ЦӀаIхна миз

Kitsakur

Kaukasia ya Kaskazini-Mashariki (Kilezgi, kikundi kidogo cha Aghul-Tabasaran-Tsakhur)

FamiliaKaukasia ya Kaskazini-Mashariki (Kilezgi, kikundi kidogo cha Aghul-Tabasaran-Tsakhur) Wasemaji~13K (Urusi ~10K + Azerbaijani ~3K) HatiKisirili NchiUrusi Lugha rasmiUrusi (walio wachache wanaotambuliwa wa Dagestan); Azerbaijan (walio wachache wanaotambuliwa) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3tkr

Kitsakhur (ЦӀаIхна миз au Yiqby kwa jina la asili) ni lugha ya Kikaukasia ya Kaskazini-Mashariki (Kilezgi) ya kusini mwa Daghestan na kaskazini-mashariki mwa Azabajani jirani. Watsakhur kwa kawaida ni wafugaji wahamao wa msimu ambao malisho yao ya kiangazi yapo katika Kaukasia ya juu na malisho ya kipupwe katika nyanda za chini za Azabajani. Kitsakhur kinashiriki alama bainifu za kitaipolojia za familia ya Kilezgi: hazina tajiri ya konsonanti zenye sauti za ejective, mpangilio wa ergative-absolutive, madaraja manne ya nomino, na mofolojia tata ya kisarufi ya hali za kimahali (takriban hali 17 ikiwemo ugawaji-mdogo wa kimahali). Mfumo wa maandishi wa Kisirili wa mwaka 1992 ulipitishwa chini ya sera ya lugha za walio wachache ya Daghestan.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kitsakur

Maji

хьад

/ħad/

Moto

цӏай

/tsʼaj/

Jua

верг

/verɡ/

Mwezi

ваз

/vaz/

Nyota

хане

/χanɛ/

Mama

йед

/jed/

Baba

дакӏ

/dakʼ/

Mimi

зы

/zɨ/

Wewe

ғу

/ʁu/

Jina

до

/do/

Jicho

ул

/ul/

Mkono

хыл

/xəl/

Moyo

йикӏ

/jikʼ/

Upendo

ыкӏикна

/əkʼikna/

Mti

йывон

/jəvon/

Nyumba

хав

/xav/

Mbwa

хӏвай

/ħʷaj/

Paka

кӏет

/kʼet/

Kula

аӏкӏвыс

/aʕkʷʼəs/

Kunywa

ийыхьес

/iijəħes/

Moja

са

/sa/

Mbili

къвад

/qʼʷad/

Habari

салам

/salam/

Asante

бахытыд

/baxətəd/

Nzuri

йишда

/jiʃda/

Kekeo

гукки

/ɡukːi/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za NE Caucasian (Lezgic, Aghul-Tabasaran-Tsakhur subgroup) zinazohusiana

Maana KitsakurKirutulKibudukhKiaghulKitabasaranKikryzKilezgi
Maji хьад /ħad/ хьед /ħed/ хьед /ħed/ хьед /ħed/ штар /ʃtar/ xed /xed/ яд /jad/
Moto цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/ ts'a /tsʼa/ цӏай /tsʼaj/
Jua верг /verɡ/ варагъ /waraʁ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/ vïrïğ /vɨrɨʁ/ рагъ /raʁ/
Mwezi ваз /vaz/ ваз /waz/ ваз /vaz/ ваз /vaz/ варз /varz/ vats /vats/ варз /varz/
Nyota хане /χanɛ/ хед /χed/ хед /χed/ гъед /ʁed/ хяд /xæd/ xed /xed/ гъед /ʁed/
Mama йед /jed/ нин /nin/ баб /bab/ баб /bab/ баб /bab/ dada /dada/ диде /dide/
Baba дакӏ /dakʼ/ дид /did/ дада /dada/ ада /ada/ дад /dad/ buba /buba/ буба /buba/
Mimi зы /zɨ/ зы /zɨ/ зы /zɨ/ зун /zun/ узу /uzu/ zin /zin/ зун /zun/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.