Armâneashti
Kiaromani
Kihindi-Ulaya (Kiitaliki, Kiromance, mashariki Kiromance / Balkan Romance)
Kiaromania (kinachojulikana pia kama Kimasedo-Rumania au Kivlach) ni lugha ya Kiromance ya Mashariki ya familia ya Kihindi-Kizungu, inayohusiana kwa karibu na Kirumania, inayozungumzwa na jamii za Waaromania (Wavlach) za kusini mwa Balkan. Ina wazungumzaji wapatao 100,000–350,000 waliotawanyika katika Ugiriki, Albania, Masedonia ya Kaskazini, Bulgaria, Rumania na Serbia, bila nchi moja ya asili. Huandikwa hasa kwa alfabeti ya Kilatini kwa tahajia kadhaa zinazoshindana, huhifadhi sifa nyingi za Kilatini za kale na ushawishi mkubwa wa Kigiriki, na inaainishwa kama lugha ya wachache iliyo hatarini.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiaromani
Maji
apâ
/ˈapɨ/
Moto
foc
/fok/
Jua
soare
/ˈso̯are/
Mwezi
lunâ
/ˈlunɨ/
Nyota
steauã
/ˈste̯awə/
Mama
mumâ
/ˈmumɨ/
Baba
tatâ
/ˈtatɨ/
Mimi
io
/jo/
Wewe
tu
/tu/
Jina
numã
/ˈnumə/
Jicho
oclju
/ˈokʎu/
Mkono
mânâ
/ˈmɨnɨ/
Moyo
inimâ
/ˈinimɨ/
Upendo
vreari
/ˈvreari/
Mti
arbur
/ˈarbur/
Nyumba
casâ
/ˈkasɨ/
Mbwa
câni
/ˈkɨni/
Paka
cãtushã
/kɨˈtuʃɨ/
Kula
mâcari
/mɨˈkari/
Kunywa
beari
/ˈbeari/
Moja
unu
/ˈunu/
Mbili
doi
/doj/
Habari
bunâ-vã ziuâ
/ˈbunɨ vɨ ˈziwɨ/
Asante
haristo
/hariˈsto/
Nzuri
bun
/bun/
Kekeo
cuc
/kuk/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Italic, Romance, Eastern Romance / Balkan Romance) zinazohusiana
| Maana | Kiaromani | Kiromania cha Megleno | Kiromania | Interlingue | Kichavacano | Kiitaliano (cha enzi ya Dante) | Kihispania cha kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | apâ /ˈapɨ/ | apâ /ˈapɨ/ | apă /apə/ | aqua /ˈakwa/ | agua /ˈaɡwa/ | acqua /ˈakːwa/ | agua /ˈaɣwa/ |
| Moto | foc /fok/ | foc /fok/ | foc /fok/ | foy /foj/ | fuego /ˈfweɡo/ | foco /ˈfɔko/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Jua | soare /ˈso̯are/ | soari /ˈsoari/ | soare /so̯are/ | sole /ˈsole/ | sol /sol/ | sole /ˈsole/ | sol /sol/ |
| Mwezi | lunâ /ˈlunɨ/ | lunâ /ˈlunɨ/ | lună /lunə/ | lune /ˈlune/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | steauã /ˈste̯awə/ | steauã /ˈste̯awə/ | stea /ste̯a/ | stelle /ˈstele/ | estrella /esˈtɾeja/ | stella /ˈstella/ | estrella /esˈtɾeʎa/ |
| Mama | mumâ /ˈmumɨ/ | mumâ /ˈmumɨ/ | mamă /mamə/ | matre /ˈmatre/ | nana /ˈnana/ | madre /ˈmaːdre/ | madre /ˈmaðre/ |
| Baba | tatâ /ˈtatɨ/ | tatâ /ˈtatɨ/ | tată /tatə/ | patre /ˈpatre/ | tata /ˈtata/ | padre /ˈpaːdre/ | padre /ˈpaðre/ |
| Mimi | io /jo/ | io /jo/ | eu /jew/ | yo /jo/ | yo /jo/ | io /ˈio/ | yo /jo/ |
| Wewe | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /ˈtu/ | tú /tu/ |
| Jina | numã /ˈnumə/ | numi /ˈnumi/ | nume /ˈnume/ | nómine /ˈnomine/ | nombre /ˈnombɾe/ | nome /ˈnoːme/ | nombre /ˈnombɾe/ |
| Jicho | oclju /ˈokʎu/ | ocl /okl/ | ochi /okʲ/ | ocul /oˈkul/ | ojo /ˈoho/ | occhio /ˈɔkːjo/ | ojo /ˈoʒo/ |
| Mkono | mânâ /ˈmɨnɨ/ | mâna /ˈmɨna/ | mână /mɨnə/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ |
| Moyo | inimâ /ˈinimɨ/ | inima /ˈinima/ | inimă /inimə/ | cordie /ˈkordie/ | corazón /koraˈson/ | core /ˈkɔre/ | coraçón /koɾaˈtson/ |
| Upendo | vreari /ˈvreari/ | ublami /ˈublami/ | iubire /jubire/ | amore /aˈmore/ | ama /ˈama/ | amore /aˈmore/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Mti | arbur /ˈarbur/ | lemnu /lemnu/ | copac /kopak/ | árbor /ˈarbor/ | árbol /ˈaɾbol/ | albero /ˈalbero/ | árbor /ˈaɾβoɾ/ |
| Nyumba | casâ /ˈkasɨ/ | casa /ˈkasa/ | casă /kasə/ | dom /dom/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkaza/ |
| Mbwa | câni /ˈkɨni/ | câni /ˈkɨni/ | câine /kɨine/ | cane /ˈkane/ | perro /ˈpeɾo/ | cane /ˈkane/ | can /kan/ |
| Paka | cãtushã /kɨˈtuʃɨ/ | mâța /ˈmɨtsa/ | pisică /pisikə/ | cat /kat/ | gato /ˈɡato/ | gatto /ˈɡatːo/ | gato /ˈɡato/ |
| Kula | mâcari /mɨˈkari/ | mâcari /mɨˈkari/ | a mânca /a mɨnka/ | manjar /manˈʒar/ | come /koˈme/ | mangiare /manˈdʒare/ | comer /koˈmeɾ/ |
| Kunywa | beari /ˈbeari/ | beari /ˈbeari/ | a bea /a be̯a/ | trincar /trinˈkar/ | bebe /beˈbe/ | bevere /ˈbevere/ | bever /beˈveɾ/ |
| Moja | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | unu /unu/ | un /un/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ |
| Mbili | doi /doj/ | doi /doj/ | doi /doj/ | du /du/ | dos /dos/ | due /ˈduːe/ | dos /dos/ |
| Habari | bunâ-vã ziuâ /ˈbunɨ vɨ ˈziwɨ/ | ubavu /uˈbavu/ | salut /salut/ | salute /saˈlute/ | buenas /ˈbwenas/ | salute /saˈlute/ | salud /saˈlud/ |
| Asante | haristo /hariˈsto/ | hăirau /hɨiˈrau/ | mulțumesc /multsumesk/ | mersí /merˈsi/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | mercede /merˈtʃede/ | mercedes /meɾˈtseðes/ |
| Nzuri | bun /bun/ | bunu /ˈbunu/ | bun /bun/ | bon /bon/ | bueno /ˈbweno/ | buono /ˈbwɔno/ | bueno /ˈbweno/ |
| Kekeo | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cucú /kuˈku/ | — | cucco /ˈkukko/ | cuco /ˈkuko/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.