Kirikirʔis
Kiwichita
Caddoan (Northern Caddoan)
Wichita is a Northern Caddoan language of Oklahoma famous for lacking a bilabial stop /p/ entirely — a typologically extreme rarity worldwide. Its polysynthetic verbs can express whole sentences in a single word, and a glottal stop ʔ and long vowels are phonemically contrastive.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiwichita
Maji
kicʔa
/kit͡sʔa/
Moto
hatʔihks
/hatʔihks/
Jua
saːkihirikiʔis
/saːkihiɾikiʔis/
Mwezi
—
/—/
Mama
ʔatsi
/ʔatsi/
Baba
ʔaːsi
/ʔaːsi/
Kula
taʔac
/taʔat͡s/
Kunywa
kiːckiriʔeːhirʔa
/kiːt͡skiɾiʔeːhiɾʔa/
Upendo
—
/—/
Moyo
kaːc
/kaːt͡s/
Mti
tahaːriʔ
/tahaːɾiʔ/
Nyumba
kaːhikʔa
/kaːhikʔa/
Mbwa
kicʔariːh
/kit͡sʔaɾiːh/
Paka
—
/—/
Mkono
ʔiskʔa
/ʔiskʔa/
Jicho
kiriːkihinaʔ
/kiɾiːkihinaʔ/
Habari
nakahaʔahirʔa
/nakahaʔahiɾʔa/
Asante
—
/—/
Moja
cʔiːʔas
/t͡sʔiːʔas/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Rood, David S. (1976) Wichita Grammar. New York: Garland.
- Rood, David S. (1975) The Implications of Wichita Phonology. Language 51(2):315-337.
- Glottolog: Wichita
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Caddoan (Northern Caddoan) zinazohusiana
| Maana | Kiwichita | Kifaliska | Kituyuca | Kioska | Kineko | Kimesapi | Kiveneti |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | kicʔa /kit͡sʔa/ | — /—/ | oko /oko/ | — /—/ | wai /wai/ | — /—/ | ouriom /ˈou.ri.om/ |
| Moto | hatʔihks /hatʔihks/ | — /—/ | pekãbẽ /pekãbẽ/ | — /—/ | titɛ /titɛ/ | — /—/ | — /—/ |
| Jua | saːkihirikiʔis /saːkihiɾikiʔis/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | aatʌ /aːtʌ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mwezi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mama | ʔatsi /ʔatsi/ | — /—/ | pakó /pakó/ | maatúf /maːtof/ | — /—/ | — /—/ | matur /ˈma.tur/ |
| Baba | ʔaːsi /ʔaːsi/ | pater /ˈpa.ter/ | — /—/ | patír /patiːr/ | — /—/ | ana /ˈana/ | — /—/ |
| Kula | taʔac /taʔat͡s/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | nei /nei/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | kiːckiriʔeːhirʔa /kiːt͡skiɾiʔeːhiɾʔa/ | pipafo /ˈpi.pa.foː/ | sĩdĩ /sĩdĩ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moyo | kaːc /kaːt͡s/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | tahaːriʔ /tahaːɾiʔ/ | — /—/ | yukɨgɨ /jukɨɡɨ/ | — /—/ | tei /tei/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyumba | kaːhikʔa /kaːhikʔa/ | — /—/ | — /—/ | trííbúm /triːbom/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | kicʔariːh /kit͡sʔaɾiːh/ | — /—/ | diayi /diaji/ | — /—/ | gonʌ /ɡonʌ/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | ʔiskʔa /ʔiskʔa/ | — /—/ | — /—/ | manim /manim/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jicho | kiriːkihinaʔ /kiɾiːkihinaʔ/ | — /—/ | kapea /kapea/ | — /—/ | ta /ta/ | — /—/ | — /—/ |
| Habari | nakahaʔahirʔa /nakahaʔahiɾʔa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | cʔiːʔas /t͡sʔiːʔas/ | oinos /ˈoi̯.nos/ | sika /sika/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.