МыхӀабишды чӀел

Kirutul

NE Caucasian (Lezgic, Tsakhur-Rutul subgroup)

FamiliaNE Caucasian (Lezgic, Tsakhur-Rutul subgroup) Wasemaji~30,000 HatiCyrillic (since 1990) NchiRussia (Dagestan), Azerbaijan Lugha rasmiRussia (recognized minority of Dagestan, literary language since 1990) ISO 639-3rut Glottocoderutu1240

Rutul (МыхӀабишды чӀел / Myhabišdy čʼel — literally "language of the Mukhad people") is a Northeast Caucasian language of the Tsakhur-Rutul subgroup of the Lezgic branch, spoken by around 30,000 people in the Rutulsky District of southern Dagestan and a handful of villages in the Sheki area of Azerbaijan. Within Lezgic, Rutul forms a coordinate node with its closest relative Tsakhur (tkr). Typologically Rutul shows the canonical Lezgic profile: large consonant inventory with ejective and pharyngealized series, ergative-absolutive alignment, four noun classes (masculine, feminine, two non-human), and an elaborate spatial case system. Rutul became a written language only in 1990 when a Cyrillic-based orthography was adopted under Dagestan's minority-language program, and instruction in Rutul began in the early 1990s.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kirutul

Maji

хьед

/ħed/

Moto

цӏай

/tsʼaj/

Jua

варагъ

/waraʁ/

Mwezi

ваз

/waz/

Mama

нин

/nin/

Baba

дид

/did/

Kula

ухьун

/uħun/

Kunywa

эджин

/edʒin/

Upendo

/—/

Moyo

юкӏ

/jukʼ/

Mti

хыл

/χɨl/

Nyumba

хал

/χal/

Mbwa

хыних

/χɨniχ/

Paka

гету

/ɡetu/

Mkono

хыл

/χɨl/

Jicho

ул

/ul/

Habari

салам

/salam/

Asante

/—/

Moja

са

/sa/

Nzuri

йишды

/jiʃdɨ/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za NE Caucasian (Lezgic, Tsakhur-Rutul subgroup) zinazohusiana

Maana KirutulKibudukhKiaghulKitsakurKitabasaranKikryzKilezgi
Maji хьед /ħed/ хьед /ħed/ хьед /ħed/ хьад /ħad/ штар /ʃtar/ xed /xed/ яд /jad/
Moto цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/ ts'a /t͡sʼa/ цӏай /tsʼaj/
Jua варагъ /waraʁ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/ верг /verɡ/ рагъ /raʁ/ vïrïğ /vɨrɨʁ/ рагъ /raʁ/
Mwezi ваз /waz/ ваз /vaz/ ваз /vaz/ ваз /vaz/ варз /varz/ vats /vat͡s/ варз /varz/
Mama нин /nin/ баб /bab/ баб /bab/ йед /jed/ бай /baj/ dada /dada/ диде /dide/
Baba дид /did/ дада /dada/ ада /ada/ дакӏ /dakʼ/ дад /dad/ buba /buba/ буба /buba/
Kula ухьун /uħun/ ухьун /uħun/ ифи /ifi/ аӏкӏвыс /aʕkʷʼəs/ ипӏуб /ipʼub/ ulkura /ulˈkura/ тӏуьн /tʼyn/
Kunywa эджин /edʒin/ эджи /edʒi/ ахъан /aqʼan/ ийыхьес /iijəħes/ ужуб /uʒub/ hatsra /hat͡sˈra/ хъун /qun/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.