Chavacano
Kichavacano
Krioli yenye msingi wa Kihispania
Chavacano (pia Chabacano, "Kihispania kilichovunjika") humaanisha familia ya lahaja za krioli zenye msingi wa Kihispania za Ufilipino, ambapo Kizamboangueño ndicho kikubwa zaidi na chenye uhai zaidi kwa mbali. Tabaka la juu la kileksika la Kihispania (~85%) hutandaza juu ya tabaka tandiko la kisarufi na kipokeo la Hiligaynon, Cebuano na Tagalog, likizalisha sifa bainifu: mpangilio SVO (dhidi ya VSO/VOS ya Kifilipino), kutokuwepo kwa upatanisho wa nomino-kitenzi wa Kihispania, kiashiria cha wingi "manga" (kutoka mga ya Kitagalogi), viashiria vya hali vya kabla ya kitenzi: timilifu "ya" / wakati ujao "ay" / endelevu "ta". Chavacano ndiyo krioli pekee yenye msingi wa Kihispania iliyobaki Asia (nyingine — Ternateño, Caviteño — zimekaribia kutoweka). Tamaduni kubwa ya kifasihi tangu karne ya 19, ikijumuisha gazeti El Tiempo de Zamboanga.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kichavacano
Maji
agua
/ˈaɡwa/
Moto
fuego
/ˈfweɡo/
Jua
sol
/sol/
Mwezi
luna
/ˈluna/
Nyota
estrella
/esˈtɾeja/
Mama
nana
/ˈnana/
Baba
tata
/ˈtata/
Mimi
yo
/jo/
Wewe
tu
/tu/
Jina
nombre
/ˈnombɾe/
Jicho
ojo
/ˈoho/
Mkono
mano
/ˈmano/
Moyo
corazón
/koraˈson/
Upendo
ama
/ˈama/
Mti
árbol
/ˈaɾbol/
Nyumba
casa
/ˈkasa/
Mbwa
perro
/ˈpeɾo/
Paka
gato
/ˈɡato/
Kula
come
/koˈme/
Kunywa
bebe
/beˈbe/
Moja
uno
/ˈuno/
Mbili
dos
/dos/
Habari
buenas
/ˈbwenas/
Asante
gracias
/ˈɡɾasjas/
Nzuri
bueno
/ˈbweno/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Spanish-based creole zinazohusiana
| Maana | Kichavacano | Kihispania | Kihispania cha Zama za Dhahabu | Kihispania cha Paraguay | Kihispania cha kale | Kiekstremadura | Kiaragon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | agua /ˈaɡwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | augua /ˈawɡwa/ |
| Moto | fuego /ˈfweɡo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | huegu /ˈweɣu/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Jua | sol /sol/ | sol /sol/ | sol /sol/ | sol /ˈsol/ | sol /sol/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ |
| Mwezi | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | estrella /esˈtɾeja/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʝa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /ehˈtɾeʎa/ | estrela /esˈtɾela/ |
| Mama | nana /ˈnana/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmadɾe/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmaðre/ | mai /mai/ | mai /maj/ |
| Baba | tata /ˈtata/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpadɾe/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpaðre/ | pairi /ˈpajɾi/ | pai /paj/ |
| Mimi | yo /jo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | yo /jo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ |
| Wewe | tu /tu/ | tú /tu/ | tú /tu/ | vos /bos/ | tú /tu/ | tú /tu/ | tu /tu/ |
| Jina | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombri /ˈnombɾi/ | nombre /ˈnombɾe/ |
| Jicho | ojo /ˈoho/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoʃo/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoʒo/ | oju /ˈohu/ | güello /ˈɣweʎo/ |
| Mkono | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmano/ |
| Moyo | corazón /koraˈson/ | corazón /koɾaˈθon/ | coraçón /koɾaˈtson/ | corazón /koɾaˈson/ | coraçón /koɾaˈtson/ | curaçón /kuɾaˈsɔn/ | corazón /koɾaˈθon/ |
| Upendo | ama /ˈama/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amol /aˈmol/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Mti | árbol /ˈaɾbol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbor /ˈaɾβoɾ/ | arbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ |
| Nyumba | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ |
| Mbwa | perro /ˈpeɾo/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ | can /kan/ | perru /ˈpɛru/ | can /kan/ |
| Paka | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gatu /ˈɣatu/ | gato /ˈɡato/ |
| Kula | come /koˈme/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comel /koˈmel/ | minchar /minˈtʃaɾ/ |
| Kunywa | bebe /beˈbe/ | beber /beˈβeɾ/ | beuer /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | bever /beˈveɾ/ | bebel /beˈβel/ | beber /beˈβeɾ/ |
| Moja | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | un /un/ | un /un/ |
| Mbili | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ |
| Habari | buenas /ˈbwenas/ | hola /ˈola/ | Dios os guarde /djos os ˈɡwaɾde/ | hola /ˈola/ | salud /saˈlud/ | salú /saˈlu/ | hola /ˈola/ |
| Asante | gracias /ˈɡɾasjas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ | gracias /ˈɡɾatsjas/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | mercedes /meɾˈtseðes/ | gracias /ˈɣɾasjas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ |
| Nzuri | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.