לשון חכמים
Kiebrania cha Mishna
Kiafro-Asia (Kisemiti, kati, Northwest, Canaanite, Kiebrania) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kiebrania cha Kimishna (לשון חכמים leshon ḥakhamim, "lugha ya wahenga", takriban 70-200 BK) ni Kiebrania cha baada ya Biblia kilichotumika katika Mishna (iliyokusanywa karibu 200 BK na Yuda ha-Nasi), Tosefta, Midrashim za awali, na sehemu za Kiebrania za Talmud ya Babeli na ya Yerusalemu. Hutofautiana na Kiebrania cha Biblia (hbo) kwa: maneno mengi yaliyokopwa kutoka Kiaramu na Kigiriki (אילן ʔilan "mti", חתול ḥatul "paka", na istilahi nyingi za kisheria/kilimo), kupotea kwa nyakati za usimulizi za waw-consecutive, mpangilio thabiti wa maneno unaoelekea SVO, mfumo uliopanuliwa wa vitenzi-shirikishi kama wakati uliopo wa kawaida, na msamiati maalum wa kirabi. Kiliendelea kuwepo kama lugha ya maandishi/kitaaluma baada ya kutoweka kama lugha ya mazungumzo karibu 200 BK; bado ni umbo la Kiebrania linalofundishwa katika yeshivot kwa ajili ya kusoma Talmud na Mishna. Hutofautiana na Kiebrania cha Biblia (hbo) na vile vile Kiebrania cha kisasa cha Israeli (he), ingawa ufufuo wa Kiebrania cha kisasa ulichota kutoka kwa misajili yote miwili.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiebrania cha Mishna
Maji
מים
/majim/
Moto
אש
/ʔeʃ/
Jua
חמה
/ħamːa/
Mwezi
לבנה
/levɑnɑ/
Nyota
כּוֹכָב
/koˈxav/
Mama
אם
/ʔem/
Baba
אב
/ʔɑv/
Mimi
אֲנִי
/ʔaˈni/
Wewe
אַתָּה
/ʔaˈta/
Jina
שֵׁם
/ʃem/
Jicho
עין
/ʕajin/
Mkono
יד
/jɑd/
Moyo
לב
/lev/
Upendo
אהבה
/ʔɑhɑvɑ/
Mti
אילן
/ʔilɑn/
Nyumba
בית
/bajit/
Mbwa
כלב
/kelev/
Paka
חתול
/ħɑtul/
Kula
אוכל
/ʔoχel/
Kunywa
שותה
/ʃote/
Moja
אחד
/ʔeħɑd/
Mbili
שְׁנַיִם
/ʃəˈnajim/
Habari
שלום
/ʃɑlom/
Asante
תודה
/todɑ/
Nzuri
טוב
/tov/
Sushi
טָרִית
/tˤaːˈrit/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Semitic, Central, Northwest, Canaanite, Hebrew) zinazohusiana
| Maana | Kiebrania cha Mishna | Kiebrania | Kipuniki | Kiebrania cha Kibiblia | Kifoinike | Kiaramu cha Kale | Kisaba |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | מים /majim/ | מים /majim/ | 𐤌𐤉𐤌 /majim/ | מים /majim/ | 𐤌𐤌 /meːm/ | מין /majin/ | 𐩣𐩥 /maw/ |
| Moto | אש /ʔeʃ/ | אש /eʃ/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | אש /ʔeʃ/ | 𐤀𐤔 /ʔeʃ/ | נור /nuːr/ | 𐩱𐩪 /ʔas/ |
| Jua | חמה /ħamːa/ | שמש /ʃemeʃ/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | שמש /ʃemeʃ/ | 𐤔𐤌𐤔 /ʃameʃ/ | שמש /ʃamʃ/ | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ |
| Mwezi | לבנה /levɑnɑ/ | ירח /jaˈʁeaχ/ | 𐤉𐤓𐤇 /jeraħ/ | ירח /jɔːreːaħ/ | 𐤉𐤓𐤇 /jaræħ/ | שהר /sahr/ | 𐩥𐩧𐩭 /warχ/ |
| Nyota | כּוֹכָב /koˈxav/ | כוכב /koˈxav/ | 𐤊𐤊𐤁 /koːkab/ | כּוֹכָב /koːˈxaːv/ | 𐤊𐤊𐤁 /koːkab/ | כוכב /kawkab/ | 𐩫𐩨𐩫𐩨 /kabkab/ |
| Mama | אם /ʔem/ | אמא /ima/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | אם /ʔeːm/ | 𐤀𐤌 /ʔem/ | אמ /ʔem/ | 𐩱𐩣 /ʔumm/ |
| Baba | אב /ʔɑv/ | אבא /aba/ | 𐤀𐤁 /ʔav/ | אב /ʔɔːv/ | 𐤀𐤁 /ʔab/ | אב /ʔab/ | 𐩱𐩨 /ʔab/ |
