🗾 โคคุจิ: อักษรฮันที่ญี่ปุ่นประดิษฐ์ขึ้นเอง

โคคุจิ — อักษรฮันที่ญี่ปุ่นสร้างขึ้นเอง

เมื่อญี่ปุ่นรับอักษรฮันมาในคริสต์ศตวรรษที่ 5–6 มีแนวคิดหลายอย่างของญี่ปุ่นที่ไม่มีคำเทียบเคียงในภาษาจีน นักเขียนญี่ปุ่นจึงค่อยๆ ประดิษฐ์ โคคุจิ (国字) ขึ้นเอง ส่วนใหญ่ใช้หลัก ไค-อิ (会意) คือนำส่วนประกอบที่มีความหมายมารวมกัน

ตัวอย่างที่น่าสนใจ

• 峠 (tōge, ช่องเขา): ภูเขา + บน-ล่าง ภาษาจีนไม่มีอักษรตัวเดียวสำหรับแนวคิดนี้
• 凧 (tako, ว่าว): ลม + ผ้า เกี่ยวกับวัฒนธรรมการเล่นว่าวของญี่ปุ่น
• 働 (hataraku, ทำงาน): คน + เคลื่อนไหว รวมอยู่ใน Jōyō และใช้ทุกวัน
• 雫 (shizuku, หยดน้ำ): ฝน + ลง สื่อภาพได้อย่างกวีนิพนธ์
• 笹 (sasa, ไผ่แคระ): ไผ่ + 世 (อ่านว่า yo พ้องกับ yo ที่แปลว่าข้อไผ่ บางตำราถือว่าส่วนล่างเป็นรูปย่อของ 葉 ที่แปลว่าใบไม้) พืชสำคัญในเทศกาลทานาบาตะ

ทำไมญี่ปุ่นต้องการ แต่จีนไม่ต้องการ?

ภูมิประเทศภูเขาสูงชัน วัฒนธรรมการประมงชายฝั่ง และพืชพรรณเฉพาะถิ่น ทำให้คำศัพท์จีนดั้งเดิมไม่เพียงพอ จีนมักใช้คำประสม ส่วนญี่ปุ่นเลือกสร้างอักษรใหม่

กระแสย้อนกลับ

โคคุจิบางตัวเดินทางกลับไปจีน 鱈 (ปลาค็อด) เข้าสู่ภาษากวางตุ้งและจีนกลางหลังญี่ปุ่นเปิดประเทศ 腺 (sen, ต่อม) ซึ่งอูดางาวะ เก็นชิน นักวิชาการรังงากุ (วิชาแบบดัตช์) สมัยเอโดะ ประดิษฐ์ขึ้นในปี 1805 ก็เข้าสู่ภาษาจีนเช่นกัน และปัจจุบันเป็นอักษรมาตรฐานที่แปลว่าต่อม อ่านว่า xiàn