ꪼꪕꪒꪾ
Tai Dam
Kra-Dai (Tai, Southwestern, Northwestern)
Tai Dam ("Black Tai", from the traditional black-dyed clothing of women) is a Southwestern Tai language of northwestern Vietnam and adjacent Laos/China. The Tai Dam developed their own indigenous Tai Viet script (medieval, encoded in Unicode 5.2 / 2009) — distinct from Thai and Lao scripts in retaining Brahmic characteristics lost in the standardised Thai writing system. The language has 6 contrastive tones (5 in unstopped syllables + 1 contour). Major Tai Dam refugee communities exist in the USA (Iowa) and France following the 1954 partition of Vietnam and the 1975 fall of Saigon.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Tai Dam
Maji
ꪙꪾꫂ
/nam˦/
Moto
ꪼꪡ
/fai˨˦/
Jua
ꪼꪎ
/sai˨˦/
Mwezi
ꪒꪮꪙ
/don˨˦/
Mama
ꪵꪶꪀ
/mɛː˨˦/
Baba
ꪶꪎ
/pɔ˨˦/
Kula
ꪀꪲꪙ
/kin˨˦/
Kunywa
ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ
/kin˨˦ nam˦/
Upendo
ꪥꪮꪀ
/hak˧˩/
Moyo
ꪈꪲꪒ
/t͡ɕai˧/
Mti
ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ
/ton mai˨˦/
Nyumba
ꪙꪮꪙ
/hɯan˧˨/
Mbwa
ꪙꪮ
/maː˨˦/
Paka
ꪵꪙꪺ
/mɛːu˨˦/
Mkono
ꪐꪮ
/mɯ˨˦/
Jicho
ꪁꪎ
/taː˨˦/
Habari
ꪎꪺꪎꪒꪲ
/sa wad dii/
Asante
ꪒꪲ ꪎꪶꪙ
/t͡ɕɔp t͡ɕai/
Moja
ꪙꪲꪮꪉ
/nɯŋ˨˦/
Nzuri
ꪒꪲ
/diː˨˦/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Kra-Dai (Tai, Southwestern, Northwestern) zinazohusiana
| Maana | Tai Dam | Kithai (Isan) | Kithai (Kaskazini) | Kithai cha Song | Kilao | Kithai (Kusini) | Kithai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ꪙꪾꫂ /nam˦/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˧˩/ | ນ້ຳ /naːm˥˩/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Moto | ꪼꪡ /fai˨˦/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧˩/ | ໄຟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧/ |
| Jua | ꪼꪎ /sai˨˦/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˩˧ wan˧/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ดวงอาทิตย์ /duaŋ˧ʔaː˧tʰit˧˥/ |
| Mwezi | ꪒꪮꪙ /don˨˦/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯːan˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | เดือน /dɯːan˥/ | ดวงจันทร์ /duaŋ˧t͡ɕan˧/ |
| Mama | ꪵꪶꪀ /mɛː˨˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˧˩/ | ແມ່ /mɛː˨˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Baba | ꪶꪎ /pɔ˨˦/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˧˩/ | ພໍ່ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Kula | ꪀꪲꪙ /kin˨˦/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˧/ | ກິນ /kin˩˧/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˧/ |
| Kunywa | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨˦ nam˦/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ | ดื่ม /dɯːm˧˩/ | ດື່ມ /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Upendo | ꪥꪮꪀ /hak˧˩/ | ฮัก /hak˧˥/ | ฮัก /hak˧˥/ | รัก /hak˥/ | ຮັກ /hak˥/ | รัก /rak˧˥/ | รัก /rak˧˥/ |
| Moyo | ꪈꪲꪒ /t͡ɕai˧/ | ใจ /t͡ɕaj˥/ | ใจ๋ /t͡ɕaj˩˧/ | ใจ /t͡ɕaj˧/ | ໃຈ /t͡ɕaj˩˧/ | ใจ /t͡ɕaj˥/ | ใจ /t͡ɕaj˧/ |
| Mti | ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ /ton mai˨˦/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˧˩ maj˧˩/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˩ maj˥˩/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ |
| Nyumba | ꪙꪮꪙ /hɯan˧˨/ | เฮือน /hɯːan˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | เรือน /rɯːan˧/ | ເຮືອນ /hɯːan˥/ | บ้าน /baːn˧˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ |
| Mbwa | ꪙꪮ /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ |
| Paka | ꪵꪙꪺ /mɛːu˨˦/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˩˧/ | ແມວ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧/ |
| Mkono | ꪐꪮ /mɯ˨˦/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ | ມື /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ |
| Jicho | ꪁꪎ /taː˨˦/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˧/ |
| Habari | ꪎꪺꪎꪒꪲ /sa wad dii/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สบายดี /sa˩˧ baːj˩˧ diː˩˧/ | ສະບາຍດີ /sa˨ baːj˩˧ diː˩˧/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˧/ |
| Asante | ꪒꪲ ꪎꪶꪙ /t͡ɕɔp t͡ɕai/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩t͡ɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˩˧ t͡ɕaj˩˧/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˥ t͡ɕaj˩˧/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˧/ |
| Moja | ꪙꪲꪮꪉ /nɯŋ˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˩/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˩˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Nzuri | ꪒꪲ /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˩˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˧/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.