| Mimi | אֲנִי /ʔaˈni/ | אני /aˈni/ | 𐤀𐤍𐤊 /ʔanoːk/ | אֲנִי /ʔaˈniː/ | 𐤀𐤍𐤊 /ʔanoːkiː/ | אנה /ʔanaː/ | 𐩱𐩬 /ʔana/ |
| Wewe | אַתָּה /ʔaˈta/ | אתה /aˈta/ | 𐤀𐤕 /ʔatta/ | אַתָּה /ʔatˈtaː/ | 𐤀𐤕 /ʔatta/ | אנת /ʔantaː/ | 𐩱𐩬𐩩 /ʔanta/ |
| Jina | שֵׁם /ʃem/ | שם /ʃem/ | 𐤔𐤌 /ʃem/ | שֵׁם /ʃeːm/ | 𐤔𐤌 /ʃem/ | שם /ʃum/ | 𐩪𐩣 /sim/ |
| Jicho | עין /ʕajin/ | עין /ajin/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | עין /ʕajin/ | 𐤏𐤍 /ʕajin/ | עין /ʕajn/ | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ |
| Mkono | יד /jɑd/ | יד /jad/ | 𐤉𐤃 /jad/ | יד /jɔːð/ | 𐤉𐤃 /jad/ | יד /jad/ | 𐩺𐩵 /jad/ |
| Moyo | לב /lev/ | לב /lev/ | 𐤋𐤁 /lib/ | לב /leːv/ | 𐤋𐤁 /lib/ | לב /leb/ | 𐩡𐩨 /lubb/ |
| Upendo | אהבה /ʔɑhɑvɑ/ | אהבה /ahava/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | אהב /ʔɔːhav/ | 𐤀𐤇𐤁 /ʔaheb/ | רחם /raħem/ | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ |
| Mti | אילן /ʔilɑn/ | עץ /ets/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | עץ /ʕeːsˤ/ | 𐤏𐤑 /ʕesˤ/ | עץ /ʕeːsˤ/ | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ |
| Nyumba | בית /bajit/ | בית /bajit/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | בית /bajiθ/ | 𐤁𐤕 /bajit/ | בית /beːt/ | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ |
| Mbwa | כלב /kelev/ | כלב /kelev/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | כלב /kelev/ | 𐤊𐤋𐤁 /kalb/ | כלב /kalb/ | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ |
| Paka | חתול /ħɑtul/ | חתול /χatul/ | — /—/ | — /—/ | 𐤔𐤍𐤓 /ʃunaːr/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | אוכל /ʔoχel/ | לאכול /leχol/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | אכל /ʔɔːxal/ | 𐤀𐤊𐤋 /ʔakal/ | אכל /ʔakal/ | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ |
| Kunywa | שותה /ʃote/ | לשתות /liʃtot/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | שתה /ʃɔːθɔː/ | 𐤔𐤕 /ʃat/ | שתה /ʃataː/ | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ |
| Moja | אחד /ʔeħɑd/ | אחד /eχad/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | אחד /ʔeħɔːð/ | 𐤀𐤇𐤃 /ʔeħad/ | חד /ħad/ | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ |
| Mbili | שְׁנַיִם /ʃəˈnajim/ | שתיים /ʃˈtajim/ | 𐤔𐤍𐤌 /ʃnem/ | שְׁנַיִם /ʃəˈnajim/ | 𐤔𐤍𐤌 /ʃnem/ | תרין /treːn/ | 𐩻𐩬𐩺 /θanay/ |
| Habari | שלום /ʃɑlom/ | שלום /ʃalom/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | שלום /ʃɔːloːm/ | 𐤔𐤋𐤌 /ʃalom/ | שלם /ʃəlaːm/ | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ |
| Asante | תודה /todɑ/ | תודה /toda/ | — /—/ | תודה /toːðɔː/ | — /—/ | — /—/ | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ |
| Nzuri | טוב /tov/ | טוב /tov/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | טוב /tˤoːv/ | 𐤈𐤁 /tˤob/ | טב /tˤab/ | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ |
| Sushi | טָרִית /tˤaːˈrit/ | סושי /ˈsuʃi/ | — | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.