ เป็นภาษาที่มีวรรณยุกต์ โดยมีวรรณยุกต์ที่เป็นหน่วยแยกความหมายสามเสียง มีวิทยาหน่วยคำของกริยาแบบพหุสังเคราะห์ (polysynthetic) พร้อมการสอดคล้องแบบลำดับชั้น ความรู้เชิงนิเวศดั้งเดิมของชาวอาดีได้รับการบันทึกไว้ในสิ่งพิมพ์ของ Adi Cultural Studies Centre หมุดหมายทางวัฒนธรรมที่สำคัญได้แก่ เทศกาลอารัน (Aran) และสถาปัตยกรรมสะพานกาโล (Galo) อันเป็นเอกลักษณ์
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาอาดี
น้ำ
ihi
/ihi/
ไฟ
emi
/emi/
ดวงอาทิตย์
donyi
/doɲi/
ดวงจันทร์
polo
/polo/
ดาว
takar
/takar/
แม่
ane
/ane/
พ่อ
abu
/abu/
ฉัน
ngo
/ŋo/
คุณ
no
/no/
ชื่อ
amin
/amin/
ตา
amik
/amik/
มือ
ali
/ali/
ใจ
gangki
/ɡaŋki/
รัก
kanom
/kanom/
ต้นไม้
esing
/esiŋ/
บ้าน
oekum
/oekum/
หมา
eki
/eki/
แมว
mero
/meɾo/
กิน
dod
/dod/
ดื่ม
tunam
/tunam/
หนึ่ง
ako
/ako/
สอง
anyi
/aɲi/
สวัสดี
nasi sukna
/nasi sukna/
ขอบคุณ
nasi
/nasi/
ดี
atom
/atom/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tani, Western) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาอาดี | ภาษาซองคา | ภาษาบัลติ | ภาษาตังคุลนากา | ภาษาลาดักห์ | ภาษาทิเบตคลาสสิกเชิงพิธีกรรม | ภาษาฮากาชิน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | ihi /ihi/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ze /ze/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ti /ti/ |
| ไฟ | emi /emi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | mei /mei/ | མེ /me/ | མེ /me/ | mei /mei/ |
| ดวงอาทิตย์ | donyi /doɲi/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | nyithui /ɲitʰui/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ni /ni/ |
| ดวงจันทร์ | polo /polo/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | lai /lai/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | thla /tʰla/ |
| ดาว | takar /takar/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | sira /siraː/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | arfi /ʔarfi/ |
| แม่ | ane /ane/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ina /ina/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | nu /nu/ |
| พ่อ | abu /abu/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | apa /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ | pa /pa/ |
| ฉัน | ngo /ŋo/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | i /i/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | kei /kei/ |
| คุณ | no /no/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | na /na/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | nang /naŋ/ |
| ชื่อ | amin /amin/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | amin /amin/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | min /min/ |
| ตา | amik /amik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | mi /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | mit /mit/ |
| มือ | ali /ali/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | phei /pʰei/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | kut /kut/ |
| ใจ | gangki /ɡaŋki/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | mokyaba /mokjaba/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | lung /luŋ/ |
| รัก | kanom /kanom/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | cha /tʃa/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ | daw /daw/ |
| ต้นไม้ | esing /esiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | leiyik /leijik/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ |
| บ้าน | oekum /oekum/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | shim /ʃim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | inn /in/ |
| หมา | eki /eki/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ui /ui/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ui /ui/ |
| แมว | mero /meɾo/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | mibu /mibu/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | minu /minu/ |
| กิน | dod /dod/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ngui /ŋui/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ei /ei/ |
| ดื่ม | tunam /tunam/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | rai /rai/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | din /din/ |
| หนึ่ง | ako /ako/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | kha /kʰa/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | pakhat /pakʰat/ |
| สอง | anyi /aɲi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | khani /kʰani/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | pahnih /pahniʔ/ |
| สวัสดี | nasi sukna /nasi sukna/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | hayau /hajau/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ | na dam maw /na dam maw/ |
| ขอบคุณ | nasi /nasi/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ase /ase/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ka lawm /ka lawm/ |
| ดี | atom /atom/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | kahei /kahei/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | tha /tʰa/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก