Haausqyaix
Kibouyei
Kikra-Dai (Tai, kaskazini)
Kibouyei ni lugha ya Kitai-Kadai inayohusiana kwa karibu na Kizhuang cha Kaskazini; kwa pamoja zinaunda mfululizo wa lahaja. Othografia yake ya Kilatini huonyesha toni 6 hadi 8 kwa kutumia herufi za mwisho wa silabi (l, x, z, q, h, j). Ina mapokeo ya muda mrefu ya maandiko ya kiibada katika hati za kale zilizotegemea wahusika wa Kichina.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibouyei
Maji
raamx
/raːm˧˩/
Moto
feih
/fei˧˩/
Jua
ngonzbyaaiz
/ŋon˩˩pjaːi˩˩/
Mwezi
ronh
/roːn˧˩/
Nyota
ndaux
/ʔdaːu˧/
Mama
meeh
/meː˧˩/
Baba
poh
/poː˧˩/
Mimi
gul
/ku˨˩/
Wewe
mengz
/məŋ˩/
Jina
mingz
/miŋ˩/
Jicho
daa
/daː˨˦/
Mkono
faengz
/faŋ˩˩/
Moyo
saamh
/saːm˧˩/
Upendo
gaais
/ɡaːi˥˧/
Mti
faix
/fai˧˩/
Nyumba
ranz
/raŋ˩˩/
Mbwa
ma
/ma˨˦/
Paka
meeuq
/meːu˧˧/
Kula
gianl
/ɡian˧˥/
Kunywa
gunl
/ɡuŋ˧˥/
Moja
ndeeul
/ndeːu˧˥/
Mbili
song
/soːŋ˨˦/
Habari
meez ndil
/meː˩˩ ndi˧˥/
Asante
gangzhainh
/ɡaŋ˩˩haiŋ˧˩/
Nzuri
ndil
/ndi˧˥/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Kra-Dai (Tai, Northern) zinazohusiana
| Maana | Kibouyei | Kizhuang | Kithai cha Song | Kitày | Tai Dam | Kinùng | Kithai (Kaskazini) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | raamx /raːm˧˩/ | 淰 /ɣam˦/ | น้ำ /nam˧˩/ | nặm /naːm˨˩/ | ꪙꪾꫂ /nam˦/ | nặm /naːm˨˩/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Moto | feih /fei˧˩/ | 火 /fei˧˥/ | ไฟ /faj˧˩/ | phầy /fəj˨˩/ | ꪼꪡ /fai˨˦/ | fầy /fəj˨˩/ | ไฟ /faj˥/ |
| Jua | ngonzbyaaiz /ŋon˩˩pjaːi˩˩/ | 日 /taŋ˧˥ŋon˧˥/ | ตะวัน /ta˩˧ wan˧/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | ꪼꪎ /sai˨˦/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ |
| Mwezi | ronh /roːn˧˩/ | 月 /dan˥/ | เดือน /dɯːan˧/ | bươn /bɯən˧˧/ | ꪒꪮꪙ /don˨˦/ | boon /boːn˧˧/ | เดือน /dɯːan˥/ |
| Nyota | ndaux /ʔdaːu˧/ | ndaundeiq /ɗaːu˨˦ɗei˧˥/ | ดาว /daːw˩/ | đao /daːw/ | ꪒꪱꪫ /daːw˧/ | đao /daːw/ | ดาว /daːw˧/ |
| Mama | meeh /meː˧˩/ | 𫱆 /me˨/ | แม่ /mɛː˧˩/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | ꪵꪶꪀ /mɛː˨˦/ | mé /mɛ˨˩˧/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Baba | poh /poː˧˩/ | boh /po˧/ | พ่อ /pʰɔː˧˩/ | pò /pɔ˨˩/ | ꪶꪜ /pɔ˨˦/ | pò /pɔ˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Mimi | gul /ku˨˩/ | gou /kou˨˦/ | กู /kuː˧/ | khỏi /xɔːj/ | kau /kaw˥/ | khỏi /xɔːj/ | ตู /tuː˩/ |
| Wewe | mengz /məŋ˩/ | mwngz /mɯŋ˧˩/ | มึง /mɯŋ˧/ | mừng /mɯŋ/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˧/ | mưng /mɯŋ/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ |
| Jina | mingz /miŋ˩/ | coh /ɕo˧/ | ชื่อ /tɕɯː˧˩/ | chứ /ɕɯ/ | chư /tɕɯ˧˩/ | chứ /ɕɯ/ | จื้อ /tɕɯː˧/ |
| Jicho | daa /daː˨˦/ | da /taː˨˦/ | ตา /taː˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ꪁꪎ /taː˨˦/ | tha /tʰaː˧˧/ | ต๋า /taː˩˧/ |
| Mkono | faengz /faŋ˩˩/ | fwngz /fɯŋ˧˩/ | มือ /mɯː˧/ | mừ /mɯ˨˩/ | ꪐꪮ /mɯ˨˦/ | mừ /mɯ˨˩/ | มือ /mɯː˥/ |
| Moyo | saamh /saːm˧˩/ | sim /sim˨˦/ | ใจ /tɕaj˧/ | chầy /tʃəj˨˩/ | ꪈꪲꪒ /tɕai˧/ | cấy /kəj˨˩˧/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ |
| Upendo | gaais /ɡaːi˥˧/ | 𭝚 /kjai˧˥/ | ฮัก /hak˥/ | hắc /hak˧˥/ | ꪥꪮꪀ /hak˧˩/ | rắc /rak˧˥/ | ฮัก /hak˧˥/ |
| Mti | faix /fai˧˩/ | faex /fai˦˨/ | ต้นไม้ /ton˧˩ maj˧˩/ | mạy /maːj˨˩/ | ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ /ton mai˨˦/ | mạy /maːj˨˩/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ |
| Nyumba | ranz /raŋ˩˩/ | 𭓨 /ɣan˧˥/ | เรือน /rɯːan˧/ | rườn /zɯən˨˩/ | ꪙꪮꪙ /hɯan˧˨/ | rườn /zɯən˨˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ |
| Mbwa | ma /ma˨˦/ | ma /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | ma /maː˧˧/ | ꪢꪱ /maː˨˦/ | ma /maː˧˧/ | หมา /maː˩˧/ |
| Paka | meeuq /meːu˧˧/ | meuz /meu˧˩/ | แมว /mɛːw˩˧/ | meo /meo˧˧/ | ꪵꪙꪺ /mɛːu˨˦/ | meo /meo˧˧/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Kula | gianl /ɡian˧˥/ | gwn /kɯn˨˦/ | กิน /kin˧/ | kin /kin˧˧/ | ꪀꪲꪙ /kin˨˦/ | kin /kin˧˧/ | กิ๋น /kin˩˧/ |
| Kunywa | gunl /ɡuŋ˧˥/ | gwn /kɯn˨˦/ | ดื่ม /dɯːm˧˩/ | uống /uəŋ˧˥/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨˦ nam˦/ | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ |
| Moja | ndeeul /ndeːu˧˥/ | 一 /it˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˩/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | ꪙꪲꪮꪉ /nɯŋ˨˦/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Mbili | song /soːŋ˨˦/ | song /θoːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | soong /soːŋ/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˧˩/ | soong /soːŋ/ | สอง /sɔːŋ˩/ |
| Habari | meez ndil /meː˩˩ ndi˧˥/ | mwngz ndei /mɯŋ˧˥dei˨˦/ | สบายดี /sa˩˧ baːj˩˧ diː˩˧/ | chào /tʃaːw˨˩/ | ꪎꪺꪎꪒꪲ /sa wad dii/ | choà /tʃɔaː˨˩/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ |
| Asante | gangzhainh /ɡaŋ˩˩haiŋ˧˩/ | dwgrengz mwngz /tɯk˧ɣeŋ˧˥mɯŋ˧˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˩˧ tɕaj˩˧/ | cảm ơn /kaːm˨˩˧ɤn˧˧/ | ꪒꪲ ꪎꪶꪙ /tɕɔp tɕai/ | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ |
| Nzuri | ndil /ndi˧˥/ | ndei /dei˨˦/ | ดี /diː˩˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ꪒꪲ /diː˨˦/ | đây /ɗəj˧˧/ | ดี /diː˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.