Dohkapuara
Kituyuca
Tukanoan (Eastern)
Kituyuka ni lugha ya familia ya Tukano ya mashariki katika kaskazini-magharibi mwa Amazoni, mfano wa kitabu cha vidokezo vya lazima vya chanzo cha taarifa (evidentiality). Kila kitenzi cha umbo timilifu lazima kibainishe chanzo cha taarifa cha msemaji kwa mojawapo ya viashiria vitano — cha kuona, kisicho cha kuona, cha kuhitimisha, cha kudhaniwa na cha kuripotiwa — hivyo "John alicheza mpira wa miguu" hakitafsiriwi bila kuwasilisha pia JINSI msemaji ajuavyo. Wasemaji takriban 800-1,000 kandokando ya mto Vaupés mpakani mwa Kolombia-Brazili.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kituyuca
Maji
oko
/oko/
Moto
pekãbẽ
/pekãbẽ/
Jua
—
/—/
Mwezi
—
/—/
Mama
pakó
/pakó/
Baba
—
/—/
Kula
—
/—/
Kunywa
sĩdĩ
/sĩdĩ/
Upendo
—
/—/
Moyo
—
/—/
Mti
yukɨgɨ
/jukɨɡɨ/
Nyumba
—
/—/
Mbwa
diayi
/diaji/
Paka
—
/—/
Mkono
—
/—/
Jicho
kapea
/kapea/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Moja
sika
/sika/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Barnes, Janet (1984) "Evidentials in the Tuyuca verb" IJAL 50:255-271
- Aikhenvald, Alexandra Y. (2004) Evidentiality (Oxford University Press)
- Stenzel, Kristine (2007) "The semantics of serial verb constructions" Boletim do Museu Paraense Emílio Goeldi
- Glottolog: Tuyuca
- Ethnologue: tue
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Tukanoan (Eastern) zinazohusiana
| Maana | Kituyuca | Kiveneti | Kigoguryeo | Lugha ya Ishara ya Nikaragua | Kidamin | Kitartessian | Kiliburnia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | oko /oko/ | ouriom /ˈou.ri.om/ | 買 /*mai/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moto | pekãbẽ /pekãbẽ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | l!ii /lǃiː/ | — /—/ | — /—/ |
| Jua | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mwezi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mama | pakó /pakó/ | matur /ˈma.tur/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baba | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | sĩdĩ /sĩdĩ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moyo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | yukɨgɨ /jukɨɡɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyumba | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | diayi /diaji/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jicho | kapea /kapea/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | sika /sika/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.